Choć w nowych samochodach systemy kontroli ciśnienia (TPMS – od ang. Tire Pressure Monitoring System) są obowiązkowe dopiero od roku, to pierwsze seryjne rozwiązania tego typu pojawiły się już w latach 90. XX wieku.

Dziś zakup kilkuletniego auta (od kompaktu w górę) daje sporą szansę na to, że będzie ono wyposażone w ten układ. Rozwiązanie to ma zwiększać bezpieczeństwo, a także uratować oponę przed zniszczeniem, gdy zbyt niski jest w niej poziom ciśnienia powietrza – wbrew pozorom nie zawsze można wyczuć przebicie niskoprofilowej opony. Taki układ to jednak dodatkowy element generujący koszty.

Jak działa TPMS, system kontroli ciśnienia w oponach?

Na rynku występują dwa różne rozwiązania. Najprostszy system, tzw. pośredni, wykorzystuje czujniki układów ABS i ESP. Ze względu na niskie koszty tego rozwiązania (korzysta z czujników zamontowanych już w aucie) spotyka się je najczęściej w tańszych modelach – powszechnie stosowane m.in. w Grupie VW. Działanie pośredniego systemu monitorowania ciśnienia opiera się zwykle na założeniu, że jeśli z opony zeszło powietrze, to zmniejsza się jej średnica zewnętrzna i koło kręci się szybciej od pozostałych.

Rozwiązanie to jest mało precyzyjne, ale niezbyt kłopotliwe w obsłudze. Bardziej zaawansowane i zdecydowanie dokładniejsze są systemy bezpośrednie, wykorzystujące zamontowane wewnątrz kół sensory z nadajnikami. Od dawna stosują je m.in. Renault i Citroën. Czujniki te za pośrednictwem fal radiowych przekazują zdalnie do komputera pokładowego informacje o aktualnym ciśnieniu i temperaturze powietrza w każdym z kół. Dzięki temu wiadomo, gdzie i jak duży jest ubytek ciśnienia.

Mam auto z czujnikami ciśnienia. Chcę wymienić opony na zimowe – jakie mam opcje?

W tym przypadku są 3 wyjścia. Można wymienić same opony, co w przypadku kół z czujnikami zwykle jest droższe o 50-60 zł od standardowej wymiany. Niestety, w ten sposób zwiększy się ryzyko mechanicznego uszkodzenia zarówno czujników, jak i felg oraz opon. Drugą opcją jest zakup kompletu obręczy wraz z czujnikami. W tym przypadku oznacza to większą wygodę, ale i większe wydatki.

Do felg (uwaga: nie wszystkie modele są przystosowane do montażu czujników ciśnienia) trzeba doliczyć komplet czujników (od 600 do 1100 zł) i ok. 80-250 zł za ich tzw. sklonowanie lub wgranie do centralki (w zależności od tego, czy producent samochodu przewidział w sterowniku układu miejsce na dwa komplety czujników, czy na jeden). Trzecie i najwygodniejsze rozwiązanie to zakup opon całorocznych.

Jaka jest żywotność czujników montowanych wewnątrz kół?

Czujniki nie są wieczne i nie chodzi tu tylko o uszkodzenia mechaniczne, lecz głównie o wytrzymałość baterii zamontowanej w sensorze. Niestety, czujniki ciśnienia to jednorazówki – nie da się wymienić akumulatorka, moduł jest szczelnie zalany plastikiem. Według producentów zasilanie powinno starczyć na ok. 7-10 lat, jednak mechanicy twierdzą, że w rzeczywistości bateria wystarcza najczęściej na 5 lat.

W nowszych generacjach czujników większym problemem są utleniające się rurki zaworów, zespolone z czujnikiem – odłamują się lub pękają. Często można je wymienić osobno bez sensorów (koszt: od kilkunastu złotych za sztukę), ale czasem konieczna jest wymiana całości. Do niektórych kompletów przygotowano zestawy naprawcze do zaworków.

Czy można zrezygnować z systemu kontroli ciśnienia w oponach?

Nie jest to takie łatwe. W przypadku starszych układów TPMS warsztaty nieźle radziły sobie z tym zadaniem. Obecnie producenci utrudniają tę procedurę. Dziś nie wystarczy już demontaż jednego z bezpieczników lub odcięcie kabelka. Z kolei jazda z kompletem kół bez czujników jest bardzo irytująca – świecącym się kontrolkom i wyskakującym co chwilę komunikatom coraz częściej towarzyszą także sygnały dźwiękowe.

