I kto teraz to wszystko odśnieży? Przepisy są jasne, ale nie brakuje w nich wyjątków

• Obfite opady śniegu w całej Polsce sprawiają, że piesi zadają sobie w kółko to samo pytanie: kto odpowiada za odśnieżanie chodników?
• W większości przypadków obowiązek utrzymania czystości ciągów pieszych ciąży na właścicielach nieruchomości przylegających do chodników
• Przepisy przewidują też kilka wyjątków. Za niedopełnienie obowiązku usunięcia zalegającego śniegu grożą nagana i kara grzywny
• Dużo czytania, a mało czasu? Sprawdź skrót artykułu

W tym sezonie opady śniegu to nie zjawisko lokalne i okazjonalne, ale ogólnopolska norma — zupełnie jak przed laty, kiedy zimy były jeszcze jak z obrazka. Warto przypomnieć sobie, kto odpowiada za odśnieżanie chodników, bo choć w prognozach są krótkie odwilże, nie oznacza to, że nie będzie kolejnych dostaw białego puchu. To dotyczy nas wszystkich, bo przecież kierowcami jesteśmy tylko w aucie. Zadania związane z usunięciem śniegu, lodu i błota oddelegowują przepisy mówiące o utrzymaniu czystości i porządku w gminach. Za niewykonanie ich jest przewidziany mandat, ale to nie najgorsze, co nam grozi.

Kto odpowiada za odśnieżanie chodników?

Za szufle nie muszą chwytać przede wszystkim mieszkańcy bloków, bo za odśnieżanie chodnika odpowiada właściciel posesji lub zarządca nieruchomości. Wynika to jasno z art. 5 ust. 1 pkt 4 Ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach:

[...]

4) uprzątnięcie błota, śniegu, lodu i innych zanieczyszczeń z dróg dla pieszych położonych wzdłuż nieruchomości, przy czym za taką drogę uznaje się wydzieloną część drogi publicznej przeznaczoną do ruchu pieszych, położoną bezpośrednio przy granicy nieruchomości;

Przeczytaj też: W 2026 r. trzeba wozić ze sobą te rzeczy. Lista obowiązkowego wyposażenia

Kiedy za odśnieżanie chodnika nie odpowiada właściciel posesji?

Ale — uwaga — od przytoczonego powyżej przepisu są wyjątki. Jeden z nich to pas zieleni (trawnik, rów itd.) oddzielający posesję od chodnika — w takiej sytuacji obowiązek uprzątnięcia śniegu przechodzi na gminę. Co więcej, w tym samym punkcie znajdziemy też informację o tym, że z obowiązku uprzątnięcia drogi dla pieszych zwolnieni są właściciele nieruchomości, które graniczą z chodnikiem, na którym jest dopuszczony płatny postój lub parkowanie pojazdów.

Innym wyjątkiem jest sytuacja, w której posesja graniczy z wyraźnie oznakowanym przystankiem autobusowym lub tramwajowym. Wówczas ten obowiązek przechodzi na operatora transportu zbiorowego, który powinien zapewnić pasażerom wygodne i bezpieczne korzystanie ze swoich pojazdów.

Na przystankach komunikacji miejskiej obowiązują inne przepisyOnet

Sprawdź: Parkowanie na własnej posesji kosztowało fortunę. W przeliczeniu 600 tys. zł (!)

Jaka jest kara za nieodśnieżenie chodnika?

Niedopełnienie obowiązku usunięcia śniegu jest kwalifikowane przez polskie prawo jako wykroczenie, dlatego karę znajdziemy w Kodeksie Wykroczeń. Art. 117 mówi o karze nagany albo karze grzywny w wysokości do 1500 zł. Taka sama kara grozi też właścicielowi nieruchomości za nieusunięcie sopli zwisających z elewacji.

Ale to tylko wierzchołek góry lodowej, bo do prawdziwych konsekwencji finansowych dochodzi wtedy, gdy ktoś poślizgnie się i poturbuje przed naszym domem. Osoba, która ucierpiała, może wówczas żądać od nas odszkodowania np. za złamanie nogi. Ciąży jednak na niej obowiązek udowodnienia, kto odpowiadał za odśnieżenie danego fragmentu chodnika i dopuścił się zaniedbania. Nie jest to jednak trudne, wszak do założenia sprawy w sądzie wystarczą zdjęcia i dokumentacja medyczna ze szpitala.

Nieodśnieżony chodnikŻródło: Auto Świat / Krzysztof Grabek

Czy chodnik trzeba odśnieżać już w trakcie opadów śniegu?

Tego przepisy dokładnie nie określają, nie ma bowiem zapisu dotyczącego częstotliwości odśnieżania. Pewną wskazówką może być przytaczany przez serwis RMF FM wyrok Sądu Najwyższego z 2017 r., z którego wynika, że nie można wymagać od właściciela nieprzerwanego usuwania śniegu. Nikt nie nakazuje więc stania z szuflą w trakcie intensywnych opadów śniegu i usuwania na bieżąco tworzącej się białej czy lodowej pokrywy.

Nie można natomiast zapominać o tym obowiązku. Po ustaniu opadów należy zadbać o to, żeby zapewnić bezpieczeństwo pieszym. Wszystko sprowadza się właśnie do tej kwestii — biały puch pokrywający ulice i chodniki wygląda bajkowo, ale może być niebezpieczny. To z tego powodu nikt nie kwestionuje obowiązku odśnieżania ciągów pieszych i dlatego przepisy jasno określają, kto powinien się tym zająć.