Mało który temat tak interesuje kierowców, jak przepisy dotyczące prawa jazdy i jego wymiany. I nic w tym dziwnego. W końcu każdego roku tysiące z nas musi dokument wymienić i nie ma jednej sztywnej daty. U każdego pora przyjdzie kiedy indziej, a swój termin wymiany znajdziecie na odwrocie dokumentu w rubryce 11. Przechodzimy do Q&A, a zaczynamy od pytań, które budzą największe kontrowersje.
Kiedy trzeba wymienić prawo jazdy? Trzy główne powody
Najważniejszym i najczęstszym powodem wymiany prawa jazdy jest koniec ważności uprawnień, ale są jeszcze inne przypadki, kiedy kierowca musi to zrobić. To przede wszystkim:
- Uzyskanie nowej kategorii uprawnień
- Zgubienie lub zniszczenie dokumentu.
- Zmiana nazwiska przez kierowcę.
W każdym z powyższych przypadków trzeba wymienić prawo jazdy, nawet jeśli w rubryce 11 macie wpisaną bardzo odległą datę.
Czy trzeba wymienić bezterminowe prawo jazdy?
Tak, bezterminowe prawo jazdy będzie musiał wymienić każdy kierowca, nawet jeśli nie będzie zmieniał nazwiska albo nie uzyska nowych uprawnień. "Wielką wymianę bezterminowych praw jazdy" zaplanowano na lata 2028-2033. Zostało więc jeszcze sporo czasu, choć jest tego coraz bliżej.
To oznacza, że w 2026 r. nie musicie się przejmować wymianą bezterminowego prawa jazdy. Zostało jeszcze sporo czasu. Przypominam jednak, że jeśli zajdzie jedna z okoliczności, o których pisaliśmy przed chwilą (nowe uprawnienia, zmiana nazwiska itd.) to prawko trzeba będzie wymienić.
Czy można uzyskać bezterminowe prawo jazdy?
Nie, w Polsce nie wydaje się już bezterminowych praw jazdy.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo
Na ile można dostać prawo jazdy?
Maksymalnie prawo jazdy można dostać na 15 lat. Decyduje o tym lekarz podczas obowiązkowego badania. Badanie zrobić także podczas wymiany dokumentu. Lekarz może zdecydować wtedy, czy kierowca nie powinien dostać uprawnień na krótszy okres — np. pięć lub 10 lat.
Na pewno słyszeliście o wielkiej rewolucji w prawach jazdy w 2026 r., ale w Polsce był to strzał z kapiszonowca i straszenie nagłówkami grozy. Nasze przepisy były już dawno dostosowane do unijnych wytycznych.
Okresowe prawa jazdy i obowiązkowe badania mają sprawić, że można wyłapać kierowców, których stan zdrowia nie pozwala na jazdę samochodem. Przykład? Lekarz wykryje, że kierowcy znacznie pogorszył się wzrok. Wtedy da mu uprawnienia na jazdę samochodem, ale pod warunkiem, że będzie to robił w okularach lub soczewkach.
Auto Świat / Krzysztof Grabek
Prawo jazdy z kodem 71 i kodem 01.06
Jak sprawdzić, do kiedy mam ważne prawo jazdy?
Informację o ważności uprawnień znajdziesz na odwrocie prawa jazdy w rubryce 11. Sprawdzisz ją także w mObywatelu. Aplikacja może cię ostrzec, że zbliża się termin ważności. Warto sobie taką opcję ustawić. mObywatel może też ostrzegać o kończącym się OC i badaniu technicznym samochodu.
Mam w prawie jazdy kod. Co to oznacza?
Właśnie dlatego na dole dokumentu można wpisać specjalny kod, który oznacza pod jakimi warunkami dany kierowca uzyskał uprawnienia. Na otwierającym zdjęciu widzicie moje prawo jazdy z kodem 01.06. To oznacza, że mogę prowadzić auto, ale tylko jeśli mam okulary lub soczewki kontaktowe.
Ważne: ignorowanie kodów w prawie jazdy oznacza jazdę bez uprawnień. Przykład? Policjant zatrzymałby mnie do kontroli, a nie miałbym okularów ani soczewek (tego wymaga ode mnie kod 01.06), to zostanę potraktowany jakbym jechał bez uprawnień. Mandat za jazdę bez prawa jazdy to 1500 zł!
Kuba Kwiatkowski / Shutterstock
mObywatel
Czy trzeba przejść badania lekarskie podczas wymiany prawa jazdy?
Tak, badanie lekarskie jest obowiązkowe i kosztuje 200 zł. Cena jest z góry ustalona.
Czy kierowcy-seniorzy stracą prawo jazdy?
Choć o tym plotkowano (i straszono), to nic takiego się nie stanie. Unia zaostrzyła przepisy i wprowadziła obowiązkowe badania, ale tak jak wspomniałem — nasze przepisy już były na to gotowe. Doświadczeni kierowcy będą po prostu sprawdzani podczas obowiązkowych badań lekarskich. Jeśli lekarz będzie miał wątpliwości, co do zdrowia, to po prostu da uprawnienia na krótszy czas, żeby kierowca był regularnie badany.
Jaki jest mandat za brak prawa jazdy?
Mandat za jazdę bez prawa jazdy to 1500 zł.
Sama kara w złotówkach może być dopiero początkiem problemów. Oczywiście nie możemy samodzielnie odjechać z miejsca kontroli (nie mamy uprawnień do prowadzenia tego pojazdu...), trzeba po kogoś zadzwonić albo zamówić lawetę. W skrajnych sytuacjach policjant może zdecydować, że stwarzaliśmy tak duże zagrożenie, że powinien się nami zająć sąd. Wtedy konsekwencje mogą być dużo bardziej poważne.
To jednak dotyczy naprawdę poważnych i groźnych zagrożeń. Jazda osobówką z przeterminowanym o kilka dni prawem jazdy zwykle kończy się mandatem 1500 zł.
Czy trzeba wozić prawo jazdy?
Nie. Jeśli jeździsz po Polsce i masz polskie prawo jazdy, nie musisz go mieć przy sobie. Podczas kontroli policjant sprawdzi prawo jazdy w systemie. Jeśli jeździsz na zagraniczne prawo jazdy, to musisz je wozić przy sobie.
Unia dopiero planuje wprowadzenie elektronicznego prawa jazdy, które działałoby na terenie całej Wspólnoty. Na razie jeszcze nie działa, a to oznacza, że musisz mieć przy sobie prawo jazdy, kiedy jedziesz za granicę.
Ile kosztuje wymiana prawa jazdy?
W 2026 r. wymiana prawa jazdy kosztuje 100 zł. Jeszcze w tym roku czeka nas podwyżka, a kwota podskoczy do 115 zł.
Do tego dochodzi jeszcze 200 zł za obowiązkowe badanie lekarskie. Do wniosku trzeba też dołączyć aktualne zdjęcie.
