• O tym, czy wjeżdżamy lub wyjeżdżamy z obszaru zabudowanego, informują nas znaki po prawej stronie drogi – ustawione dla kierunku jazdy, z którego nadjeżdżamy
  • Znak ograniczenia prędkości umieszczony na tym samym słupie co znak D-42 obowiązuje na terenie całego obszaru zabudowanego
  • Wyznaczanie obszaru zabudowanego jest dozwolone tylko w określonych sytuacjach

Gdy po jednej stronie drogi stoi znak „początek obszaru zabudowanego”, po drugiej – co do zasady – ustawia się znak „koniec obszaru zabudowanego (D-43). To wydaje się logiczne: dla jednych kierowców, w zależności od kierunku jazdy, obszar zabudowany zaczyna się, a dla drugich kończy się w tym samym miejscu. Są jednak wyjątki od tej zasady, a domyślny brak zaufania kierowców do jakości oznakowania drogi często kończy się mandatem, którego nieprzyjęcie z reguły kończy się grzywną wymierzoną przez sąd.

Gdzie zaczyna się obszar zabudowany?

Z tym na ogół nie mamy problemów, przepisy wydane w tej sprawie wydają się oczywiste:

Zdarza się jednak, że odległość pomiędzy początkiem a końcem obszaru zabudowanego to np. zaledwie kilkadziesiąt metrów – co wtedy?

A więc może się zdarzyć, że droga oznakowana jest znakami „obszar zabudowany” w miejscu, gdzie w istocie nie ma zabudowy, a ruch pieszych jest znikomy – ale powinno być tak tylko wtedy, gdy dwa osobne „obszary zabudowane” dzieli bardzo niewielka odległość i stawianie znaków co kilkadziesiąt metrów wprowadzałoby dodatkowy chaos. W takiej sytuacji, by nie spowalniać ruchu, zamiast kończyć jeden obszar zabudowany i zaraz zaczynać następnym, stosuje się podwyższenie dozwolonej prędkości za pomocą znaków. Jest to jednak rozwiązanie awaryjne, ponieważ – nie każdy to wie – podwyższenie prędkości na danym odcinku drogi za pomocą znaków nie dotyczy m.in. dużych ciężarówek i autobusów

Obszar zabudowany - gdzie go wolno wyznaczyć?

Nie jest to dowolne, a bynajmniej nie jest to kwestia obszarów administracyjnych – co do zasady „granica obszaru zabudowanego wyznaczonego znakiem D-42 powinna być powiązana z występującą wzdłuż drogi zabudową o charakterze mieszkalnym i występującym na drodze ruchem pieszych”.

Dalej przepisy precyzują, że znak D-42 powinien być powiązany ze zmianą sposobu zagospodarowania drogi, np. z początkiem chodnika, występowaniem bram wyjazdowych z posesji, występującym ruchem pieszych (ale nie, jeśli jest to ruch występujący sezonowo albo np. raz w tygodniu). itp. Oddalona od drogi zabudowa o charakterze handlowo-usługowym też nie jest uzasadnieniem dla wyznaczania obszaru zabudowanego.

Obszar zabudowany - gdzie się kończy?

I tu pojawiają się schody, na których potrafią się potknąć także profesjonaliści – policjanci, zawodowi dziennikarze. Przykład? Proszę bardzo – autor serwisu Autokult oburza się, że po jednej stronie drogi ustawiono znak D-42 (początek obszaru zabudowanego) a po drugiej stronie drogi nie ma znaku D-43 – koniec obszaru zabudowanego. Czy kierowca ma prawo rozpędzić się, wiedząc, że wyjechał z obszaru zabudowanego, ale nie minął tablicy, która go kończy? – pyta autor. Nie, nie ma prawa się rozpędzić, ponieważ wcale nie wyjechał z obszaru zabudowanego!

