2000 zł i 15 punktów karnych grozi kierowcy, który wjedzie na przejazd kolejowy w sytuacji, gdy nie może z niego zjechać, bo za przejazdem jest zator. Taka sama kara grozi temu, kto wjedzie na przejazd kolejowy, gdy szlabany zaczęły się opuszczać, albo gdy sygnalizator przed przejazdem świeci na czerwono. Taka sama kara grozi kierowcy, który wjedzie na przejazd kolejowy w czasie, gdy szlabany zaczęły się podnosić, ale jeszcze nie są całkowicie podniesione.
Wyjątkowe wykroczenia, wyjątkowe kary?
To wyjątkowe pozycje w taryfikatorze mandatów — wyjątkowe dlatego, że mandat 2000 zł za podobne wykroczenia na przejazdach kolejowych dostają także piesi i rowerzyści, którzy jednak z z oczywistych względów nie dostają punktów karnych.
Kary za wykroczenia na przejazdach kolejowych drastycznie podniesiono z powodu kilku-kilkunastu wypadków, do których dochodzi każdego roku. Gdy samochód utknie na torach pomiędzy zamkniętymi rogatkami, może dojść nawet do katastrofy. A jednak kary, dziś już uznawane za normalne, a jeszcze niedawno za drastyczne, nie pomogły, w każdym razie nie wyeliminowały zagrożeń całkowicie; wciąż dochodzi do wypadków na przejazdach. I właśnie pod wpływem jednego z takich wypadków posłowie zrobili to, co robią zawsze, aby pokazać, że "coś się robi": po raz kolejny zaostrzyli prawo, bo to najłatwiejsze. Od 21 listopada 2026 r. kierowcy, którzy popełnią jedno z wymienionych wyżej wykroczeń na przejeździe kolejowym, oprócz mandatu i punktów karnych poniosą dodatkowe konsekwencje: stracą prawo jazdy na trzy miesiące.
Czy po takiej zmianie prawa nareszcie skończą się niebezpieczne sytuacje na przejazdach kolejowych? Oczywiście nie!
Dlaczego uważam, że ciągłe zaostrzanie kar nie sprawi, że będzie bezpieczniej?
Uważam, że 2000 zł to bardzo wysoki mandat, dla wielu ludzi taka kwota — w kontekście nieplanowanego wydatku — jest kwotą abstrakcyjną. Jeśli kogoś nie przestrasza taki mandat, a oczywiście są tacy kierowcy, to 15 punktów karnych na każdym robi wrażenie — jeszcze 10 i idziesz na egzamin, a wcześniej do psychologa.
Stawiam tezę, że w zdecydowanej większości przypadków, pewnie w 99,99 proc., wjazd w złym momencie na przejazd kolejowy nie jest wynikiem brawury czy pogardy dla przepisów, a zwykłym błędem. Ktoś się zagapi, zbyt późno podejmie decyzję, zestresuje się – i nagle znalazł się tam, gdzie nie powinien. Czy świadomość konsekwencji w postaci utraty prawa jazdy na trzy miesiące, poza mandatem i punktami karnymi, może powstrzymać go przed popełnieniem takiego błędu? Wątpliwe, bo już sam wysoki mandat i punkty karne przesądzają o tym, że nie zrobił tego specjalnie.
Uważam też, że jeśli jakieś działania nie przynoszą skutku — w tym przypadku mówimy o podwyższaniu kar — to głupotą jest uważać, że powtarzanie takich samych działań nagle przyniesie skutek. Nawet kara śmierci za wykroczenie drogowe nie pomoże, bo ludziom zdarza się popełniać błędy.
Może czas, aby w najważniejszych miejscach poprawić widoczność, ulepszyć oznakowanie przejazdów, zadbać o to, aby wszędzie były takie same sygnalizatory, a nie tu taki, a tam inny — i nikt nie wie, dlaczego. No i warto, zamiast straszyć karami, likwidować przejazdy kolejowe, zwłaszcza w dużych miastach, w wielu wypadkach jest to po prostu niepotrzebny relikt przeszłości.