225 mln zł z UE na nową drogę. Powstanie 13,8 km trasy S12

Budowa obwodnicy Chełma w ciągu drogi ekspresowej S12 otrzymała właśnie wsparcie finansowe z Unii Europejskiej. W ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) podpisano umowę o dofinansowanie w wysokości 225 mln zł. To już 20. tego typu porozumienie zawarte w tym roku. Łączna wartość wszystkich inwestycji objętych wsparciem z FEnIKS przekracza 28 mld zł, z czego niemal 12,4 mld zł pochodzi z funduszy unijnych.

Planowana inwestycja obejmuje budowę 13,8 km drogi ekspresowej S12 na terenie województwa lubelskiego. Całkowity koszt realizacji obwodnicy Chełma szacowany jest na prawie 646 mln zł, z czego wydatki kwalifikowane wynoszą blisko 265 mln zł, a dofinansowanie z UE to 225 mln zł. W ramach projektu powstaną cztery węzły drogowe: Chełm Zachód, Chełm Północ, Chełm Okszów oraz Chełm Wschód. Dodatkowo przewidziano budowę obwodu utrzymania drogi przy węźle Chełm Północ, a także obiektów inżynierskich, takich jak mosty, wiadukty i przepusty oraz niezbędnych dróg dojazdowych.

Środki unijne przyznane Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad (GDDKiA) pochodzą z dwóch priorytetów programu FEnIKS, które dotyczą dofinansowania sektora transportu z Funduszu Spójności oraz Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego. Wsparcie obejmie łącznie 30 projektów drogowych, a jego wartość wyniesie około 18 mld zł. Pierwsze umowy o dofinansowanie z nowej puli środków UE na lata 2021-2027 były tzw. umowami fazowanymi, w których oprócz FEnIKS wykorzystywano także środki z Programu Operacyjnego Infrastruktura i Środowisko 2014-2020.

Wśród inwestycji, które już otrzymały wsparcie, znalazły się m.in. odcinki S1 Oświęcim — Bielsko-Biała, S7 Widoma — Kraków Nowa Huta, A2 Mińsk Mazowiecki — Siedlce, S61 Łomża Zachód — Kolno, a także obwodnice Oświęcimia w ciągu DK44 oraz Poręby i Zawiercia w ciągu DK78.

We wrześniu 2024 r. podpisano umowę na dofinansowanie budowy drogi S3 Świnoujście — Troszyn, a pod koniec listopada tego samego roku wsparcie otrzymał odcinek S7 Miechów — Szczepanowice. Były to pierwsze umowy finansowane wyłącznie z programu FEnIKS, bez udziału środków z POIiŚ. W grudniu 2024 r. podpisano także umowy dla drogi ekspresowej S7 Płońsk — Czosnów oraz Obwodnicy Metropolii Trójmiejskiej.

W kwietniu ubiegłego roku podpisano 11. i 12. umowę na dofinansowanie z programu FEnIKS, które dotyczyły budowy drogi ekspresowej S6 Słupsk — Bożepole Wielkie oraz obwodnicy Opatowa. W czerwcu 2025 r. zawarto 13. umowę, dotyczącą wsparcia dla budowy autostrady A2 na odcinku Siedlce — Biała Podlaska.

W lipcu podpisano kolejne dwie umowy, obejmujące budowę drogi ekspresowej S1 Kosztowy — Oświęcim oraz rozbudowę S19 na odcinku Sokołów Małopolski Północ — Jasionka. Pod koniec września zeszłego roku unijne wsparcie otrzymały inwestycje na trasach S6 Koszalin — Słupsk oraz S19 Lublin — Lubartów Północ. W ten sposób przekroczono połowę środków unijnych przyznanych GDDKiA w ramach programu FEnIKS. Rok 2025 zakończono z 18 umowami o dofinansowanie, z których ostatnia, podpisana w listopadzie, dotyczyła budowy S19 Boćki — Chlebczyn.

W 2026 r. pierwsza umowa FEnIKS została podpisana dla budowy drogi ekspresowej S19 Rzeszów Południe — Babica, gdzie powstaje tunel drążony przez maszynę TBM "Karpatka".

Obecnie kolejne inwestycje drogowe są na etapie oceny lub przygotowywana jest dla nich dokumentacja aplikacyjna, która umożliwi pozyskanie unijnego dofinansowania. Program FEnIKS pozostaje kluczowym narzędziem wspierającym rozwój infrastruktury transportowej w Polsce, umożliwiając realizację strategicznych projektów na terenie całego kraju.