Autobus

Autobus to pojazd samochodowy przeznaczony do przewozu większej liczby pasażerów. Według Prawa o ruchu drogowym jest przystosowany do przewozu więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, a według definicji stosowanych przez Europejską Komisję Gospodarczą, Eurostat i Międzynarodowe Forum Transportu chodzi o pasażerski mechaniczny pojazd drogowy dla więcej niż 24 osób, wyposażony w miejsca siedzące i stojące. Autobus może być jedno- lub dwupokładowy, a także przegubowy.

Poprzednikami autobusów były dyliżanse i omnibusy konne. W XIX wieku pojawiły się również omnibusy parowe, ale ich rozwój hamowały ograniczenia techniczne oraz przepisy. Przełom przyniosło wynalezienie silnika spalinowego, które umożliwiło powstanie autobusów w nowoczesnym znaczeniu. Pierwsze konstrukcje budowano przez zabudowę kabiny pasażerskiej na podwoziu samochodu ciężarowego.

Z czasem rozwijały się zarówno rozwiązania napędowe, jak i sama konstrukcja nadwozia. Upowszechniły się silniki Diesla, nadwozia samonośne, autobusy przegubowe i piętrowe oraz rozwiązania zwiększające pojemność i komfort podróży. W drugiej połowie XX wieku zaczęto coraz szerzej stosować niską podłogę, automatyczne drzwi oraz wyposażenie poprawiające wygodę pasażerów. W XXI wieku pojawiły się autobusy hybrydowe, elektryczne i testy pojazdów autonomicznych.

Autobusy dzieli się przede wszystkim ze względu na przeznaczenie. W komunikacji publicznej obejmują pojazdy lokalne, podmiejskie, miejskie i dalekobieżne. Osobną grupę stanowią autobusy turystyczne, szkolne, lotniskowe oraz specjalne, na przykład policyjne czy medyczne. Wśród środków zasilania i zastosowań mieszczą się także trolejbusy oraz duobusy.

Podział dotyczy również wielkości i budowy. Wyróżnia się mikrobusy, minibusy, midibusy oraz większe klasy miejskie, aż po autobusy wieloosiowe. Ze względu na konstrukcję nadwozia mogą być klasyczne, przegubowe albo piętrowe. Istotne znaczenie ma też wysokość podłogi: autobusy bywają niskopodłogowe, średniopodłogowe, wysokopodłogowe, wysokopokładowe i niskowejściowe.

W Polsce pierwsze autobusy budowano w okresie międzywojennym, a po wojnie rozwijano produkcję głównie w Jelczu i Sanoku. Z czasem krajowy rynek musiał dostosować się do zmian gospodarczych i konkurencji ze strony zachodnich marek. Wikipedia wskazuje, że największą polską marką autobusów jest Solaris Bus & Coach, a działalność w Polsce prowadzi także MAN Bus. W opisie polskich rozwiązań pojawia się również miejski autobus z napędem wodorowym zaprezentowany przez Ursusa.

Autobus odgrywa istotną rolę w transporcie zbiorowym, bo pozwala przewozić dużą liczbę osób i dostosowywać tabor do różnych potrzeb: miejskich, lokalnych, dalekobieżnych czy turystycznych. Rozwój konstrukcji był odpowiedzią na potrzebę zwiększania zdolności przewozowej, poprawy bezpieczeństwa oraz wygody podróżnych.

Współczesne zmiany pokazują też znaczenie autobusów w polityce transportowej i środowiskowej. Coraz ostrzejsze normy emisji spalin oraz rozwój napędów gazowych, hybrydowych, elektrycznych i wodorowych sprawiły, że autobus stał się jednym z głównych pól modernizacji komunikacji publicznej.

W ostatnich artykułach autobus pojawia się przede wszystkim w kontekście dwóch tematów. Pierwszy dotyczy Łódź Summer Festival. Według relacji uczestnicy chwalili organizację dojazdu na teren imprezy, gdzie kursowała specjalna bezpłatna linia 603. Podróż miała trwać około 20 minut, choć pasażerowie musieli liczyć się z kolejkami. Artykuł podaje też, że przez weekend komunikacja miejska w Łodzi była bezpłatna.

Drugi, znacznie szerzej opisywany temat, to incydent w autobusie komunikacji miejskiej w Bielsku-Białej, gdzie dorosły mężczyzna agresywnie i wulgarnie zachowywał się wobec nastoletnich Ukrainek. Z artykułów wynika, że był to kierowca zatrudniony w MZK, przebywający wówczas na zwolnieniu lekarskim i jadący jako pasażer. MZK zabezpieczyło monitoring, zakończyło z nim współpracę i podkreśliło brak zgody na agresję oraz dyskryminację. Prokuratura przedstawiła 54-latkowi zarzuty publicznego znieważenia trzech obywatelek Ukrainy, w tym dwóch małoletnich, oraz naruszenia nietykalności cielesnej jednej z nich. Według mediów zastosowano wobec niego dozór policyjny i zakaz zbliżania się do pokrzywdzonych. Sprawa wywołała również szerokie reakcje komentatorów, dziennikarzy i polityków.