Ministerstwo Klimatu i Środowiska

Ministerstwo Klimatu i Środowiska to polski urząd administracji rządowej utworzony 6 października 2020 r. przez przekształcenie dotychczasowego Ministerstwa Klimatu i włączenie kompetencji Ministerstwa Środowiska. Obsługuje ministra klimatu i środowiska, który kieruje działami administracji rządowej: klimat i środowisko. Siedziba resortu mieści się w Warszawie przy ul. Wawelskiej 52/54. Obecnie ministerstwem kieruje Paulina Hennig-Kloska.

Historia ministerstwa wiąże się ze zmianami w organizacji administracji odpowiedzialnej za klimat, energię i ochronę środowiska. Resort o takim zakresie kompetencji funkcjonuje od listopada 2019 r., kiedy zadania środowiskowe przejął resort klimatu. W 2020 r. doszło najpierw do ustawowego wyodrębnienia działu klimat, a następnie do przywrócenia Ministerstwa Środowiska.

Oba obszary połączono ponownie 6 października 2020 r., tworząc Ministerstwo Klimatu i Środowiska. Przez krótki czas do zakresu kompetencji włączono także gospodarkę wodną, później przeniesioną do Ministerstwa Infrastruktury. Wikipedia wskazuje też, że w 2025 r. z kompetencji ministra wyłączono sprawy działu energia, przekazując je ministrowi energii.

W skład ministerstwa wchodzą m.in. departamenty zajmujące się budżetem, geologią, gospodarką odpadami, leśnictwem i łowiectwem, ochroną powietrza, ochroną przyrody, odnawialnymi źródłami energii, funduszami europejskimi, strategią i odpornością klimatyczną, a także biura odpowiedzialne za finanse, kontrolę, audyt i obsługę ministra. W kierownictwie, obok ministry Pauliny Hennig-Kloski, znajdują się sekretarze i podsekretarze stanu, w tym Anita Sowińska, Urszula Zielińska, Krzysztof Bolesta, Mikołaj Dorożała i Krzysztof Galos.

Resort nadzoruje rozbudowaną sieć instytucji. Należą do niej m.in. Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska, Główny Inspektor Ochrony Środowiska, Państwowa Agencja Atomistyki, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Lasy Państwowe, instytuty badawcze oraz parki narodowe w całym kraju. Pod jego nadzorem pozostają także szkoły leśne i wojewódzkie fundusze ochrony środowiska i gospodarki wodnej.

Zakres działania ministerstwa obejmuje sprawy klimatu i środowiska, co w praktyce łączy ochronę przyrody z instrumentami administracyjnymi, finansowymi i strategicznymi państwa. Sama struktura urzędu pokazuje, że resort zajmuje się jednocześnie ochroną powietrza, gospodarką odpadami, geologią, leśnictwem, negocjacjami klimatycznymi oraz odpornością klimatyczną. Ważną częścią tego systemu są też parki narodowe i instytucje badawcze, które pozostają w jego obszarze nadzoru.

Ministerstwo Klimatu i Środowiska odgrywa centralną rolę w prowadzeniu polityki państwa w obszarach ochrony środowiska i klimatu. Jego znaczenie wynika nie tylko z obsługi ministra i przygotowywania rozwiązań administracyjnych, lecz także z nadzoru nad kluczowymi instytucjami odpowiedzialnymi za przyrodę, kontrolę środowiskową, fundusze publiczne i zarządzanie parkami narodowymi. To właśnie przez ten resort przechodzą decyzje i regulacje dotyczące wielu praktycznych sfer życia publicznego, od ochrony terenów cennych przyrodniczo po zasady gospodarowania odpadami.

Według ostatnich doniesień medialnych ministerstwo znalazło się w centrum kilku ważnych spraw. Po skargach na hałas związany z imprezą masową w Wilanowie Rzecznik Praw Obywatelskich wystąpił do resortu o wyjaśnienia i zaapelował o przyspieszenie prac nad regulacjami, które pozwalałyby gminom określać zasady organizowania imprez z uwzględnieniem ochrony środowiska akustycznego. Resort zapowiedział działania nad takimi przepisami.

Ministerstwo pracuje też nad nowelizacją ustawy o ochronie przyrody dotyczącą finansowania ratownictwa górskiego. Z artykułów wynika, że plan zakłada doliczanie dodatkowej opłaty do biletów wstępu do górskich parków narodowych, zamiast finansowania GOPR i TOPR z części wpływów parków. Resort przekonuje, że ma to uprościć system i ustabilizować finanse parków.

W politycznym wymiarze Sejm odrzucił wniosek o wotum nieufności wobec ministry Pauliny Hennig-Kloski. Opozycja zarzucała jej m.in. chaos w polityce energetycznej, błędy wokół programu Czyste Powietrze i brak działań wobec skutków unijnej polityki klimatycznej, ale wniosek nie uzyskał wymaganej większości.

Resort zabrał również głos w sprawie systemu kaucyjnego. Wiceministra Anita Sowińska powiedziała, że na razie nie ma planów podniesienia kaucji za plastikowe butelki i puszki, ponieważ ministerstwo chce stabilizacji systemu. Jednocześnie wskazała, że rozważany jest jego dalszy rozwój po ocenie obecnego funkcjonowania.