Ale autogaz jest tani – kosztuje tyle, co 10 lat temu i korzystanie z tego paliwa coraz bardziej się opłaca. Warto zatem zakładać gaz? Trzeba podkreślić, że montaż instalacji LPG nie służy temu, by wydłużyć żywotność silnika; prawda jest taka, że jazda na gazie zazwyczaj mu nie służy.
Instalacja LPG – zasada działania
Auto Świat
Butlę z gazem napełniamy za pośrednictwem zaworu tankowania 1., który może być umieszczony np. pod klapką wlewu benzyny. Gaz trafia do butli 2. Ważnym elementem jest wielozawór, który zapobiega m.in. rozsadzaniu butli, gdyby doszło do pożaru 3. Paliwo w stanie ciekłym przewodami 4. płynie do parownika 5., w którym jest rozprężane – tu zmienia stan z ciekłego na lotny. Stąd trafia do listwy wtryskiwaczy (mogą być dwie listwy po 2, 3 lub 4 wtryskiwacze) 6.
Na rysunku zaznaczono też sterownik LPG 7., sterownik benzynowy 8., okablowanie 9.oraz przełącznik zasilania ze wskazaniem poziomu gazu 10. montowany w kokpicie auta.
parownik montaz
Auto Świat / Auto Świat
Sekwencyjny wtrysk gazu – najpopularniejsza instalacja. Instalacja składa się z butli, parownika, wtryskiwaczy i sterownika, a także licznych drobnych części montażowych kupowanych przez warsztaty w zestawach lub kompletowanych z osobnych podzespołów.
Lepiej się jednak nie łudzić, że założymy taki system za 1400 zł, co wynika z przejrzenia ofert na Allegro.pl. Owszem, pojawiają się i takie oferty w ogłoszeniach, ale po pierwsze, z reguły okazuje się, że w przypadku naszego samochodu trzeba lub warto dopłacić do części o wyższej wydajności i cenie, a po drugie, to – delikatnie mówiąc – nie jest sprzęt najwyższej jakości.
W przypadku aut wyjątkowo odpornych na zasilanie gazowe albo przeznaczonych na handel to może się sprawdzić, ale na dłuższą metę – nie!
Przyjmijmy, że solidna adaptacja do zasilania gazowego silnika 4-cylindrowego kosztuje 2,5-3,3 tys. zł (choć są też instalacje po 5-7 tys. zł). Zalety to prosty serwis instalacji, łatwy montaż, możliwość dobierania poszczególnych komponentów tak, by modyfikować parametry instalacji i dostosować je do różnych wymagań silnika i oczekiwań właściciela.
Instalacje sekwencyjnego wtrysku gazu, gdy silnik już się rozgrzeje na tyle, by podgrzać parownik, uruchamiają się automatycznie i silnik zasilany jest w 100 proc. gazem. Jest jednak możliwość takiego zaprogramowania sterownika (w przypadku większości instalacji wyższej klasy), by w pewnych warunkach „budzić” wtryskiwacze benzyny i silnik był np. w 7 proc. zasilany benzyną, a w 93 proc. gazem.
Może być i tak, że procent użycia benzyny rośnie wraz ze wzrostem prędkości obrotowej. Zmniejsza się w ten sposób doraźną oszczędność z jazdy na gazie, ale chroni silnik w warunkach, gdy zasilanie gazowe nie jest w stanie go bezpiecznie „nakarmić”. Takie ustawienia może wprowadzić (lub cofnąć) każdy warsztat gazowy, o ile pozwala na to sterownik gazu.
W celu ochrony silnika można też założyć lubryfikator – urządzenie podające do silnika preparat, który zmniejsza zużycie gniazd zaworowych.
Instalacja gzowa – części składowe
Auto Świat
Instalacja gazowa – części składowe
Filtr gazu
Auto Świat
Filtr gazu wymieniamy co 10-15 tys. km
Wtrysk ciekłego gazu
Auto Świat
Osadzanie wtryskiwaczy w kolektorze.
Wtrysk ciekłego gazu jest bardziej wyrafinowanym systemem do zasilania silników z pośrednim wtryskiem benzyny.
Taki system nie ma parownika, gaz z butli do wtryskiwaczy dociera w stanie ciekłym, a rozpręża się dopiero w kolektorze silnika.
By zapewnić odpowiednie ciśnienie, w zbiorniku instaluje się pompę gazu (nie ma jej w tzw. sekwencyjnym wtrysku benzyny
w fazie lotnej). Taka instalacja jest bezpieczniejsza dla silnika niż wtrysk lotnego gazu, zapewnia doskonałe osiągi i jej działanie nie zależy od temperatury silnika oraz otoczenia.
Wadą jest wysoka cena – ok. 5 tys. zł w przypadku silnika 4-cylindrowego; w przypadku silników z delikatnymi gniazdami zaworowymi to dobra oferta – zastępuje dobrą instalację wtrysku gazu w fazie lotnej i nie wymaga zastosowania lubryfikatora – koszty są w sumie podobne; każde kolejne 2 cylindry podrażają koszt o ok. 1200 zł.
Niestety, nie w każdym silniku da się zmieścić dodatkowe, dość duże wtryskiwacze gazu w fazie ciekłej.
Wtrysk ciekłego gazu – montaż
Auto Świat
Wyjęcie kolektora ssącego z silnika jest absolutnie niezbędne – trzeba w nim osadzić wtryskiwacze LPG
Wtrysk ciekłego gazu – montaż pompy gazu w butli
Auto Świat
Wtrysk ciekłego gazu – montaż pompy gazu w butli
Bezpośredni wtrysk benzyny – schemat działania
Auto Świat
Instalacja potrzebuje do działania niektórych elementów fabrycznego wtrysku benzyny, ale np. wyłącza pompę paliwa w zbiorniku (Boost pump).
Uruchomieniu instalacji gazowej towarzyszy zamknięcie dopływu benzyny na zaworze (FSU) i otwarcie dopływu gazu z butli (Gas Tank), w której umieszczona jest pompa gazu, którą steruje przekaźnik (Pump driver).
Ważnym elementem jest fabryczna, benzynowa pompa wysokiego ciśnienia (HPP-pump), która jest przerobiona (dołożone są dodatkowe króćce dopływu i powrotu gazu). Z pompy wysokiego ciśnienia LPG trafia do fabrycznych wtryskiwaczy benzynowych (4 szt. w prawym górnym rogu schematu), a niewykorzystane paliwo wraca za pośrednictwem zespołu zaworów (FRU) do butli.
Pracą instalacji zarządza sterownik LPG, a kierowca ma do dyspozycji włącznik z diodowym wskazaniem poziomu gazu (Switch).
Bezpośredni wtrysk gazu
Auto Świat
Bezpośredni wtrysk gazu to instalacja nieuniwersalna, zestawy opracowywane są do wybranych popularnych modeli samochodów. Auta z takim zasilaniem jeżdżą naprawdę dobrze
Sekwencyjny wtrysk gazu
Auto Świat
Sekwencyjny wtrysk gazu – części składowe instalacji.
Instalacja jest zbudowana tak samo jak w przypadku sekwencyjnego wtrysku gazu do silników z pośrednim wtryskiem benzyny, jedynie sterownik musi być wyposażony w odpowiednie oprogramowanie i raczej wszystkie elementy instalacji muszą być produktami z wyższej półki.
Co do zasady instalacja LPG nie obsługuje silnika w 100 proc. – musi być zaprogramowany dotrysk benzyny. Ilość benzyny, jaką zużywa silnik podczas pracy instalacji gazowej, jest różna w zależności od modelu instalacji i modelu auta, zależy także od warunków i stylu jazdy kierowcy.
Może być to 10 proc. ale może być i 30 proc., co ogranicza szybkość zwrotu inwestycji, a może też mieć wpływ na jej opłacalność.
Koszt montażu – od ok. 3,3 tys. zł w przypadku silnika 4-cylindrowego, koszt podraża duża moc silnika, większa liczba cylindrów, konieczność zastosowania lubryfikatora, wybór drogich komponentów itp. – nawet do ok. 7-8 tys. złotych
w przypadku dużych 6- oraz 8-cylindrowych jednostek.
Dobrze zaadaptowane auta jeżdżą jednak na gazie tak dobrze jak na benzynie.
Jak działa lubryfikator?
Auto Świat
Lubryfikator to urządzenie, które podaje do silnika płyn chroniący gniazda zaworowe, zapobiega szybkim zmianom luzu zaworowego.
Najprostsze urządzenia działają podciśnieniowo – podają do silnika z grubsza ustaloną ilość płynu i to niezależnie od tego, czy aktualnie silnik pracuje na gazie czy na benzynie.
Najbardziej zaawansowane urządzenia (na fot. Prins ValveCare) współpracują ze sterownikiem gazowym, podając precyzyjnie środek ochronny razem z gazem i tylko podczas zasilania gazowego.
Brak płynu w układzie (butelka wystarcza na 10-15 tys. km) wyklucza uruchomienie instalacji. Koszt – ok. 1300 zł, opakowanie płynu – ok. 110 zł. Korzyść to rzeczywiście skuteczna ochrona zaworów.