Czy można przekładać czujniki pomiędzy felgami?

Teoretycznie tak, jeśli robi się to w tym samym modelu auta. W praktyce mechanicy twierdzą, że w razie demontażu duże jest ryzyko uszkodzenia czujnika lub skorodowania zaworka. Jeśli zamontujecie zdefiniowany już czujnik w innym modelu, sterownik nie będzie go widział, a większość sensorów, nawet tych uniwersalnych (choć są wyjątki), nie pozwala na ponowne zaprogramowanie ich do innego modelu.

Różnice między bezpośrednim i pośrednim układem kontrioli ciśnienia

{ "uuid": "ea15b19f-bb83-58df-9e76-e5564657f88b", "caption": "Bezpośredni system TPMS", "url": "http://ocdn.eu/images/pulscms/OTY7MDA_/f3ec8a1331cfe6143bb8dee7bd747815.jpg", "contentSources": [ { "uuid": "0306212f-a7ed-557b-a34f-fac64727da22", "name": "Auto Świat", "idref": "0306212f-a7ed-557b-a34f-fac64727da22" } ], "available": { "start": "2018-07-17 00:00:00+0200" }, "copyright": { "uuid": "43bd25f8-f877-5088-9093-5f23e64541cf", "idref": "43bd25f8-f877-5088-9093-5f23e64541cf", "note": "archiwum / Auto Świat" }, "creators": [ { "idref": "91168ae3-f3d2-4587-aa2e-a3bac5fa2dc2", "uuid": "91168ae3-f3d2-4587-aa2e-a3bac5fa2dc2", "name": "archiwum" } ], "publicationId": { "type": "ocdn", "ocdn": "f3ec8a1331cfe6143bb8dee7bd747815", "ocdnExt": "jpg" }, "size": { "height": 700, "width": 1024, "bytes": 90700 }, "_gql": { "description": null, "url": null, "caption": { "main": "Nie każdy układ kontroli ciśnienia to dobry produkt!" }, "source": { "uuid": "59854eb6-e234-5a95-a880-16dd9edbc6a3", "name": "Auto Świat" }, "authors": [ { "uuid": "91168ae3-f3d2-4587-aa2e-a3bac5fa2dc2", "name": "archiwum" } ], "license": { "name": "Auto Świat / Materiały własne", "uuid": "43bd25f8-f877-5088-9093-5f23e64541cf", "note": null }, "topics": [ { "uuid": "7a0432c9-565f-5410-a285-1d02ab3cce6c", "name": "Auto Świat / Porady / Eksplotacja", "taxonomy": { "name": null, "code": null } }, { "uuid": "24084155-32ed-55e3-9014-7305968fdcdd", "name": "Auto świat", "taxonomy": { "name": "Na temat", "code": "tag" } }, { "uuid": "be66e83a-f2f8-5f5f-863e-a577e93ab0a0", "name": "Porady", "taxonomy": { "name": "Na temat", "code": "tag" } }, { "uuid": "4feebe2b-726f-5cf3-abf3-664269c6a838", "name": "Eksploatacja", "taxonomy": { "name": "Na temat", "code": "tag" } }, { "uuid": "2ad9f062-ed40-5602-8e4b-87aea98af265", "name": "Opony", "taxonomy": { "name": "Na temat", "code": "tag" } } ], "flags": {} }, "asyncAdSlot": null } Bezpośredni system TPMS Foto: archiwum / Auto Świat
Bezpośredni system TPMS

To precyzyjne, ale też kosztowne i kłopotliwe rozwiązanie. Po pierwsze: czujniki można uszkodzić podczas wymiany opony, a nawet jeśli się tego ustrzeżecie, po 5-6 latach, kiedy wyczerpie się bateria, i tak trzeba będzie je wymienić na nowe. Po drugie: w przypadku rotowania kół (zmiany np. przód-tył) czujniki należałoby ponownie zaprogramować, żeby uzyskać prawidłowe wskazania.

