Parkingowe spory zwykle zaczynają się od tego, że każdemu wydaje się, że ma rację. Rzecz w tym, że kierowcy często nie znają zasad obowiązujących w takim miejscu, bo nie na każdym parkingu są one identyczne. Co więcej, nie każdy konflikt rozstrzygnie policja, na części parkingów jej uprawnienia są bowiem ograniczone. Zanim z pełnym przekonaniem wskażesz winnego, przejdź się do znaku stojącego przy wjeździe na parking.
Na jakich parkingach obowiązują ogólne zasady ruchu? Co to za zasady?
Ogólne przepisy ruchu drogowego obowiązują na drogach publicznych, w strefach ruchu oraz w strefach zamieszkania. W przypadku parkingów przed sklepami kluczowy jest znak D-52 mówiący o "strefie ruchu". Oznacza on, że choć wjeżdżamy na teren prywatny, to musimy się na nim stosować do kodeksu drogowego i liczyć się z mandatem nałożonym przez policję lub straż miejską.
Auto Świat / Maciej Brzeziński
Znak D-52 "strefa ruchu" stojący na wjeździe na plac przed kompleksem handlowym
Zasady w strefie ruchu w pigułce:
Na tak oznaczonym parkingu należy bezwzględnie przestrzegać znaków pionowych i poziomych. Jeżeli organizacja ruchu nie wskazuje pierwszeństwa, obowiązuje zasada prawej ręki. Kierowca wyjeżdżający z miejsca postojowego włącza się do ruchu, a więc musi ustąpić pierwszeństwa innym pojazdom i pieszym. To samo dotyczy pojazdu cofającego na uliczkach takiego parkingu. Uwaga: wyjeżdżając ze strefy ruchu na drogę publiczną, trzeba ustąpić pierwszeństwa wszystkim znajdującym się na niej uczestnikom ruchu.
Czym strefa ruchu różni się od drogi wewnętrznej i strefy zamieszkania?
Strefa ruchu obejmuje co najmniej jedną drogę wewnętrzną, ale obowiązują w niej przepisy takie jak na drodze publicznej. Jej początek wskazuje znak D-52, a koniec znak D-53.
Na zwykłej drodze wewnętrznej, która nie jest strefą ruchu ani strefą zamieszkania, nie ma zastosowania większość przepisów kodeksu drogowego. Nadal nie wolno jednak powodować zagrożenia. Kierowca może ponieść odpowiedzialność, jeżeli nie zachowa należytej ostrożności i narazi inną osobę na niebezpieczeństwo, o czym mówi art. 98 Kodeksu wykroczeń:
Art. 98. Kto, prowadząc pojazd poza drogą publiczną, strefą zamieszkania lub strefą ruchu, nie zachowuje należytej ostrożności, czym zagraża bezpieczeństwu innej osoby, podlega karze grzywny albo karze nagany.
Podobnie jak wyjazd ze strefy ruchu, tak też wyjazd z drogi wewnętrznej na publiczną jest włączaniem się do ruchu. To zaś nakłada na nas obowiązek ustąpienia pierwszeństwa i pojazdom, i pieszym.
Auto Świat / Paweł Krzyżanowski
Wyjeżdżając z drogi wewnętrznej, musimy ustąpić pierwszeństwa, bo włączamy się do ruchu
Strefa zamieszkania dodatkowo nakłada na kierowców kolejne ograniczenia. Jakie? Maksymalna dozwolona prędkość na tym obszarze to zaledwie 20 km na godz., piesi mogą korzystać z całej szerokości drogi i mają pierwszeństwo przed pojazdami, a postój jest dozwolony wyłącznie w miejscach wyznaczonych. Wyjazd ze strefy zamieszkania również jest włączaniem się do ruchu.
Kto ustala zasady i ustawia znaki na drodze wewnętrznej?
Na drodze wewnętrznej regulamin ustala jej właściciel lub zarządca. Może on umieszczać tablice przypominające znaki, regulować sposób korzystania z parkingu albo wprowadzić obowiązek pobrania biletu lub opłaty za postój. Naruszenie takich zasad może prowadzić do konfliktu z zarządcą lub naliczenia opłaty dodatkowej przedstawionej w regulaminie.
