- Pan Czesław kupił używany samochód, który okazał się obciążony zastawem skarbowym
- Sam nie był dłużnikiem, ale miał spłacić około 47 tys. złotych — prawie dwa razy więcej niż wynosiła wartość pojazdu
- Zastaw skarbowy przypisany jest do rzeczy, a nie do osoby, co oznacza, że obciążenie pozostaje przy aucie niezależnie od zmiany właściciela
Historię nagłośnili reporterzy programu "Interwencja" Polsatu. Pan Czesław ze Zgierza w woj. łódzkim kupił blisko 20-letniego SUV-a Mercedesa (model ML). Był zadowolony z wyboru, dopóki nie otrzymał pisma informującego o zadłużeniu w wysokości prawie 47 tys. zł — to niemal dwa razy więcej, niż zapłacił za samochód. Mężczyzna nie mógł uwierzyć.
Zastaw został ustanowiony na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) z powodu długów jednego z poprzednich właścicieli pojazdu. Okazało się, że przed panem Czesławem było ich kilku.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo
Poznaj kontekst z AI
Jak można kupić samochód z długiem?
Jak sprawdzić, czy pojazd ma zastaw skarbowy?
Co zrobić, gdy kupi się samochód z zastawem skarbowym?
Dlaczego urząd nie informuje o zastawie przy rejestracji pojazdu?
Czy można kupić samochód z długiem?
Tak, ponieważ zastaw skarbowy przypisany jest do rzeczy, nie do osoby. Oznacza to, że nawet po zmianie właściciela, obciążenie pozostaje przy aucie i zabezpiecza roszczenie urzędu skarbowego, ZUS-u lub urzędu celnego. Podobnie działa zastaw sądowy czy rejestrowy, ustanawiany np. przez banki w przypadku niespłaconego leasingu lub kredytu. Zastaw obowiązuje do momentu spłaty długu — w przeciwnym razie pojazd może zostać zajęty i zlicytowany.
W praktyce właściciel auta z zastawem nie powinien go sprzedać bez zgody wierzyciela, jednak takie sytuacje wciąż się zdarzają. Wydział komunikacji nie informuje o zastawie przy rejestracji pojazdu — dane te nie są dostępne w systemie CEPiK (Centralna Ewidencja Pojazdów i Kierowców). Próżno szukać takiej informacji w dowodzie rejestracyjnym pojazdu. Kupujący musi sam zadbać o swoje interesy, żeby uniknąć problemów.
Jak sprawdzić, czy pojazd nie jest obciążony zastawem skarbowym?
Najprostszą metodą jest skorzystanie z internetowego Rejestru Zastawów Skarbowych Ministerstwa Finansów. Do sprawdzenia wystarczy numer VIN pojazdu. Wypisy oraz zaświadczenia wydają naczelnicy urzędów skarbowych — także elektronicznie przez e-Urząd Skarbowy. Koszt to 50 zł. Uzyskasz dostęp do informacji o zastawach skarbowych i danych wierzycieli. Nie będzie tam tylko danych o podmiocie, którego dotyczą zaległości, co jednak nie jest niezbędną informacją w podczas sprawdzenia samochodu przed zakupem.
Trudniej jest sprawdzić zastaw sądowy. Można to zrobić przez portal Ministerstwa Sprawiedliwości, jednak niezbędny jest podpis elektroniczny weryfikowany certyfikatem. Koszt odpisu/zaświadczenia to 15-20 złotych.
Alternatywą jest skorzystanie z płatnych raportów dotyczących historii pojazdu. To wygodne, ale droższe rozwiązanie. Polecane w przypadku samochodu sprowadzonego z zagranicy.
Mercedes MLYuri Kabantsev / Shutterstock
Co zrobić, gdy kupisz samochód z zastawem skarbowym?
Kupujący, który nie został poinformowany o obciążeniu, może odstąpić od umowy i domagać się zwrotu pieniędzy. W praktyce jednak odzyskanie środków bywa trudne — łatwiej osiągnąć porozumienie z firmą (komisem, salonem) niż z osobą prywatną. Dochodzenie praw na drodze sądowej to proces czasochłonny i kosztowny.
Lepiej uniknąć problemów i dokładnie zweryfikować stan prawny używanego samochodu, który zamierzamy kupić. Okazuje się, że to tak samo ważne, jak sprawdzenie jego przebiegu i stanu technicznego. Wielu kupujących nie zdaje sobie z tego sprawy.
Reporterzy "Interwencji" po upływie pół roku od emisji materiału sprawdzili, jak potoczyła się historia pana Czesława. Poprzedni właściciel, który również nie wiedział o zastawie, przyjął zadłużony samochód i zwrócił pieniądze. Następnie skierował sprawę na drogę sądową wobec mężczyzny, który przed nim posiadał Mercedesa.
