BMW M3: legenda ma już 40 lat

Pierwsza generacja modelu BMW M3 pojawiła się na rynku w 1986 r. i chyba nikt się wtedy nie spodziewał, że samochód ten odniesie tak olbrzymi sukces rynkowy, doczeka się pięciu generacji i potężnego grona fanów na całym świecie, którzy czekają na kolejne.

Pierwsze BMW M3 powstało w konkretnym celu i z pewnością jego twórcom nie chodziło o stworzenie rynkowego hitu. BMW potrzebowało wtedy cywilnego modelu homologacyjnego, na bazie którego będzie mogło powstać auto do popularnej wówczas serii DTM, czyli do Niemieckich Mistrzostw Aut Turystycznych. Chodziło o model do startów w Grupie A tej serii. W tamtych czasach oznaczało to, że samochód wyścigowy musiał mieć wiele elementów identycznych lub bardzo zbliżonych do tych, jakie stosowano w produkowanych seryjnie "cywilnych" autach — ograniczenia dotyczyły m.in. napędu czy kształtów i struktury nadwozia.

Co ważne, żeby dany model został dopuszczony do startów w tej serii, na rynek musiało trafić co najmniej pięć tysięcy aut drogowych o odpowiednich parametrach. Jeśli auto wyścigowe miało wygrywać, a taki był przecież cel tego projektu, to już model bazowy musiał być świetny. Za przygotowanie wyczynowej wersji "trójki" odpowiadało BMW Motorsport GmbH — czyli dział sportu firmy — stąd też "M" w nazwie.

Na pierwszy rzut oka widać było pokrewieństwo tej wersji z cywilnymi BMW serii 3, ale zmian było dużo. Poza dachem, przednią szybą, lampami, maską silnika i klamkami, niemal cała karoseria była inna. Najbardziej rzucały się w oczy poszerzenia błotników, dzięki którym wyczynowa trójka nabrała seksownych kształtów. Tyle że niesamowity wygląd był tu tylko efektem ubocznym — chodziło przede wszystkim o to, żeby zwiększyć rozstaw kół i zmieścić sportowe koła w rozmiarze 9x17 cali, zamiast 7x15 cali, jak w cywilnej "trójce". Z czysto pragmatycznych względów BMW M3 miało zupełnie inną klapę bagażnika (to po tym detalu wtajemniczeni bez trudu odróżniają "prawdziwą emkę" od zwykłego BMW E30 po tuningu) oraz spojlery. Chodziło o aerodynamikę!

Pod maskę trafił silnik o pojemności 2,3 litra i o zaledwie czterech cylindrach, który zapewniał znacznie lepszy rozkład mas niż kultowe rzędowe sześciocylindrówki z mocniejszych odmian cywilnego BMW E30. Sam silnik też był wyjątkowy. Oparty na bloku kultowej jednostki M10, która napędzała zarówno rodzinne auta marki BMW, jak i bolidy formuły, ale za to z głowicą, która bazowała na konstrukcji wziętej z supersamochodu BMW M1, tyle że skróconej o dwa cylindry.

Moc maksymalna w wersji z początku produkcji wynosiła ok. 200 koni mechanicznych, czyli zaledwie o ok. 30 koni mechanicznych więcej niż w modelu BMW 325 i. Auto przyspieszało do setki w około 7 sekund, prędkość maksymalna wynosiła ok. 230 km na godz. W topowej, limitowanej wersji BMW M3 Sport Evolution (Evo III) moc została zwiększona do 238 KM, także dzięki zwiększeniu pojemności do 2,5 l.Tyle, że dane techniczne nie oddają możliwości tego samochodu. BMW E30 M3 miało — nie tylko jak na tamte czasy — genialnie zestrojone zawieszenie, doskonałe hamulce i niezwykle precyzyjny układ kierowniczy, a silnik wkręcał się na obroty jak marzenie. Do tego sportowa skrzynia manualna w układzie dog-leg, czyli z jedynką do siebie — czyli takim, jaki najlepiej sprawdza się podczas sportowej jazdy.

Poza niesamowicie zgrabną wersją coupe, model E30 M3 dostępny był też jako kabriolet.

W okresie swoich startów zdobyło ponad 1 400 zwycięstw wyścigowych na całym świecie, w tym m.in. mistrzostwo Świata Samochodów Turystycznych (WTCC) , DTM (Deutsche Tourenwagen Meisterschaft), European Touring Car Championship (ETCC), British Touring Car Championship (BTCC), Australian Touring Car Championship, do tego liczne sukcesy w wyścigach długodystansowych. Dziś BMW E30 M3 to już poszukiwany klasyk, za którego nabywcy gotowi są płacić niesamowite kwoty — 200 tys. euro za ładny egzemplarz z jednej z poszukiwanych serii limitowanych nikogo nie dziwi.

Auto jest niezwykle cenione, mimo że modelu M3 tej generacji powstało, zamiast wymaganych 5 tys. egzemplarzy, aż niemal 18 tys. sztuk.

Klienci bardzo szybko zrozumieli, że model M3 to znacznie więcej niż podrasowane BMW serii 3 i gotowi byli płacić za nową "emkę" niemal dwa razy więcej niż wynosiła wówczas cena BMW 325 i z niewiele słabszym, sześciocylindrowym silnikiem pod maską.