Nie każda tablica na zwykłej drodze wewnętrznej działa jednak tak samo jak znak na drodze publicznej. Policja co do zasady nie egzekwuje ustawionego przez właściciela zakazu parkowania, chyba że zachowanie kierowcy powoduje zagrożenie. Sytuacja zmienia się, gdy droga wewnętrzna zostaje objęta strefą ruchu lub strefą zamieszkania. Wtedy znaki zyskują moc prawną, a wykroczenia mogą być karane przez służby.
Gdzie można parkować w strefie zamieszkania?
W strefie zamieszkania samochód można pozostawić wyłącznie w wyznaczonych miejscach. Nie wystarczy więc, że auto nie blokuje przejazdu i stoi przy krawędzi jezdni. Jeżeli dane miejsce wygląda na dobre do zaparkowania, ale nie zostało oznaczone jako miejsce postojowe, z prawnego punktu widzenia nie istnieje.
W strefie zamieszkania nie można więc wypatrywać znaków zakazu zatrzymywania lub postoju, bo tu przepisy działają odwrotnie — można parkować tylko tam, gdzie jest to wyraźnie zaznaczone, a nie wszędzie tam, gdzie nie jest to zakazane znakami i podstawowymi przepisami drogowymi.
Auto Świat / Paweł Krzyżanowski
Znak oznaczający wjazd do strefy zamieszkania ogranicza możliwość parkowania na tym obszarze
Czy na parkingu przed sklepem pieszy zawsze ma pierwszeństwo?
Nie na każdym parkingu przed sklepem sytuacja prawna jest taka sama. Pieszy ma pierwszeństwo przed samochodem, jeśli parking jest drogą publiczną, strefą ruchu lub strefą zamieszkania, a ruch pieszych i pojazdów odbywa się po tej samej powierzchni. Kierowca musi wtedy jechać powoli i ustąpić pieszemu, także podczas cofania, co wynika wprost z kodeksu drogowego:
4. Kierujący pojazdem, przejeżdżając przez drogę dla pieszych lub drogę dla pieszych i rowerów, jest obowiązany jechać powoli i ustąpić pierwszeństwa pieszemu.
5. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio podczas jazdy po placu, na którym, ze względu na brak wyodrębnienia jezdni i dróg dla pieszych lub dróg dla pieszych i rowerów, ruch pieszych i pojazdów odbywa się po tej samej powierzchni.
Inaczej jest na parkingu będącym zwykłą drogą wewnętrzną, nieobjętą strefą ruchu ani strefą zamieszkania. Nie obowiązuje tam pełny kodeks drogowy, dlatego pieszy nie ma automatycznie takiego samego pierwszeństwa jak w strefie ruchu. Kierowca nadal musi jednak zachować należytą ostrożność i nie może powodować zagrożenia.
Kto jest winny kolizji na parkingu przed sklepem, a kto na parkingu osiedlowym?
Na sklepowym parkingu będącym strefą ruchu winę ustala się według normalnych zasad. Zwykle odpowiada kierowca, który nie zastosował się do znaków, nie ustąpił pojazdowi z prawej strony, nie zachował ostrożności podczas cofania albo, włączając się do ruchu, wyjechał z miejsca postojowego przed inne auto.
Auto Świat
Oznakowanie parkingów przy sklepach w Warszawie. Znaków bywa aż nadto
Na parkingu osiedlowym sytuacja wygląda inaczej, bo liczy się jego status prawny. W strefie ruchu i strefie zamieszkania obowiązują jednoznaczne przepisy. Jeżeli jest to wyłącznie droga wewnętrzna, odpowiedzialność za uszkodzone pojazdy nie jest oczywista. Nawet pozornie prosta kolizja, na przykład po nieustąpieniu pojazdowi z prawej strony, może wymagać rozstrzygnięcia przez sąd, jeśli żaden z kierowców sam nie przyzna się do winy.
Konkluzja? Wjeżdżając na parking, nie można być "zafiksowanym" wyłącznie na znalezieniu wolnego miejsca. Trzeba też zwrócić uwagę na oznakowanie przy wjeździe, bo to właśnie ono decyduje o tym, jakie przepisy obowiązują na danym parkingu i kto zostanie uznany za winnego stłuczki.