{ "uuid": "33fe2922-a417-59bd-8b8f-fd26c4341030", "caption": "Pośredni system TPMS", "url": "http://ocdn.eu/images/pulscms/OGY7MDA_/5d902d3223a058d6cc99a8b6173d487e.jpg", "contentSources": [ { "uuid": "0306212f-a7ed-557b-a34f-fac64727da22", "name": "Auto Świat", "idref": "0306212f-a7ed-557b-a34f-fac64727da22" } ], "available": { "start": "2018-11-05 00:00:00+0100" }, "copyright": { "uuid": "43bd25f8-f877-5088-9093-5f23e64541cf", "idref": "43bd25f8-f877-5088-9093-5f23e64541cf", "note": "Auto Świat" }, "publicationId": { "type": "ocdn", "ocdn": "5d902d3223a058d6cc99a8b6173d487e", "ocdnExt": "jpg" }, "size": { "height": 683, "width": 1024, "bytes": 111784 }, "_gql": { "description": null, "url": null, "caption": { "main": "Pośredni system TPMS" }, "source": { "uuid": "59854eb6-e234-5a95-a880-16dd9edbc6a3", "name": "Auto Świat" }, "authors": [], "license": { "name": "Auto Świat / Materiały własne", "uuid": "43bd25f8-f877-5088-9093-5f23e64541cf", "note": null }, "topics": [ { "uuid": "44abb2c8-9de7-5f39-9499-39ee23bb3c6e", "name": "Auto Świat / Porady / Eksploatacja", "taxonomy": { "name": null, "code": null } }, { "uuid": "d4c2cef1-de11-5fd3-8755-fa6da0422683", "name": "Auto Świat / Porady", "taxonomy": { "name": null, "code": null } }, { "uuid": "be66e83a-f2f8-5f5f-863e-a577e93ab0a0", "name": "Porady", "taxonomy": { "name": "Na temat", "code": "tag" } }, { "uuid": "4feebe2b-726f-5cf3-abf3-664269c6a838", "name": "Eksploatacja", "taxonomy": { "name": "Na temat", "code": "tag" } }, { "uuid": "2ad9f062-ed40-5602-8e4b-87aea98af265", "name": "Opony", "taxonomy": { "name": "Na temat", "code": "tag" } }, { "uuid": "dea27b96-1c28-5ba4-a048-f99ae5b691c4", "name": "Wymiana opon", "taxonomy": { "name": "Na temat", "code": "tag" } } ], "flags": {} }, "asyncAdSlot": null } Pośredni system TPMS Foto: Auto Świat
Pośredni system TPMS

To prosty układ, bez dodatkowych czujników w kołach, ale mało precyzyjny (nie mierzy ani ciśnienia, ani temperatury w oponach). System wariuje, gdy założy się dojazdówkę i nie wykryje spadku ciśnienia jeśli we wszystkich kołach będzie go za mało. Zaleta? Układ jest praktycznie bezobsługowy – nie ma ryzyka uszkodzenia podczas wymiany opon.

Koszty obsługi systemu kontroli ciśnienia TPMS

Systemy pośrednie, korzystające z odczytów z układów ABS i ESP, są bezobsługowe. Niestety, nie da się już tego powiedzieć o systemach z czujnikami ciśnienia zamontowanymi w kole. W tym przypadku więcej zapłacicie za wymianę, z czasem też trzeba będzie je wymienić, np. gdy wyczerpie się bateria. Oto przybliżone koszty, które was czekają.

720-1500 zł Montaż i programowanie 4 czujników - cena obejmuje koszt kompletu czujników, usługę zamontowania ich w kole i zakodowania. Niższa kwota uwzględnia uniwersalne sensory firmy Cube.

150-300 zł/szt. cena czujnika - za oryginały w ASO trzeba zapłacić ok. 250-300 zł/szt. (w komplecie jest taniej). Uniwersalne czujniki są zwyle o połowę tańsze (ok. 150-200 zł/szt.).

100-350 zł wymiana jednego czujnika - niestety, najczęściej wymiana jednego czujnika kosztuje tyle, co w przypadku kompletu. W cenę wlicza się demontaż i montaż kół, klonowanie lub kodowanie i montaż czujnika.

90-200 zł programowanie czujników - konieczne w sytuacji pierwszego montażu czujników lub ich wymiany. Czasem wystarczy wgrać je do centralki; uniwersalne trzeba zaprogramować – cena jest podobna.

120-450 zł wymiana opon w aucie z czujnikami - nie zawsze wymiana opon na felgach z czujnikami ciśnienia jest droższa, np. w BMW nie ma to znaczenia – cena: 450 zł. Z kolei niezależne serwisy zwykle doliczają ok. 50 zł.