Fiat X1/9

Chociaż Fiat X1/9 nie dysponował rewelacyjnymi osiągami, to w swoim czasie dzięki atrakcyjnej sylwetce był marzeniem niemal każdego młodego człowieka.

Fiat X1/9 był następcą popularnego modelu 850 Spider. W niczym jednak nie przypominał swego poprzednika. Życie naszego bohatera rozpoczęło się w 1969 roku, kiedy na salonie samochodowym w Turynie zaprezentowano concept car nazwany Autobianchi A112 Runabout. To dzieło Marcella Gandiniego, szefa stylistów firmy Bertone, przypominało motorówkę na czterech kołach.

Fiat X1/9 oficjalnie zadebiutował w 1972 roku, tydzień po salonie turyńskim, a to z powodu prezentacji modelu 131. Co więcej, w nazwie nowego auta pozostało kodowe oznaczenie projektu. Inne auta włoskiego koncernu po wejściu do produkcji traciły te oznaczenia na rzecz tradycyjnie stosowanych cyfrowych, jak np. 128 (X1/1), 130 (X1/3), 127 (X1/4) czy 138 (X1/30), które ostatecznie otrzymało nazwę Ritmo.

Niezbyt szybki, ale taki atrakcyjny i wyjątkowy

Fiat X1/9 swą nietypową sylwetką przyciągał zainteresowanie wielu fanów motoryzacji. Był to pierwszy samochód  włoskiej firmy z silnikiem zamontowanym centralnie przed tylną osią. Dwumiejscowy pojazd o kanciastych liniach z chowanymi reflektorami oraz zdejmowanym dachem szczególnie trafił w gusta młodych kierowców o sportowym zacięciu. Jednak jego osiągi były bardzo skromne. Jednostka napędowa pochodziła
z modelu 128. W pierwszej wersji silnik o pojemności 1300 ccm dysponował mocą zaledwie 75 KM. Do setki rozpędzał się w czasie ponad 12 s, a osiągał tylko do 160 km/h. Te parametry nieco poprawiły się po wprowadzeniu 1,5-litrowego silnika z modelu Ritmo. Ta jednostka uzyskiwała moc 85 KM oraz współpracowała już z 5-biegową skrzynią biegów.

Atrakcyjne sportowe auto szybko podbiło rynek europejski. Podobną karierę zrobiło także za oceanem. Do USA dostarczano Fiata X1/9 z dużo większymi zderzakami, odpowiadającymi tamtejszym wymogom bezpieczeństwa.

Fiat rozważał zbudowanie na bazie modelu X1/9 auta rajdowego, lecz ostatecznie wybrano podobny model, także skonstruowany przez firmę Bertone i Marcella Gandiniego – Lancię Stratos. Jak pokazała historia, był to właściwy wybór.

Powstało natomiast kilka sportowych prototypów, z których najbardziej znany – zbudowany przez Dallarę – ścigał się w mistrzostwach świata samochodów sportowych.

Po rezygnacji Fiata pozostał tylko Bertone

Podwozie i karoserię X1/9 wytwarzano w zakładach Bertone w Turynie. Następnie transportowano je do słynnych zakładów Fiata Lingotto, gdzie montowano silnik oraz pozostałe elementy. W roku 1982 całą produkcję przeniesiono do Turynu, a na pojazdach pojawiła się plakietka Bertone X1/9. Auta wyróżniały się dwukolorową karoserią oraz skórzanymi siedzeniami.

Łącznie na drogi wyjechało około 200 tysięcy samochodów. 150 tysięcy z nich to Fiaty X1/9, pozostałe to Bertone X/9. Ostatnia seria aut zbudowanych w latach 1989-1990 nosiła nazwę Gran Finale (wielki finał) i to już jest koniec naszej opowieści.