Rządowa regulacja cen paliw, znana jako pakiet CPN chroni polskich kierowców przed skutkami drożejącej ropy naftowej na światowych giełdach. Obecnie maksymalna cena benzyny 95 wynosi 6,58 zł za litr, a oleju napędowego - 7,54 zł za litr. Jutro limity te zostaną obniżone o 1 grosz dla benzyny i o 7 groszy dla diesla. Od 1 września tak dobrze nie będzie.
Ceny paliw. Co nam daje CPN i jak działa?
CPN to skrót od „Ceny Paliwa Niżej”. Określeniem CPN 2.0 lub CPN 2 nazywana jest druga, uruchomiona w sierpniu odsłona rządowego programu osłonowego. Obowiązuje ona od 17 do 31 sierpnia 2026 r. i obejmuje wszystkie detaliczne stacje paliw w Polsce. Jej wprowadzenie rząd uzasadniał wzrostem cen ropy i paliw, związanym między innymi z napięciami geopolitycznymi oraz sytuacją wokół cieśniny Ormuz.
Program opiera się na dwóch mechanizmach:
- Pierwszym jest czasowe obniżenie stawki VAT na paliwa z 23 do 8 proc.
- Drugim są maksymalne ceny detaliczne benzyny i oleju napędowego.
Minister energii ogłasza ich poziom każdego dnia, dzięki czemu limity mogą uwzględniać aktualną sytuację na rynku. Stacje mogą sprzedawać paliwa taniej od ustalonego pułapu, ale nie mogą go przekroczyć.
Mechanizm cen maksymalnych ma zagwarantować, że obniżka VAT przełoży się na rachunki kierowców, a nie zostanie zatrzymana przez sprzedawców w postaci wyższej marży. Przestrzeganie limitów kontroluje Krajowa Administracja Skarbowa, a zgodnie z aktualnymi opisami regulacji za sprzedaż paliwa powyżej ceny maksymalnej może grozić kara sięgająca 1 mln zł.
Sierpniowa odsłona nie jest jednak prostym przedłużeniem programu działającego wiosną. Pierwsza edycja CPN obejmowała nie tylko niższy VAT i ceny maksymalne, lecz także czasową obniżkę akcyzy. W CPN 2.0 przywrócono stawkę VAT wynoszącą 8 proc. oraz dzienne limity cen, ale nie zdecydowano się na ponowne obniżenie akcyzy. Z tego powodu zakres sierpniowej osłony jest węższy niż w pierwszej części programu.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo
Dlaczego rząd nie planuje przedłużyć programu CPN?
Według informacji Ministerstwa Energii na realizację pakietu w drugiej połowie sierpnia rząd przeznaczył blisko pół miliarda złotych. W aktualnych publikacjach koszt programu jest określany dokładniej na około 495 mln zł. Rząd szacował, że obniżka VAT powinna zmniejszać cenę litra paliwa o około 90 gr do ponad 1 zł w porównaniu z poziomem, który obowiązywałby bez tej preferencji podatkowej. Przy tankowaniu 50 litrów oznaczałoby to rachunek niższy o około 45-50 zł.
Nie można jednak w nieskończoność przedłużać wspomnianego programu, bo to wyraźne uszczuplenie wpływów budżetowych. CPN 2.0 jest rozwiązaniem czasowym. Zgodnie z obowiązującymi założeniami zarówno obniżona stawka VAT, jak i maksymalne ceny mają obowiązywać tylko do 31 sierpnia 2026 r. Rząd nie informuje o jego przedłużeniu, dlatego warto być gotowym na znaczące podwyżki cen paliw od 1 września.
Po wygaśnięciu programu CPN 2.0 ceny na stacjach ponownie będą w większym stopniu zależeć od notowań ropy i gotowych paliw, kursu dolara, kosztów krajowego rynku hurtowego oraz polityki cenowej poszczególnych sieci. Jeśli rząd nie zdecyduje się na pozostawienie VAT-u na paliwa na obecnym poziomie, można spodziewać się podwyżki cen paliw o kilkadziesiąt groszy na litrze.