{ "uuid": "8ff6a267-74f2-4d61-847f-59f8e33071d4", "caption": "To przykład dość typowego oznakowania, zwłaszcza w aglomeracjach: jest znak D-42 (początek obszaru zabudowanego), a nie ma po przeciwnej stronie znaku D-43. Tak ma być! ", "url": "http://ocdn.eu/images/pulscms/ZGU7MDA_/882240d3c8b2d0652f9d7683cfcfbdb4.jpg", "alignment": "center", "contentSources": [ { "uuid": "0306212f-a7ed-557b-a34f-fac64727da22", "name": "Auto Świat", "idref": "0306212f-a7ed-557b-a34f-fac64727da22" } ], "available": { "start": "2020-08-26 00:00:00+0200" }, "copyright": { "uuid": "43bd25f8-f877-5088-9093-5f23e64541cf", "idref": "43bd25f8-f877-5088-9093-5f23e64541cf", "note": "Maciej Brzeziński / Auto Świat", "image": { "publicationId": { "ocdn": "386d71e6a0f1f4505e04f83adeb45734", "ocdnExt": "png", "type": "ocdn" }, "size": { "height": 92, "width": 66 }, "uuid": "0632e2cc-1479-4f48-b22c-f10d91d9f080", "url": "http://ocdn.eu/images/pulscms/MTY7MDA_/386d71e6a0f1f4505e04f83adeb45734.png" } }, "creators": [ { "idref": "115f13a7-64f6-52ca-9a51-9c494a59ffe8", "uuid": "115f13a7-64f6-52ca-9a51-9c494a59ffe8", "name": "Maciej Brzeziński" } ], "publicationId": { "type": "ocdn", "ocdn": "882240d3c8b2d0652f9d7683cfcfbdb4", "ocdnExt": "jpg" }, "size": { "height": 971, "width": 1906, "bytes": 593410 }, "_gql": { "description": { "abstract": "" }, "url": "https://ocdn.eu/pulscms/MDA_/882240d3c8b2d0652f9d7683cfcfbdb4.jpg", "caption": { "main": "To przykład dość typowego oznakowania, zwłaszcza w aglomeracjach: jest znak D-42 (początek obszaru zabudowanego), a nie ma po przeciwnej stronie znaku D-43. Tak ma być! " }, "authors": [ { "uuid": "115f13a7-64f6-52ca-9a51-9c494a59ffe8", "name": "Maciej Brzeziński" } ], "license": { "name": "Auto Świat / Materiały własne", "uuid": "43bd25f8-f877-5088-9093-5f23e64541cf", "note": null }, "topics": [] }, "asyncAdSlot": null } To przykład dość typowego oznakowania, zwłaszcza w aglomeracjach: jest znak D-42 (początek obszaru zabudowanego), a nie ma po przeciwnej stronie znaku D-43. Tak ma być!   Foto: Maciej Brzeziński / Auto Świat
To przykład dość typowego oznakowania, zwłaszcza w aglomeracjach: jest znak D-42 (początek obszaru zabudowanego), a nie ma po przeciwnej stronie znaku D-43. Tak ma być!

Istotnie wygląda to tak, jakby obszar zabudowany zaczynał się dla aut jadących z jednego kierunku, a dla jadących z drugiego – nie kończył. Ma się rozumieć, że część kierowców, widząc w lusterku znak D-42 (dla jadących w drugą stronę) dedukuje, że wyjechali z obszaru zabudowanego i naciskają gaz – uważają, że ktoś zapomniał postawić znaku dla ich kierunku jazdy, albo znak ktoś ukradł.

A tymczasem... za zakrętem „suszy” policjant i po chwili proponuje mandat. 90 km/h na obszarze zabudowanym? 300 zł mandatu, panie kierowco! Autor serwisu Autokult.pl sugeruje, by w takich wypadkach nie przyjmować mandatu, a poproszony o wyjaśnienie policjant robi unik. Tymczasem... takie ustawienie znaków (brak znaku D-43) spotykane jest dość często i... jest zgodne z prawem. Bo w tym miejscu obszar zabudowany ani się nie zaczyna, ani się nie kończy! Przepis mówi:

Inaczej mówiąc: jeśli obszar zabudowany obejmuje więcej niż jedną z sąsiadujących ze sobą miejscowości, to stawiane w okolicach granic tych miejscowości znaki D-42 (początek obszaru zabudowanego) pełnią tylko funkcję „przypominawczą” – że obszar zabudowany się nie skończył. Rada dla kierowców: obszar zabudowany kończy się na wysokości znaku D-43 (koniec obszaru zabudowanego), a nie na wysokości znaku D-42 umieszczonego dla jadących w przeciwnym kierunku. Nie ma znaku D-43? Obszar zabudowany się nie skończył!

