• Za każdy z kilku błędów wymienionych w Kodeksie wykroczeń można stracić prawo jazdy nawet na 3 lata
  • W przypadku części wykroczeń zagrożonych zakazem prowadzenia pojazdów dodatkowa kara jest opcjonalna, w innych przypadkach jest obligatoryjna

Gdy przepis mówi "sąd orzeka", to nie ma zmiłuj: gdy popełniłeś to wykroczenie i dałeś się złapać, niemal na pewno dostaniesz zakaz prowadzenia pojazdów. Kwestia, na jak długo: w przypadku wykroczeń minimalny okres kary to 6 miesięcy, maksymalny to 3 lata. Trzeba też wiedzieć, że jeśli okres zakazu jest dłuższy niż rok, nie odzyskamy prawa jazdy tak łatwo – trzeba będzie zdać egzamin. Warto też wiedzieć, że jeśli za dane wykroczenie przepisy przewidują obowiązkowy zakaz prowadzenia pojazdów, nie zostaniemy ukarani mandatem: policjant nie ma wyjścia, musi skierować do sądu wniosek o ukaranie. Ewentualną grzywnę wymierzy sąd.

Dalsza część tekstu pod materiałem wideo

Gdy przepis mówi, że "można orzec zakaz prowadzenia pojazdów" – wtedy ten rodzaj kary jest opcjonalny. Jednocześnie oznacza to, że policjant na drodze może ukarać nas mandatem – i jeśli tak się stanie, nie ryzykujemy utratą prawa jazdy. Policjant nie może nałożyć na kierowcę zakazu prowadzenia pojazdów – do należy wyłącznie do sądu. Co innego, jeśli policjant zdecyduje, iż sprawą powinien zająć się sąd – wówczas pojawia się realne ryzyko otrzymania zakazu. Takie ryzyko (choć mniejsze) pojawia się także wtedy, gdy to kierowca odmówi przyjęcia mandatu. Warto mieć to ryzyko na uwadze, zwłaszcza jeśli jesteśmy obiektywnie winni – mandat kończy sprawę i eliminuje dalsze ryzyko, tak więc jest wręcz korzystnym rozwiązaniem.

Za spowodowanie kolizji – zakaz opcjonalny

Kolizja? Może skończyć się na mandacie. Ale nie musi Foto: Auto Świat
Kolizja? Może skończyć się na mandacie. Ale nie musi

Spowodowanie kolizji pociąga za sobą szereg konsekwencji: uruchamiamy swoją polisę OC, co oznacza, że w przyszłości zapłacimy wyższe składki, mamy zepsuty samochód, no i – jeśli na miejscu zdarzenia pojawi się policja – nie unikniemy raczej mandatu. Najgorzej, jeśli spowodowaliśmy kolizję nie tyle za sprawą zwykłej nieuwagi, lecz zrobiliśmy coś tak głupiego, że policjant wysyła do sądu wniosek o ukaranie. Za to wykroczenie grozi nam także utrata prawa jazdy.

Wykroczenie przeciwko pieszym? Lepieju proś o mandat

Omijanie pojazdu, który zatrzymał się, aby ustąpić pierwszeństwa pieszemu Foto: Andrzej Kondratczyk / Auto Świat
Omijanie pojazdu, który zatrzymał się, aby ustąpić pierwszeństwa pieszemu

Kodeks wykroczeń wymienia kilka wykroczeń przeciwko pieszym, które mogą skutkować zakazem prowadzenia pojazdów. Są to te wykroczenia, za które grozi jednocześnie wysoki mandat – 1500 zł i wysoka liczba punktów karnych – nawet 15. Przepis brzmi:

Jazda po alkoholu – stracisz prawko tak czy owak

Nie prowadź samochodu po spożyciu alkoholu Foto: Nikamo / Shutterstock
Nie prowadź samochodu po spożyciu alkoholu

Jazda w stanie po użyciu alkoholu (nie należy tego mylić z kierowaniem w stanie nietrzeźwości, co jest przestępstwem) to wykroczenie, które obligatoryjnie kończy się zakazem prowadzenia pojazdów. Pozostaje pytanie, na jak długo: kara może trwać od 6 do 36 miesięcy.

Kto nie zatrzymuje się do kontroli...

Kontrola drogowa Foto: Policja
Kontrola drogowa

Niezatrzymanie się na sygnał policjanta motywowane chęcią uniknięcia kontroli to poważne wykroczenie, za które grozi poważna kara – w tym możliwy zakaz prowadzenia pojazdów. Należy przy tym odróżnić niezatrzymanie się do kontroli od ucieczki, która prowokuje policyjny pościg – to już przestępstwo, można za nie trafić do więzienia.

Wypadek? Masz obowiązek pomóc ofiarom

Kierowca, który uczestniczy w wypadku drogowym, ma obowiązek pomóc poszkodowanym – przynajmniej w ten sposób, że wezwie profesjonalne służby ratownicze. Kto ignoruje ten obowiązek, traktowany jest jak osoba niegodna posiadania prawa jazdy. Kara w postaci zakazu prowadzenia pojazdów jest obligatoryjna.

Jeździsz, choć nie masz prawa jazdy? Ryzykujesz podwójnie

To dość częsty przypadek, że kierowca korzysta z samochodu czy (zwłaszcza) motocykla, nie mając jeszcze prawa jazdy. Wielokrotnie zdarza się np., że na egzamin na kat. A kandydaci na kierowcę przyjeżdżają na motocyklach i – po zaliczonym albo oblanym egzaminie – wciąż bez prawa jazdy wracają do domu.

Poza wysoką grzywną za coś takiego grozi zakaz prowadzenia pojazdów, co jednocześnie oznacza, że w okresie trwania zakazu osoba nie może ubiegać się o prawo jazdy, zdawać egzaminu, itp.

Zakaz prowadzenia pojazdów za wykroczenie – jakie są zasady?

Prawo jazdy — zdjęcie ilustracyjne Foto: Krzysztof Dąbkowski / Shutterstock
Prawo jazdy — zdjęcie ilustracyjne

W każdym z wymienionych przypadków prawo jazdy można stracić na okres od 6 miesięcy do 3 lat i w każdym przypadku do tego okresu zalicza się czas, przez który kierowca został pozbawiony prawa do korzystania z uprawnień.

Prawo jazdy można też stracić krótkookresowo – za przekroczenie dopuszczalnej prędkości w terenie zabudowanym o ponad 50 km/h. W takim wypadku okres kary wynosi trzy miesiące, jednak w tej procedurze nie bierze udziału sąd – dzieje się to niejako automatycznie. Jest to jednak – na tle wyżej wymienionych przypadków – kara stosunkowo łagodna. Po trzech miesiącach prawo jazdy do nas wraca.