Chyba każdy z nas zna ten scenariusz. Trzy pasy, dwa samochody i konflikt przy zmianie pasa gotowy. Zmiana pasa na trzypasmowej drodze to codzienność dla wielu kierowców, ale jak widać na drogach — i to codziennie — nie wszyscy jednak wiedzą (albo wolą nie wiedzieć), kto w takiej sytuacji ma pierwszeństwo. Warto to wyjaśnić.
Posłuchaj artykułu
00:00/00:00
Audio generowane przez AI (ElevenLabs) i może zawierać błędy
GDDKiA
Kto ma pierwszeństwo przy zmianie pasa na trzypasmowej drodze?
Manewr zmiany pasa ruchu należy do najczęściej wykonywanych na drogach wielopasmowych. Wielu kierowców ogranicza się jedynie do włączenia kierunkowskazu. Nie zwraca szczególnej uwagi na to, komu należy ustąpić pierwszeństwa, uważa, że sam kierunkowskaz i względnie wolny pas - na tyle, aby tylko w nikogo nie uderzyć - wystarczą, aby go zmienić. Część wierzy też, że pierwszeństwo zmiany pasa ma ten kierowca, który pierwszy włączy kierunkowskaz. Choć zasady zmiany pasów wpajane są kierowcom na kursie przygotowującym ich do egzaminu na prawo jazdy, część woli chyba tych przepisów "nie pamiętać".
Najwięcej "niejasności" pojawia się, gdy dwa samochody jednocześnie próbują wjechać na ten sam pas, z dwóch różnych stron. Z racji dróg, jakie mamy w Polsce najczęściej dotyczy to środkowego pasa ruchu na drogach trzypasmowych. Tutaj jednak wątpliwości nie powinno być. W tej kwestii zapisy ustawy Prawo o ruchu drogowym są niezwykle precyzyjne. Ich nieznajomość może skutkować nawet kolizją oraz reperkusjami w postaci mandatu i punktów karnych. Sprawdźmy zatem, co dokładnie mówi prawo o ruchu drogowym o wykonywaniu tego manewru.
Zgodnie z przepisami, kierowca zmieniający pas ruchu musi ustąpić pierwszeństwa pojazdowi, który już porusza się po tym pasie. Jeśli na ten sam pas jednocześnie wjeżdżają dwa samochody — jeden z lewego, drugi z prawego pasa — pierwszeństwo ma pojazd znajdujący się po prawej stronie. Oznacza to, że kierowca z lewego pasa powinien poczekać i wykonać manewr dopiero wtedy, gdy będzie to bezpieczne.
W sytuacji takiej zmiany pasa ruchu pierwszeństwo zawsze ma samochód z prawej strony. Kierowca z lewej musi poczekać na swoją kolejWojciech Denisiuk / Auto Świat
Jeśli podczas takiego manewru dojdzie do kolizji, policjanci najczęściej uznają za winnego kierowcę z lewego pasa, ponieważ nie ustąpił pierwszeństwa pojazdowi po swojej prawej stronie. A można tego uniknąć. Wystarczy zapamiętać, że podczas zmiany pasa obowiązuje analogiczna zasada, jak na skrzyżowaniu — pierwszeństwo ma samochód znajdujący się z prawej.
Czy samo włączenie kierunkowskazu wystarczy? Absolutnie nie
Wielu kierowców sądzi, że samo włączenie kierunkowskazu uprawnia ich do zmiany pasa. W rzeczywistości kierunkowskaz jest tylko sygnałem informującym o zamiarze wykonania manewru. A to oznacza, że nie zwalnia on z obowiązku ustąpienia pierwszeństwa.
Pierwszeństwo przy zmianie pasa ma samochód z prawej. Są wyjątki?
Czym byłyby zasady, gdyby nie byłoby od nich wyjątków. W przypadku zmiany pasa wyjątkiem od ogólnej zasady jest tzw. jazda na suwak. Tu zasady są inne. Mówi o nich art. 22 ust. 4b ustawy Prawo o ruchu drogowym:
W warunkach znacznego zmniejszenia prędkości na jezdni z więcej niż dwoma pasami ruchu w tym samym kierunku jazdy, w przypadku gdy nie istnieje możliwość kontynuacji jazdy dwoma pasami ruchu z powodu przeszkód na tych pasach ruchu lub ich zanikania, jeżeli pomiędzy tymi pasami ruchu znajduje się jeden pas ruchu, którym istnieje możliwość kontynuacji jazdy, kierujący pojazdem poruszający się tym pasem ruchu jest obowiązany bezpośrednio przed miejscem wystąpienia przeszkody lub miejscem zanikania pasów ruchu umożliwić zmianę pasa ruchu jednemu pojazdowi lub jednemu zespołowi pojazdów z prawej strony, a następnie jednemu pojazdowi lub jednemu zespołowi pojazdów z lewej strony.
Obowiązek "jazdy na suwak" obowiązuje zatem wyłącznie w sytuacji znacznego spowolnienia ruchu, gdy jeden z pasów zanika lub jest zablokowany przez przeszkodę. Wówczas kierowca jadący pasem z kontynuacją ma obowiązek umożliwić wjazd jednemu pojazdowi z pasa zanikającego bezpośrednio przed miejscem zwężenia — nawet jeśli kończący się pas jest z lewej strony — tutaj kierowca z prawego pasa nie ma pierwszeństwa — musi wpuścić jeden samochód. I na tym kończą się wyjątki od zasady pierwszeństwa z prawej strony, przy zmianie pasa.
Jazda na suwakPolicja.pl
Zasada ta wraca bowiem w sytuacji, kiedy kończą się dwa pasy — lewy i prawy, a przejezdny jest pas środkowy. Wtedy znowu zaczyna obowiązywać "zasada prawej ręki". Kierowca jadący środkowym pasem wpuszcza jeden samochód z prawej, potem jeden samochód z lewej, a dopiero potem on sam jedzie.