Co grozi kierowcy, który złapany na znacznym przekroczeniu prędkości w terenie zabudowanym (za co policjant powinien obligatoryjnie zatrzymać prawo jazdy) powie, że prawa jazdy (dokumentu) nie ma, bo zostawił w domu. Zapłaci tylko mandat (za przekroczenie prędkości – p. tabela pus za brak prawka – 50 zł), ale prawka nie straci. Pojawiają się bowiem opinie, że jeśli prawa jazdy nie ma, to nie można go zatrzymać.
Przepis, który każe zatrzymywać prawo jazdy, budzi wiele wątpliwości: jest ono zatrzymywane na 3 miesiące nawet w przypadku, gdy kierowca twierdzi, że to nie jego prędkość zmierzono i wnosi o przekazanie sprawy do rozstrzygnięcia przez sąd. Nie ma zatem orzeczonej winy, a jest kara.
Co więcej, od kary odwołać się w praktyce nie sposób, gdyż zatrzymanie prawa jazdy odbywa się w trybie administracyjnym i nie ma szans, by skutecznie się od decyzji starosty (a następuje ona automatycznie!) odwołać przed zakończeniem postępowania (o ukaranie za popełnienie wykroczenia lub ewentualnego postępowania administracyjnego).
Czytaj nas częściej w Google
Sprawa tego przepisu trafiła już dawno do TK, ale w praktyce ten organ jest sparaliżowany. Okazuje się jednak, że przed (prawdopodobnie) bezprawnym „zaborem” prawa jazdy można się bronić metodami również niezgodnymi z prawem: wystarczy prawa jazdy fizycznie nie oddać.
Starosta, który dostanie z policji informację o stwierdzeniu wykroczenia, może podjąć decyzję o zatrzymaniu blankietu, ale dokument wciąż jest u kierowcy. Kara już trwa, a prawo jazdy ciągle mamy. Nie tracimy w każdym razie uprawnień – tego przepis nie przewiduje.
Czy na wypadek kolejnej kontroli (załóżmy, że nie popełniamy przez kolejne 3 miesiące wykroczeń mogących skutkować kontaktem policji ze starostą), gdy będziemy się legitymować blankietem prawka, policja zawsze dowie się, że powinien on zostać zatrzymany?
Nawet przedstawiciele policji tego nie wiedzą, a w każdym razie nie przesądzają. Uprawnień przecież nie tracimy. Policja obiecuje dalsze konsekwencje, ale nie określia, jakie.
Jak działa mechanizm zatrzymywania prawa jazdy?
W przypadku stwierdzenia przekroczenia prędkości w terenie zabudowanym o ponad 50 km/h policjant zatrzymuje blankiet prawa jazdy i przekazuje go staroście, który wydał dokument.
Starosta wydaje decyzję administracyjną o zatrzymaniu dokumentu (nie uprawnień) na 3 miesiące.
W przypadku kolejnej kontroli drogowej w ciągu 3 miesięcy i stwierdzenia, że kierowca jeździ samochodem, zakaz kierowania przedłużany jest o kolejne 3 miesiące.
Kolejne zatrzymanie kierowcy w okresie „karnym” wiąże się z cofnięciem uprawnień do kierowania samochodem.
Co grozi za przekrczenie prędkości?
Kary finansowe za przekroczenie prędkości w terenie zabudowanym i niezabudowanym są identyczne, maksymalna wysokość mandatu to 500 zł.
W przypadku przekroczenia prędkości w terenie zabudowanym o ponad 50 km/h dodatkowo policjant zatrzymuje prawo jazdy – starosta zatrzymuje je na 3 miesiące.
Tabela: punkty i wysokość mandatu
| Wykroczenie | Liczba punktów karnych | Wysokość mandatu (teren niezabudowany) | Mandat plus kara (teren abudowany) |
| Przekroczenie dopuszczalnej prędkości do 10 km/h | 0 pkt | do 50 zł | do 50 zł |
| Przekroczenie dopuszczalnej prędkości o 11-20 km/h | 2 pkt | od 50 do 100 zł | od 50 do 100 zł |
| Przekroczenie dopuszczalnej prędkości o 21-30 km/h | 4 pkt | od 100 do 200 zł | od 100 do 200 zł |
| Przekroczenie dopuszczalnej prędkości o 31-40 km/h | 5 pkt | od 200 do 300 zł | od 200 do 300 zł |
| Przekroczenie dopuszczalnej prędkości o 41-50 km/h | 6 pkt | od 300 do 400 zł | od 300 do 400 zł |
| Przekroczenie dopuszczalnej prędkości o 51 km/h lub więcej | 10 pkt | od 400 do 500 zł | od 400 do 500 zł + zatrzymanie prawa jazdy na 3 miesiące na podstawie decyzji administracyjnej |
