Na co pozwala prawo jazdy kategorii B?

Dla wielu kierowców początki przygody z karawaningiem oznaczają zderzenie z ograniczeniami, które wynikają z posiadanego prawa jazdy. Większość kamperów dostępnych w wypożyczalniach to pojazdy o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 tony, więc przeciętny kierowca z prawem jazdy najpopularniejszej kategorii B może je swobodnie prowadzić.

Ale uwaga! Na rynku nie brakuje też cięższych kamperów, np. sprowadzonych z USA czy też z reguły starszych modeli z Niemiec. U naszych zachodnich sąsiadów do lat 90. podstawowe prawo jazdy uprawniało do prowadzenia pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej do 7,5 tony, więc producenci nie musieli się przesadnie ograniczać.

Uwaga! Zdarzają się też auta, które według dokumentów mają dmc do 3,5 tony, choć już "na pusto" tyle ważą – zakup i jazda takim autem są bardzo ryzykowne, bo za przeładowanie go grożą kary. W Polsce kontrole kamperów zdarzają się sporadycznie, ale w Austrii czy w Niemczech ryzyko wpadki jest duże.

Z przyczepami nie jest już tak łatwo, bo sama dmc przyczepy o niczym jeszcze nie świadczy – tu liczą się parametry zestawu, którym zamierzamy kierować! Prawo jazdy kategorii B pozwala prowadzić samochód lub zespół pojazdów (czyli auto z przyczepą) o dopuszczalnej masie całkowitej 3500 kg.

Od tej reguły jest jednak wyjątek – jeśli do auta podczepiona jest przyczepa lekka (czyli o dmc do 750 kg), to zespół pojazdów może ważyć razem 4250 kg. Popularną lekką "niewiadówkę" N126 możemy więc podpiąć w zasadzie do dowolnego auta z hakiem, w przypadku bardziej komfortowych i cięższych modeli przed rozpoczęciem podróży warto wykonać obliczenia, bo za prowadzenie zespołu pojazdów bez odpowiednich uprawnień grozić mogą poważne konsekwencje, a w razie wypadku ubezpieczyciel nie będzie chciał pokryć szkód!

W 2013 roku wprowadzono tzw. uprawnienie B96. Pozwala ono kierować zespołem pojazdów o dmc do 4250 kg bez względu na masę przyczepy, z zastrzeżeniem, że auto holujące ma odpowiednio wyższą masę w stosunku do masy przyczepy (o 33 proc. większą). W wielu krajach Unii Europejskiej, żeby zdobyć takie uprawnienie, wystarczy przejść krótki kurs. Niestety, nie w Polsce – u nas trzeba zdać egzamin, taki sam jak na kategorię B+E, jednak nie trzeba kończyć kursu.

Prawo jazdy kat. B+E daje znacznie większe możliwości: pozwala kierować autem o dmc do 3500 kg i ciągnąć przyczepę do 3500 kg (w teorii – bo w praktyce nie pozwalają na to parametry pojazdów). W większości przypadków do holowania przyczep kempingowych autem osobowym wystarczy uprawnienie B96, ale jeśli holownikiem ma być duży pikap albo ciężki bus lub terenówka, a przyczepa jest z tych większych, nie obejdzie się bez kategorii B+E.

Na wielu odcinkach dróg w Polsce obowiązują opłaty, które dotyczą pojazdów i zespołów pojazdów o dmc większej niż 3500 kg. Aby móc po nich jeździć takim zestawem, trzeba zarejestrować się w systemie e-TOLL, zasilić konto do wnoszenia opłat i mieć w aucie urządzenie naliczające opłaty. W przypadku jazdy z przyczepą należy przed wjazdem na płatny odcinek drogi przełączyć je w odpowiedni tryb. Po odpięciu przyczepy należy znów na przycisnąć przycisk, żeby opłaty nie były naliczane.

O tym, czy auto jest zdolne do holowania określonej przyczepy, dowiesz się, sprawdzając wartości w dowodzie rejestracyjnym: w pozycji "O.1" podano dopuszczalną masę przyczepy hamowanej, a w pozycji "O.2" – niehamowanej, którą według producenta dane auto może holować. Tyle że te wartości wcale nie dają nam pełnego obrazu możliwości pojazdu. W Polsce w przypadku przyczep z hamulcem uruchamianym bezwładnościowo (czyli najazdowym) przepisy wymagają też, żeby stosunek dmc pojazdu do dmc przyczepy wynosił co najmniej 1,33:1.

Bierzemy więc dopuszczalną masę całkowitą pojazdu (np. 2150 kg z pozycji "F.1" w dowodzie), dzielimy ją przez 1,33 i otrzymujemy wynik (w naszym przypadku: 1616 kg). To maksymalna masa przyczepy z hamulcem najazdowym, którą możemy ciągnąć tym autem, mimo że dowód rejestracyjny podaje 2150 kg. Warto też zwrócić uwagę, że w wielu autach dopuszczalna masa zestawu według dowodu rejestracyjnego (pozycja "F.3") nie jest wcale sumą dopuszczalnych mas całkowitych pojazdu ("F.1") i przyczepy ("O.1"), tylko jest od tej sumy niższa – to oznacza, że w pełni załadowanym samochodem nie wolno holować przyczepy o maksymalnych parametrach.

Ważne: samochód to nie ciągnik siodłowy – musi być cięższy (nie tylko w teorii, lecz także w praktyce – chodzi o rzeczywistą masę, a nie o dopuszczalną masę całkowitą) od przyczepy z hamulcem najazdowym, a w zwykłych przyczepach kempingowych innych hamulców w zasadzie się nie stosuje.