Już od 2027 r. za gotówkę nie kupisz nawet używanego auta. Są wyjątki od tej reguły

Od 2027 r. we wszystkich krajach Unii Europejskiej zacznie obowiązywać jednolity limit płatności gotówkowych wynoszący 10 tys. euro, czyli według dzisiejszego kursu nieco ponad 42 tys. zł, a zmiana będzie miała realny wpływ na branżę motoryzacyjną, a w szczególności na rynek aut używanych.

Dlaczego? W 2025 r. średnia cena auta używanego na polskim rynku wynosiła, według różnych szacunków, ok. 46-50 tys. zł, czyli już powyżej przyszłorocznego limitu. Nawet najtańsze nowe auto (Fiat Pandina za ok. 55 tys. zł) znacząco wykracza już poza limit, do którego można płacić gotówką.

Dotychczas płatności gotówkowe w transakcjach na rynku samochodów używanych były i wciąż są powszechną praktyką, jednak w niedalekiej przyszłości mają stać się niemożliwe. Płatność gotówką przy cenie przekraczającej limit 10 tys. euro będzie możliwa w zasadzie tylko wtedy, gdy obie strony transakcji będą osobami fizycznymi.

O ile w Polsce obrót bezgotówkowy jest bardzo popularny, o tyle w wielu innych krajach UE, szczególnie w branży aut używanych, gotówka nadal dominuje — także przy droższych autach i zakupach hurtowych. Polscy handlarze, jeżdżący po samochody m.in. do Niemiec, zwykle rozliczają się ze swoimi kontrahentami w gotówce.

W przypadku zakupu auta od przedsiębiorcy, niezależnie od tego, czy przez firmę, czy przez osobę fizyczną, o płatnościach gotówkowych powyżej limitu nie ma mowy. Zresztą, w Polsce już teraz w transakcjach między przedsiębiorcami obowiązują znacznie bardziej restrykcyjne limity transakcji gotówkowych (według przepisów obowiązujących od 2018 r., do 15 tys. zł). Co ciekawe, unijne przepisy będą jednak pozwalały na częściową płatność gotówkową, o ile reszta kwoty zostanie uregulowana bezgotówkowo. Zabronione będzie jednak rozbijanie płatności na mniejsze kwoty, by zmieścić się w limicie.

W transakcjach między osobami fizycznymi nadal nie będzie żadnego unijnego limitu płatności gotówkowych, ale poszczególne państwa mogą takie ograniczenia wprowadzać. Co ciekawe, równolegle z limitem transakcji gotówkowych Unia Europejska zaostrza obowiązki związane z weryfikacją tożsamości. Już przy transakcjach od 3000 euro nabywcy towarów (w tym samochodów) będą musieli potwierdzić swoją tożsamość — koniec z anonimowymi, większymi zakupami. Dealerzy będą zobowiązani do zbierania i przechowywania tych danych.

Unijne przepisy dotyczące limitów transakcji gotówkowych mają służyć ograniczeniu nielegalnych przepływów finansowych, praniu brudnych pieniędzy, finansowaniu terroryzmu — takie są przynajmniej oficjalne deklaracje. W praktyce w branży motoryzacyjnej mogą one przynieść więcej szkód niż korzyści. W przypadku tańszych samochodów można się spodziewać, że spora część obrotu zostanie przeniesiona do szarej strefy — tańsze samochody nie będą przechodziły przez firmy, oficjalnie ich sprzedawcami będą osoby fizyczne, co oznacza mniejszą ochronę konsumentów. Legalnie i transparentnie działający sprzedawcy mogą na tym stracić, za to będą bardziej obciążeni dodatkowymi obowiązkami. Z drugiej strony, w dobie kryptowalut, ograniczenia obrotu gotówkowego raczej nie będą skuteczne w kwestii ograniczania dużych, nielegalnych przepływów finansowych czy prania brudnych pieniędzy.

Wejście w życie unijnych limitów transakcji gotówkowych przewidziano na 10 lipca 2027 r. — od tego momentu w żadnym kraju wspólnoty limity nie będą mogły być wyższe, ale dopuszczalne są przepisy bardziej restrykcyjne. Już teraz w Polsce banki mają obowiązek zgłaszać do Generalnego Inspektora Informacji Finansowej (GIIF) każdą jednorazową transakcję (wpłatę lub wypłatę) przekraczającą równowartość 15 000 euro, także w przypadku osób fizycznych. Są też kraje, w których jest znacznie gorzej, np. w Hiszpanii już teraz urzędy skarbowe muszą być informowane o każdej wypłacie gotówkowej powyżej 3 tys. euro, w obrocie profesjonalnym między podmiotami rozliczającymi podatki w tym kraju obowiązuje już teraz limit w wysokości 1 tys. euro!