Czujniki w kołach są obowiązkowe w nowych autach. Tylko nie temu miały służyć

Systemy TPMS (Tire Pressure Monitoring System — system monitorowania ciśnienia powietrza w kołach) od 2014 roku są obowiązkowym wyposażeniem nowych samochodów w Unii Europejskiej. Ich zadaniem jest monitorowanie ciśnienia w oponach i ostrzeganie kierowcy przy spadku wartości poniżej normy.

W zależności od konkretnego modelu auta, stosowane są tańsze systemy pośrednie, monitorujące ciśnienie poprzez analizę danych z czujników ABS-u (przy spadku ciśnienia obwód koła się zmniejsza, przez co koło obraca się minimalnie szybciej od pozostałych, co wykrywają czujniki ABS-u), albo tzw. systemy bezpośrednie, wykorzystujące czujniki ciśnienia.

Czujniki umieszczone w każdym kole, cyklicznie przesyłają radiowo dane do komputera pokładowego — jeśli ciśnienie spadnie poniżej zadanego progu, albo będzie inne, niż w pozostałach oponach, system ma zaalarmować kierowcę. Okazuje się, że czujniki poprawiają wprawdzie nasze bezpieczeństwo, ale... mogą drastycznie ograniczyć naszą prywatność.

Jak wykazał zespół naukowców z zajmującego się telekomunikacją Instytutu IMDEA Networks w Madrycie, sygnały radiowe emitowane przez czujniki układów TPMS mogą być wykorzystane do śledzenia pojazdów!

Nadajniki radiowe czujników TPMS pracują w pasmach 433 MHz lub 315 MHz, a transmisja danych jest bardzo uproszczona. Każdy czujnik wysyła stały, niezaszyfrowany numer identyfikacyjny. Oznacza to, że każdy, kto posiada prosty odbiornik radiowy, może odczytać ten numer i powiązać go z konkretnym pojazdem — bez konieczności sprawdzania tablic rejestracyjnych.

W ramach eksperymentu zespół badawczy zbudował sieć specjalnych odbiorników, umieszczając je przy drogach i parkingach. Koszt pojedynczego urządzenia nie przekroczył 100 dolarów. W ciągu dziesięciu tygodni zebrano ponad 6 milionów komunikatów TPMS z ponad 20 tysięcy pojazdów. Jak poinformował serwis Ingenieur.de, zebrane przez hiszpańskich naukowców dane pozwalają na identyfikację konkretnych pojazdów, śledzenie ich, analizę tras. Wystarczy stworzyć bardzo tanią do przygotowania sieć odbiorników umieszczonych przy uczęszczanych drogach, żeby monitorować np. nawyki kierowców, ich codzienne trasy, godziny przyjazdów. W przeciwieństwie do systemów monitoringu wykorzystujących kamery, które wymagają bezpośredniej widoczności aut, sygnały TPMS przenikają przez ściany i karoserię. Wykrywające je odbiorniki nie muszą być montowane w drogach ani na stałe — badania wykazały, że mimo znikomej mocy odbiorników, przy odpowiednio czułych odbiornikach i odpowiednich antenach, można je odbierać nawet z odległości ponad 50 metrów, nawet jeśli pojazd znajduje się w garażu lub budynku. Odbiorniki wykorzystywane do monitorowania ruchu można umieścić nawet w zaparkowanym przy drodze samochodzie.

Każdy samochód posiada cztery czujniki ciśnienia powietrza w oponach. Naukowcy z Instytutu IMDEA Networks opracowali metody przyporządkowania ich identyfikatorów do konkretnych pojazdów, przy czym nawet po wymianie jednego czujnika, pozostałe trzy wystarczą do identyfikacji auta. Warto też pamiętać, że przesyłane dane dotyczące ciśnienia i temperatury opon mogą zdradzić rodzaj pojazdu, jego obciążenie czy profil użytkowania — np. różnica między dostawczakiem z ładunkiem a lekkim autem miejskim.

Obecne regulacje dotyczące cyberbezpieczeństwa w motoryzacji skupiają się na systemach telematycznych i aktualizacjach oprogramowania. TPMS — jako system który w teorii nie pozwala na łączność z otoczeniem — nie jest traktowany jako potencjalny kanał komunikacyjny, który może wymagać zabezpieczenia.