Kolejna generacja BMW M3 bazująca na "trójce" E36 pojawiła się w 1992 r. Tym razem pod maskę trafił silnik sześciocylindrowy, którego moc wzrosła z czasem z 286 do 321 KM. Jak na dzisiejsze standardy był to prawdziwy sleeper, bo zmiany w karoserii w porównaniu do innych wersji BMW serii 3 były bardziej subtelne niż w przypadku BMW E30. Tym razem w ofercie pojawiła się też wersja czterodrzwiowa, dzięki której bezkompromisowe auto sportowe stało się też propozycją dla tych, którzy chcieli podróżować z rodziną. Samochód stał się bardziej komfortowy i praktyczny, a rynek przyjął go entuzjastycznie — sprzedano ponad 71 tys. egzemplarzy.

Z technicznych ciekawostek — w tej generacji modelu pojawiła się opcjonalna, sekwencyjna skrzynia biegów bazująca na rozwiązaniach z formuły 1.

Kolejna generacja modelu M3 pojawiła się na rynku w 2000 r. i przebiła sukces poprzedniczki! Model bazujący na trójce generacji E46 do dziś jest najlepiej sprzedającą się Emką w historii z wynikiem ponad 85 tys. egzemplarzy.

Konstruktorzy skorzystali ze sprawdzonej recepty — sześciocylindrowy, wolnossący, ale szybkoobrotowy silnik z czterema zaworami na cylinder dostarczał mocy i niezwykłych doznań, także akustycznych. 8000 obr./min w przypadku dużej, 3,2-litrowej sześciocylindrowej rzędówki to niezwykły wynik.

Mocy oczywiście przybyło — w tym modelu to już od 343 do 360 koni mechanicznych. Ten silnik nie bez powodu sześć razy z rzędu zdobył tytuł Engine of the Year.

Samochód dzięki perfekcyjnemu zestrojeniu zawieszenia i układu napędowego tak samo dobrze nadawał się na tor, jak i do codziennej jazdy. Oczywiście, w tej generacji również dostępna była wersja cabrio, ale to nie ona stała się prawdziwą gwiazdą tej generacji. Ten tytuł należy się z całą pewnością do wersji M3 CSL — o obniżonej o 110 kg masie, wzmocnionym do 360 KM silniku i zawieszeniu, które na torach pozwalało zawstydzać konkurentów.

Czwarta generacja modelu BMW M3, o oznaczeniu kodowym M90 pojawiła się na rynku w 2007 roku. Tym, co wyróżniało ten model, była nie tylko odważna stylistyka, ale też rewolucyjna zmiana pod maską. Źródłem napędu stał się czterolitrowy silnik V8, rozwijający nawet 8300 obr./min, a w dodatku ważący o 15 kg mniej niż mniejszy rzędowy silnik poprzedniej generacji!

To zapewne nie przypadek, że w tamtych czasach BMW korzystało z silników V8 także w Formule 1. Czterolitrowe V8 to silnik bazujący na skróconym o dwa cylindry, legendarnym silniku V10 z BMW M5 E60. Aż 420 KM z wolnossącego silnika — to wartość, która wciąż robi wrażenie.

Czwarta generacja modelu M3 była dostępna jako coupe, cabriolet i ponownie jako czterodrzwiowy sedan.

Piąta generacja modelu M3 to powrót do silnika sześciocylindrowego, tyle że tym razem z podwójnym doładowaniem. Oczywiście, kolejna generacja oznaczała też kolejny przyrost mocy: nawet do 450 koni mechanicznych. Już standardowa odmiana, dysponująca mocą 430 KM, generowała znacznie wyższy moment obrotowy niż którakolwiek z poprzednich — 550 Nm, czyli ponaddwukrotnie więcej niż pierwsza M-trójka i o 150 Nm więcej niż w BMW M3 E90 z silnikiem V8. Takie parametry szybko przekonały tych, którzy na początku twierdzili, że "prawdziwe M3" musi mieć silnik wolnossący.

W generacji F80 BMW M3 było oferowane wyłącznie jako sedan. Ale to nie znaczy, że BMW zapomniało o miłośnikach nadwozi coupe i cabrio — dla nich przygotowano model M4.

Kolejna, szósta generacja modelu M3, o oznaczeniu G80, która zadebiutowała w 2020 r., przyniosła kolejne rewolucyjne zmiany, które wcześniej uchodziły za nie do pomyślenia w tym modelu — a jednocześnie zachowała unikalny charakter prawdziwej M-trójki.

W tej generacji pod maską nadal pracuje podwójnie doładowana rzędowa szóstka. Oczywiście mocniejsza niż w poprzedniej generacji, tym razem moc maksymalna to nawet 550 KM, a topowa, limitowana odmiana BMW M3 CS rozpędza się do setki w 3,4 s.

Tym razem, po raz pierwszy w historii modelu BMW M3 opcji pojawił się inteligentny napęd na obie osie xDrive — wszystkie wcześniejsze modele M3 miały napęd na tył. Oczywiście, dla tych, którzy chcą tylko czasem powspominać, jak jeździło się kiedyś, nawet w wersji czteronapędowej dostępny jest tryb RWD.

Jest też odmiana z nadwoziem kombi — trudno dziś o bardziej praktyczne i rodzinne, a jednocześnie bezkompromisowe auto sportowe. Dla miłośników klasycznej przyjemności z jazdy w ofercie pozostała oczywiście wersja z napędem na tylne koła i skrzynią manualną (!) — to w dzisiejszych czasach ewenement i ukłon w stronę tradycji.