Oczywiście, błędne ustawianie znaków zdarza się, bywa też, że znaki giną. Ale prywatne przekonanie, że obszar zabudowany się skończył pomimo braku stosownego znaku (D-43) prowadzi do mandatu, a nawet do utraty prawa jazdy na 3 miesiące!

Ograniczenie prędkości na całym obszarze zabudowanym lub w całej miejscowości – jak to działa?

{ "uuid": "741c6d16-add2-47d6-81c5-fc1b5ccf6491", "caption": "Ograniczenie prędkości do 30 km/h obowiązuje na terenie całej miejscowości i nie odwołuje go znak „koniec obszaru zabudowanego”", "url": "http://ocdn.eu/images/pulscms/YmI7MDA_/aa0f0001ab7522eb926e519494441a19.jpg", "alignment": "center", "contentSources": [ { "uuid": "0306212f-a7ed-557b-a34f-fac64727da22", "name": "Auto Świat", "idref": "0306212f-a7ed-557b-a34f-fac64727da22" } ], "available": { "start": "2018-11-28 00:00:00+0100" }, "copyright": { "uuid": "43bd25f8-f877-5088-9093-5f23e64541cf", "idref": "43bd25f8-f877-5088-9093-5f23e64541cf", "note": "Auto Świat", "image": { "publicationId": { "ocdn": "386d71e6a0f1f4505e04f83adeb45734", "ocdnExt": "png", "type": "ocdn" }, "size": { "height": 92, "width": 66 }, "uuid": "0632e2cc-1479-4f48-b22c-f10d91d9f080", "url": "http://ocdn.eu/images/pulscms/MTY7MDA_/386d71e6a0f1f4505e04f83adeb45734.png" } }, "publicationId": { "type": "ocdn", "ocdn": "aa0f0001ab7522eb926e519494441a19", "ocdnExt": "jpg" }, "size": { "height": 1848, "width": 1920, "bytes": 210380 }, "_gql": { "description": { "abstract": "" }, "url": null, "caption": { "main": "znak" }, "authors": [], "license": { "name": "Auto Świat / Materiały własne", "uuid": "43bd25f8-f877-5088-9093-5f23e64541cf", "note": null }, "topics": [] }, "asyncAdSlot": null } Ograniczenie prędkości do 30 km/h obowiązuje na terenie całej miejscowości i nie odwołuje go znak „koniec obszaru zabudowanego” Foto: Auto Świat
Ograniczenie prędkości do 30 km/h obowiązuje na terenie całej miejscowości i nie odwołuje go znak „koniec obszaru zabudowanego”

Znak E-17a to zielona tabliczka z nazwą miejscowości. Jeśli pod nią mamy znak ograniczający prędkość np. do 40 km/h, to na terenie całej miejscowości obowiązuje 40 km/h, chyba że na jakimś odcinku drogi w miejscowości – za pomocą znaków – prędkość jest podniesiona lub jeszcze bardziej ograniczona. Uwaga! Znak D-43 (koniec obszaru zabudowanego) nie odwołuje ograniczenia prędkości wprowadzonego na wjeździe do miejscowości!

Ale zdarza się też inna kombinacja znaków:

Zasada jest ta sama co w przypadku znaku ograniczenia prędkości umieszczonego pod znakiem E-17a (początek miejscowości), tyle, że ograniczenie obowiązuje albo do znaku D-42, albo do znaku E-18a (koniec miejscowości) – w zależności od tego, który pojawi się wcześniej.

Podstawa prawna:

1) Obwieszczenie Ministra Infrastruktury z dnia 9 września 2019 r. w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach;

2) Rozporządzenie Ministrów Infrastruktury oraz Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych.