Wybranie pozycji "P" (jak "parking") blokuje skrzynię biegów – w typowej automatycznej skrzyni biegów masywny metalowy element wskakuje w wycięcia w kole zębatym na wałku wyjściowym przekładni. Dopóki ta zapadka się nie wyłamie, nie ma mowy o tym, aby samochód stoczył się z pochyłości czy dał się wypchnąć albo odholować. A jednak są dwa powody, aby zaciągnąć hamulec postojowy w każdym samochodzie z automatyczną skrzynią biegów. W każdym aucie, pomimo iż mamy do dyspozycji blokadę skrzyni biegów, jest też hamulec postojowy. Każdy, kto go nie używa albo używa źle, prędzej czy później poniesie konsekwencje.
Czym się różni działanie hamulca postojowego od blokady skrzyni biegów w pozycji "P"?
Auto Świat / Maciej Brzeziński
Elektryczny hamulec postojowy
Zasadnicza różnica polega na tym, że pin w skrzyni biegów (albo inne podobne rozwiązanie — jest dużo różnych typów automatycznych albo z zautomatyzowanych skrzyń biegów) blokuje przekładnię, ale nie blokuje kół. To oznacza, że po przełączeniu lewarka skrzyni biegów na "P" i puszczeniu pedału hamulca, koła samochodu mogą wykonać jeszcze kawałek obrotu, co dzieje się zwłaszcza wtedy, gdy samochód stoi na pochyłości. Gdy zaciągamy hamulec postojowy, koła powinny być zablokowane. W starszych samochodach mechanicznie uruchamiamy hamulec postojowy, pociągając za dźwignię, która pociąga za linkę – mechanizm blokuje szczęki hamulcowe w bębnach. W przypadku nowoczesnych aut elektryczny mechanizm blokuje zaciski.
Czy blokada skrzyni biegów wystarcza, aby zapobiec stoczeniu się samochodu?
Auto Świat
W Mercedesie W124 hamulec postojowy dla wygody kierowcy uruchamiało się nogą, a zwalniało się ręcznie – klamką po lewej stronie deski rozdzielczej
Blokada skrzyni biegów tylko pośrednio blokuje koła samochodu, ale dopóki działa, nie ma ryzyka, że samochód się stoczy. Gdy samochód, nawet na pochyłości, stoi z zablokowaną przekładnią, ryzyko, że coś się złamie wewnątrz skrzyni, jest nieduże. A jednak rezygnacja z zaciągnięcia hamulca postojowego to duży błąd, gdyż pin, który blokuje skrzynię biegów, jest relatywnie mały w odniesieniu do masy samochodu. Może się więc zdarzyć, że pin blokujący skrzynię się po prostu wyłamie — najczęściej do tego dochodzi w chwili, gdy zwalniamy pedał hamulca po uprzednim wybraniu trybu "P", a samochód pod wpływem swojej masy i nachylenia terenu gwałtownie obciąża skrzynię.
Używając trybu "P" zamiast hamulca postojowego, psujesz skrzynię biegów
Auto Świat
Nawet usterka jednego wewnętrznego elementu automatycznej skrzyni biegów w praktyce oznacza, że trzeba zrobić kompleksowy remont
Nawet jednak jeśli założymy optymistycznie, że nic się nie wyłamie, używanie trybu "P" zamiast hamulca postojowego to błąd, który zemści się na pewno. Otóż w chwili, gdy masa samochodu opiera się na przekładni, obciążony zostaje kosz skrzyni biegów i inne elementy; jest to ten rodzaj obciążenia, który zdecydowanie szkodzi przekładni i przyspiesza wystąpienie usterki. A z automatycznymi skrzyniami biegów jest tak, że zazwyczaj nawet bardzo, bardzo drobna wewnętrzna usterka wiąże się z koniecznością demontażu praktycznie całej skrzyni biegów, a koszty tej operacji są ogromne.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo
Ryzyko jest na tyle wysokie, że specjaliści zajmujący się naprawami automatycznych skrzyń biegów kategorycznie zalecają nie tylko korzystanie z hamulca postojowego, lecz także pilnowanie właściwej kolejności działań związanych z zatrzymaniem samochodu – wszystko po to, aby uniknąć zbędnych przeciążeń skrzyni biegów. A zatem:
1. Zatrzymaj samochód, trzymaj wciśnięty pedał hamulca.
2. Włącz (albo zaciągnij) hamulec postojowy (chyba, że sam się włącza w chwili wybrania trybu "P")
3. Dopiero teraz przełącz lewarek na "P",”, aby nie doszło do obciążenia blokady skrzyni biegów
4. Wyłącz silnik, zwolnij pedał hamulca.
Uruchamiając samochód, postępujemy w odwrotnej kolejności:
- 1 Naciśnij pedał hamulca.
- 2 Włącz silnik.
- 3 Przestaw lewarek na "D" (lub "R", jeśli zamierzasz cofać).
- 4 Jeśli hamulec postojowy nie zwolnił się automatycznie, zrób to ręcznie teraz, wciąż trzymając nogę na pedale hamulca.
- 5 Zwolni pedał hamulca i jedź.
Hamulec postojowy i blokada skrzyni – podwójne zabezpieczenie, ale i coś więcej
Blokada skrzyni biegów rzeczywiście zapobiega stoczeniu się samochodu z pochyłości, ale absolutnie nie powinno to być zabezpieczenie podstawowe – wręcz przeciwnie, jest to tylko zabezpieczenie rezerwowe na wypadek, gdyby hamulec postojowy nie zadziałał. Zwłaszcza w samochodach z automatyczną skrzynią biegów warto dbać o dobry stan hamulca postojowego, bo on nie tylko zabezpiecza on samochód przed stoczeniem się, lecz także chroni skrzynię biegów przed szkodliwymi przeciążeniami.
