Raz na jakiś czas w sieci pojawia się kolejny filmik, na którym widać, jak pędzący pociąg wbija się w auto lub ciężarówkę stojącą na przejeździe kolejowym, albo próbującą przejechać przed nadjeżdżającym pociągiem. Takie sytuacje kończą się często tragicznie, a co najmniej gigantycznymi stratami. Tak jak choćby przypadek, do którego doszło niedawno w Gdańsku, gdzie pociąg przewożący 250 pasażerów staranował ciężarówkę, która utknęła między szlabanami. Kierowca wjechał na tory, gdy już zaczęły opuszczać się zapory. "Samochód ciężarowy wjechał na przejazd, chwilę później w naczepę pojazdu uderzył pociąg PKP Intercity relacji Gdynia-Zielona Góra.
Co szczególnie istotne, znajdujący się w pobliżu świadkowie mieli sygnalizować kierowcy, aby w sytuacji zagrożenia wyłamał rogatkę i opuścił przejazd. Kierowca nie podjął takiej próby, narażając podróżnych na ogromne niebezpieczeństwo" — poinformowała po zdarzeniu przedstawicielka PKP Polskie Linie Kolejowe S.A. To oznacza, że kierowca popełnił co najmniej kilka błędów — na szczęście nie doszło do tragedii, nikt nie zginął, skończyło się na stratach materialnych.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo
Jak się zachować w razie niebezpiecznej sytuacji na przejeździe kolejowym?
Kolizja samochodu z pociągiem ma zazwyczaj katastrofalne skutki, choćby dlatego, że pojedynczy wagon waży tyle, co kilkadziesiąt samochodów, a waga kompletnego pociągu to zwykle kilkaset ton. To wcale nie znaczy, że tylko pasażerowie auta ponoszą ryzyko — pociąg też może się na skutek kolizji np. wykoleić.
Shutterstock/fotoreporter_112
Z samochodu, który zderzył się z pociągiem zwykle niewiele zostaje, a pasażerowie auta mają minimalne szanse przeżycia.
Przejeżdżając przez przejazd kolejowy, trzeba pamiętać o dwóch podstawowych zasadach.
- Po pierwsze, nie ma co liczyć na to, że nadjeżdżający pociąg zdoła się zatrzymać przed przeszkodą.
Powód jest prosty — z reguły jest to po prostu technicznie niewykonalne. Do wyhamowania pociągu jadącego z prędkością rejsową rzędu 100-120 km na godz. potrzeba nawet ok. kilometra! W przypadku szybkich pociągów poruszających się z prędkościami rzędu 160 czy 200 km na godz. droga hamowania może się wydłużyć w skrajnych przypadkach do kilku kilometrów. To oznacza, że nawet jeśli obsługa pociągu zobaczy, że gdzieś w oddali na przejeździe może znajdować się przeszkoda i rozpocznie natychmiast hamowanie awaryjne, to i tak szanse uniknięcia kolizji będą znikome. W praktyce także ze względu na bezpieczeństwo podróżnych i ładunku żaden maszynista nie podejmie pochopnej decyzji o hamowaniu awaryjnym, jeśli nie będzie pewien, że jest ono konieczne. Standardowa procedura, kiedy już kierujący pociągiem widzi, że dojdzie do kolizji, rozpoczyna hamowanie awaryjne, wysyła sygnały ostrzegawcze, wysyła sygnał radio-stop, żeby zatrzymać składy, które mogą podróżować sąsiednim składem i ucieka na tył lokomotywy, żeby uniknąć obrażeń.
Shutterstock/fotoreporter_112
W wyniku kolizji auto może zostać przeniesione nawet kilkaset metrów od miejsca uderzenia.
- Po drugie, szlaban to przeszkoda głównie psychologiczna. Da się go z łatwością pokonać, nawet gołymi rękoma.
Zapory na przejazdach kolejowych, choć wyglądają masywnie, to w rzeczywistości zawsze mają specjalnie osłabiony punkt, który pozwala na ich łatwe wyłamanie. To tzw. bezpiecznik drąga rogatkowego.
Jeśli auto utknie na przejeździe między zamykającymi się zaporami, to należy po prostu ruszyć i uderzyć w zaporę — skończy się najwyżej na drobnych wgnieceniach czy ryskach samochodu. Nie warto z tym czekać, aż w oddali pojawią się światła lokomotywy — rozpędzony pociąg może się przemieszczać z prędkością rzędu kilkudziesięciu metrów na sekundę, kiedy już go widać, może być za późno na reakcję. Bezpiecznik drąga rogatkowego jest na tyle delikatny, że można go przełamać, nawet napierając ciałem na końcówkę zapory. Tyle że w awaryjnej sytuacji wysiadanie z samochodu, żeby przełamać zaporę, a później wsiadanie, żeby ruszyć i odjechać z torów, to niepotrzebna i niebezpieczna strata czasu — lepiej dodać gazu i uderzyć w zaporę autem, podda się praktycznie bez walki.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo
Jeśli samochód utknie na przejeździe z innych przyczyn, np. z powodu awarii, albo zablokowanego zjazdu, należy natychmiast go opuścić. Jeżeli pociąg już nadjeżdża, próby samodzielnego usunięcia auta są zbyt ryzykowne, żeby je podejmować.
Widzisz coś niebezpiecznego przy przejeździe? Szukaj żółtej nalepki i reaguj
Po wyłamaniu zapory albo jeżeli cokolwiek znajduje się na przejeździe, nawet jeśli pociągu nie widać, należy natychmiast poinformować odpowiednie służby. To nic trudnego! Od 2018 r. na przejazdach kolejowych umieszczane są specjalne, żółte naklejki zawierające wszelkie niezbędne informacje. Służą one do tego, żeby móc łatwo, szybko i precyzyjnie wezwać pomoc na konkretne przejście, a w sytuacjach, które wymagają natychmiastowej reakcji, wstrzymać ruch pociągów na danej linii.
Umiejscowienie naklejek zależy od rodzaju przejazdu kolejowego:
- Jeśli jest to przejście dla pieszych (tzw. przejście kat. E), przejazd zabezpieczony znakami (kat. D) lub znakami i sygnalizacją świetlną (kat. C), to odblaskowe naklejki umieszczane są na wewnętrznej stronie tzw. krzyży św. Andrzeja, czyli znaków stojących przed torami.
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
Żółte naklejki na przejazdach bez zapór umieszczane są z tyłu znaku.
- Na przejazdach z rogatkami (kat. B i kat. A) naklejki są na napędach zapór (szlabanów), przy słupkach, do których przytwierdzone jest ramię rogatki.
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
Żółte naklejki na przejazdach wyższych kategorii znajdują się na mechanizmie zamykania zapory.
Na każdej naklejce znajdują się następujące informacje:
- Indywidualny numer identyfikacyjny jest przypisany do konkretnego przejazdu. Dzwoniąc na numer 112, nie musimy podawać drogi czy nazwy miejscowości — wystarczy podać ten numer.
- Bezpośrednie numery do konkretnych jednostek odpowiedzialnych za dany przejazd kolejowy, pod które można zgłaszać usterki urządzeń czy braki w oznakowaniu. Nie należy z nich korzystać w sytuacjach bezpośredniego zagrożenia życia czy zdrowia. W razie wypadków czy kolizji w obrębie przejazdu należy zawsze dzwonić na numer 112!
PKP Polskie Linie Kolejowe S.A.
Żółta Naklejka PLK