W Otwocku i Zakopanem przesiadłbym się do autobusu. Po to, by postać na tych przystankach

Zarówno podwarszawski Otwock, jak i podtatrzańskie Zakopane mają własny unikalny styl architektoniczny. Otwockimi świdermajerami zachwycał się nawet autor "Lalki", czyli Bolesław Prus. Z kolei zakopiańskie wille to strome dachy i zrębowa konstrukcja.

Wydawałoby się, że dotyczy to wyłącznie domów i innych obiektów mieszkalnych. Na szczęście jest inaczej. W mniejszej wersji świdermajera lub zakopiańskiej chaty można także poczekać na autobus.

Twórcą świdermajera — czyli specyficznego otwockiego stylu architektonicznego — jest Michał Elwiro Andriolli, który osiedlił się nad rzeką Świder w 1880 r., zanim jeszcze Otwock w ogóle uzyskał prawa miejskie. Nazwę tego stylu wymyślił poeta Konstanty Idefons Gałczyński. Najbardziej charakterystyczne dla świdermajerów są lekka drewniana konstrukcja, bogate zdobienia (zwłaszcza dachów) oraz ażurowe werandy i ganki.

Tego stylu nie mógł się nachwalić sam autor "Lalki". "Są to cacka, jakich Warszawa jeszcze nie widziała w tej ilości i rozmaitości. Każde z nich bawi oko piękną formą, sztukaterią, rzeźbieniami, tapicerskimi ozdobami albo żywą barwą" — pisał Bolesław Prus.

Część nowych przystanków autobusowych w Otwocku zaprojektowano właśnie w stylu świdermajer. Jak następnym razem będę czekał tam na komunikację zbiorową, poczytam sobie "Lalkę".

Za największego propagatora zakopiańskiego stylu uznaje się Stanisława Witkiewicza — malarza, architekta i pisarza, a także ojca Stanisława Ignacego Witkiewicza, czyli "Witkacego".

Pierwszym domem zaprojektowanym przez Witkiewicza seniora była Willa Koliba (1892-1893). Wywołała wprawdzie kontrowersję, ale ten kierunek szybko się przyjął.

Budynki w stylu zakopiańskim wyróżniają się przede wszystkim bardzo spadzistym dwuspadowym dachem, przeważnie biegnącym pod kątem ok. 50 st. Ma to wymiar również praktyczny: chroni przed śniegiem, którego akurat w Tatrach nie brakuje. Poza tym ściany tworzą poziome drewniane bale, łączone na rogach tzw. zamkami węgłowymi (konstrukcja zrębowa). Całość jest bogato zdobiona, np. motywem liściennym.

W Zakopanem również nie brakuje przystanków autobusowych utrzymanych w lokalnym stylu architektonicznym. Najpiękniejszy z nich — i jednocześnie nieco ekscentryczny, a nawet wyglądający dość niesamowicie — jest właśnie ten: