Większość modeli samochodów może być wyposażona w kilka różnych rozmiarów kół, które różnią się nie tylko rozmiarem opony, lecz także felgi; wystarczy zajrzeć do cennika dowolnego nowego auta, by przekonać się, że jeśli podstawowa wersja samochodu wyjeżdża na kołach 18-calowych, to najczęściej za dopłatą albo po prostu w wyższej wersji auto może być wyposażone w koła 19— albo nawet 20-calowe. To oczywiście ma swoje konsekwencje, rozmiar kół wpływa bowiem w istotny sposób na komfort jazdy i prowadzenie samochodu.
Niewielkie korekty rozmiaru mogą dotyczyć także wyłącznie opon — zazwyczaj można na te same felgi założyć opony o nieznacznie skorygowanym rozmiarze. Trzeba jednak zrobić to z głową.
Co oznacza rozmiar opony i jak dobierać zamienniki?
Rozmiar opony
Roman Vyshnikov / Shutterstock
Podstawowe parametry opony to jej rozmiar: szerokość, wysokość i średnica osadzenia, np. 255/45 R20. Kombinacji szerokości, wysokości i średnic osadzenia jest bardzo, bardzo wiele, np. opcje, o które pytał internauta: 225/60 R18 i 265/60 R18. W takim opisie (weźmiemy dla przykładu rozmiar 225/60 R18) poszczególne części oznaczenia opony mówią o:
- 225 – to szerokość opony podana w milimetrach
- 60 — profil opony, albo jak kto woli — wysokość; liczba ta oznacza stosunek wysokości opony do jej szerokości. Gdy profil opony wynosi 60, wysokość opony stanowi 60 proc. jej szerokości, gdy profil wynosi 55, wysokość opony stanowi 55 proc. szerokości. Najwyższy możliwy profil to 80 (wysokość takiej opony to 80 proc. jej szerokości), a najniższy – 20. Już opona z profilem 35—30 jest bardzo niska — to tzw. "naleśnik" stosowany głównie w autach sportowych, ze względu na podatność na uszkodzenia średnio nadający się do jazdy po drogach publicznych.
To warto zapamiętać: jeśli zamiast opon w rozmiarze 225/60R18 zastosujemy opony 265/60R18, nowe opony będą nie tylko szersze, lecz także wyższe.
- 18 — chodzi o średnicę osadzenia opony wyrażoną w calach — w tym przypadku 18 cali. Średnica osadzenia opon musi bezwzględnie być taka sama jak średnica felg — opony 18-calowe można założyć wyłącznie na felgi 18-calowe, opony 19-calowe można założyć wyłącznie na felgi 19-calowe, itd.
Jak dobiera się różne rozmiary kół, aby pasowały do tego samego auta?
Takie samo auto, różne koła. Pasuje?
Auto Świat
Kupując nowy samochód, zazwyczaj można wybierać, czy będzie on wyposażony w większe lub mniejsze felgi i odpowiednio dobrane do nich opony. Nierzadko różnice dotyczące rozmiaru kół pasujących do tego samego auta są bardzo duże i rozpoznawalne już na pierwszy rzut oka. Podstawowe założenie jest jednak takie, że zewnętrzna średnica opony montowanej w tym samym modelu auta jest zawsze taka sama. To oznacza, że jeśli wybieramy większe felgi, to potrzebne będą do nich opony o niższym profilu — im większa felga, tym niższy profil opony; przykładowo zamiennikami opon w rozmiarze 205/55 R17 byłyby opony 215/45 R18 albo 225/40 R19.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo
Uwaga: zakładając większe felgi i ewentualnie szersze opony, trzeba upewnić się, czy opony nie będą za szerokie — muszą zmieścić się w nadkolach, nie mogą też wystawać poza obrys błotników samochodu. Z kolei w drugą stronę — zamieniając większe felgi na mniejsze — należy upewnić się, czy mniejsze felgi nie będą kolidować z tarczą i zaciskiem hamulcowym.
Jak można bezpiecznie zmienić rozmiar opon, pozostawiając stare felgi?
To, że średnica osadzenia opony musi pozostać w zgodzie ze średnicą felgi, już wiemy. Ponadto trzeba pamiętać o zasadzie, aby całkowita wysokość koła pozostała z grubsza na tym samym poziomie — dopuszczalne są odchylenia na poziomie 2 proc. Zmiana opon z rozmiaru 225/60R18 na 265/60R18 oznacza jednak, że nowe opony nie tylko będą o 4 cm (albo jak kto woli: o cztery rozmiary) szersze, lecz także wyraźnie wyższe. To rodzi szereg problemów: nie ma gwarancji, że opony się zmieszczą, a mogą nawet zmieścić się "w pierwszej chwili", ale przy większym obciążeniu uderzą w nadkole auta i dojdzie do nieszczęścia. W tym przypadku problemem może być i szerokość, i wysokość opon. Nawet jednak, gdy większe opony się zmieszczą, przekłamywać zacznie prędkościomierz (będzie zaniżał prędkość) i komputer pokładowy, podając zaniżone dane o zużyciu paliwa. Samochód wyposażony w wyraźnie większe koła będzie też zużywał więcej paliwa.
Jak można zatem zmienić rozmiar opon? Bezpiecznymi na ogół zamiennikami rozmiaru 225/60 R18 będą 215/60 R18 (minimalnie mniejsze niż oryginał) albo 235/55 R18 (minimalnie szersze od oryginału i o 1,6 proc. niższe); pod względem wysokości pasowałyby też opony 245/55 R18, natomiast problemem mogłaby być ich szerokość w kontekście szerokości felgi i miejsca na taką oponę w nadkolu auta.
Należy pamiętać, że choć zmiana opony na szersze o jeden rozmiar nie rodzi z reguły żadnych problemów, to jednak znacząco poszerzając opony, wypadałoby zastosować także szersze felgi — szerokość felg nie jest bez znaczenia dla bezpieczeństwa jazdy, muszą one współpracować z oponami.
Po co w ogóle zmieniać rozmiary opon i całych kół w samochodzie?
Jest kilka przyczyn, które sprawiają, że kierowcy zmieniają opony i całe koła. To m.in.:
- Wygląd samochodu: koła zbudowane na wyższych felgach bardzo poprawiają wygląd większości samochodów, auto wydaje się bardziej dynamiczne i większe.
- Cena opon: jeśli mamy na samochodzie opony w rzadko spotykanym rozmiarze, najczęściej takie opony są dużo droższe niż opony popularne. Zdarza się, że wystarczy minimalnie skorygować rozmiar opon, by ich cena radykalnie spadła, nawet o połowę. W takim wypadku — jeśli jest to kwestia 10 mm szerokości albo obniżenia czy podwyższenia profilu opon o jeden poziom, z reguły jest to możliwe i opłacalne.
- Zmiana właściwości jezdnych auta: są kierowcy, którzy decydują się na zmianę kół, oczekując zmiany właściwości jezdnych samochodu. To prawda, że rozmiar felg i tym samym opon bardzo znacząco wpływa na zachowanie samochodu na drodze. Zmiana rozmiaru opon ma oczywiście i zalety, i wady, niemniej są kierowcy, którzy dla wybranych zalet jazdy na oponach o niskim profilu gotowi są na pewne poświęcenia. Działa to także w drugą stronę: zmiana opon na wyższe (o wyższym profilu) poprawia komfort jazdy, co dla wielu ludzi może być zaletą.
Jak zmiana rozmiaru opon wpływa na zachowanie samochodu?
Oto najczęstsze efekty zmiany rozmiaru opon na szersze i niższe — tej zmianie towarzyszy wymiana felg na większe:
- Krótsza droga hamowania (+)
- Lepsza przyczepność na zakrętach (+)
- Ogólnie lepsze prowadzenie podczas szybkiej jazdy (+)
- Efektowny wygląd samochodu (+)
- Wyższy poziom hałasu (-)
- Wyższe opory, a zatem wyższe zużycie paliwa (-)
- Wyższa podatność na aquaplaning (-)
- Pogorszenie komfortu jazdy (-)
Oto najczęstsze efekty zmiany rozmiaru opon na węższe i wyższe:
- Poprawa komfortu jazdy (+)
- Niższe opory toczenia, niższy opór aerodynamiczny i niższe zużycie paliwa (+)
- Większa odporność na aquaplaning (+)
- Niższy poziom hałasu (+)
- Gorsze, "chwiejne" prowadzenie auta (-)
- Dłuższa droga hamowania (-)
- Gorsza przyczepność na zakrętach (-)
- Mniej efektowny wygląd samochodu (-)
Trzeba jednak wziąć pod uwagę, że bardzo znacząca zmiana parametrów może mieć zaskakujące negatywne efekty, jeśli nowe koła będą niedopasowane do charakterystyki auta. Trzeba też brać pod uwagę różne nawierzchnie, przykładowo na śniegu zbyt szerokie opony mogą pogarszać przyczepność i prowadzenie samochodu, zamiast je poprawić.
