Nie ma wątpliwości, że najpopularniejszą kategorią prawa jazdy jest kat. B, uprawniająca do prowadzenia aut osobowych i ciężarowych o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3,5 t. Stanowi ona zwykle podstawę do rozszerzania uprawnień do kierowania. Chętnym do zdobycia kolejnych kategorii radzimy się pospieszyć, bo od 2013 roku sprawa znacznie się skomplikuje.
O prawo jazdy, oczywiście z pewnymi ograniczeniami, mogą ubiegać się już osoby 16-letnie. Dotyczy to zarówno jednośladów (kat. A1), jak i samochodów (kat. B1). Zdobycie tych „przejściowych” kategorii ma znaczącą zaletę: późniejsze kursy i egzaminy na „pełne” kategorie A i B są prostsze. Młodzi kierowcy, którzy zechcą rozszerzyć swe uprawnienia, zwolnieni są – zarówno podczas kursu, jak i na egzaminie – z części teoretycznej.
Warto wiedzieć, że posiadanie prawa jazdy kategorii: C, C1, C1+E, C+E, D, D1, D1+E oraz D+E to dopiero pierwszy etap na drodze do podjęcia pracy jako kierowca. Kandydaci, których prawa jazdy na auta ciężarowe zostały wydane po 10 września 2009 r. (na autobusy: po 10 września 2008 r.), chcący podjąć pracę w przedsiębiorstwach zajmujących się przewozem drogowym, zobligowani są do zaliczenia tzw. kursu kwalifikacji wstępnej (koszt ok. 5500 zł), obejmującego w zależności od wieku kandydata 280 lub 140 godz. zajęć praktycznych oraz teoretycznych, który kończy się testem kwalifikacyjnym.
Do egzaminu na kategorię A (motocykle bez ograniczeń pojemności skokowej silnika) mogą podchodzić 18-latkowie. W przypadku posiadania prawa jazdy kategorii A1 kurs obejmuje wyłącznie 10 godz. zajęć praktycznych (cena ok. 700 zł). Osoby z prawem jazdy kat. A1 zwolnione są także z egzaminu teoretycznego, muszą jednak ponownie przedstawić orzeczenie lekarskie i przystąpić do egzaminu praktycznego (cena egzaminu – 140 zł).
Rozszerzenie prawa jazdy z kategorii A na B lub odwrotnie oznacza konieczność przejścia kursu w pełnym wymiarze godzin wraz z teoretycznym egzaminem wewnętrznym w szkole jazdy. W ośrodku egzaminowania konieczne jest również zdanie obu egzaminów: teoretycznego i praktycznego. W tym miejscu warto obalić jeden z mitów: negatywny wynik egzaminu teoretycznego nie oznacza utraty wcześniej zdobytego prawa jazdy!
Kierowcy, którzy chcą rozszerzyć uprawnienia z kategorii B1 (upoważniającej do prowadzenia trójkołowców i czterokołowców o masie własnej nieprzekraczającej 550 kg) do kategorii B, nuszą przygotować się na skrócony kurs, obejmujący wyłącznie 20 godz. jazd doszkalających, bez zajęć teoretycznych (cena ok. 900 zł). Należy też dostarczyć do ośrodka egzaminowania orzeczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do posiadania prawa jazdy i zaliczyć egzamin praktyczny (112 zł).
Prawo jazdy kat. B uprawnia do kierowania pojazdem o dmc do 3,5 t z przyczepą lekką (do 750 kg) oraz zestawem pojazdów, ale pod warunkiem, że jego dmc nie przekracza 3,5 t. Do ciągnięcia większych (cięższych) przyczep niezbędne jest rozszerzenie uprawnień o kategorię B+E. Kurs składa się z 15 godz. jazd i 20 godz. teorii (cena ok. 1200 zł). Konieczne jest także dostarczenie orzeczenia lekarskiego. Zdobycie uprawnień wymaga zaliczenia egzaminu praktycznego (160 zł).
Osoby chętne do przesiadki do aut o dmc powyżej 3,5 t muszą zdobyć uprawnienia kategorii C (wymagane jest posiadanie prawa jazdy kat. B). Kurs obejmuje 20 godz. wykładów z zakresu teorii i 30 godz. jazd (koszt ok. 2000 zł). Niezbędne jest zaliczenie egzaminów teoretycznego (22 zł) i praktycznego (160 zł).
Rozszerzenie prawa jazdy z kategorii B do D (uprawniającej do kierowania autobusami) wymaga zaliczenia kursu, na który składa się 20 godz. zajęć teoretycznych i 60 godz. jazd szkoleniowych (ok. 3500 zł), oraz przejścia badań lekarskich. Egzamin składa się z części teoretycznej (22 zł) i praktycznej (160 zł).
