Poseł Łukasz Mejza — można to już powiedzieć — jest notorycznym piratem drogowym. Uzbierał już co najmniej 63 punkty karne, ale to raczej nie koniec, bo prowadzone są przeciwko niemu postępowania sądowe w sprawach o wykroczenia, które zapewne skończą się karami finansowymi i naliczeniem kolejnych punktów karnych. Poseł stracił jednak prawo jazdy, choć nie musiał. Przepisy, które mówią o zabieraniu praw jazdy za punkty, nie są aż tak bezwzględne, jak uważa większość kierowców. Dość łatwo można uniknąć najgorszego scenariusza i zachować uprawnienia.
Jaki jest limit punktów karnych i od czego zależy?
- Limit punktów karnych dla kierowcy ze stażem dłuższym niż rok wynosi 24 — a więc aby wpaść w kłopoty z tej przyczyny, trzeba uzbierać co najmniej 25 punktów karnych.
- Limit punktów karnych w pierwszym roku posiadania prawa jazdy jest niższy i wynosi 20 — a zatem przekroczenie limitu następuje, gdy kierowca uzbiera 21 punktów karnych. Jednocześnie w przypadku takiego kierowcy nie działa mechanizm, o którym piszemy niżej. Młody kierowca po przekroczeniu limitu 20 punktów karnych bezwzględnie traci uprawnienia.
- W przypadku kierowców, którzy dopiero zamierzają zdać egzamin na prawo jazdy i podlegają nowym przepisom, pojawia się dodatkowy limit 12 punktów karnych — po jego przekroczeniu początkujący kierowca jest zobowiązany do odbycia dodatkowego szkolenia. Tu przeczytasz o szczegółowych ograniczeniach dotyczących młodych kierowców, które wchodzą w życie 3 września 2026 r.
Co się stanie, jeśli przekroczysz limit punktów karnych?
W przypadku posła Mejzy przekroczenie limitu punktów karnych wiązało się z wpisem Inspekcji Transportu Drogowego do bazy danych — z dużym prawdopodobieństwem chodziło więc o wykroczenie zarejestrowane przez fotoradar albo odcinkowy pomiar prędkości. W następstwie Wojewódzka Komenda Policji — gdy tylko w systemie zapaliło się "czerwone światełko" — przekazała stosowną informację władzom miasta, w którym poseł uzyskał prawo jazdy.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo
W takiej sytuacji kierowca dostaje urzędowe wezwanie do poddania się badaniom lekarskim, które w praktyce są rozbudowanym testem psychologicznym uzupełnionym przez badania motoryczne. Po ludzku mówiąc: kierowca zdaje bardzo rozbudowany test, a lekarz ocenia, czy kierowca jest w stanie bezpiecznie prowadzić auto — na przeszkodzie może stanąć nadmierny poziom agresji albo uzależnienie od nadmiernej ilości bodźców; nie jest tajemnicą, że kierowcy, którzy przekroczyli limit punktów karnych, poddawani są bardziej rygorystycznym testom niż np. pracownicy skierowani na test przez pracodawcę. Jest też praktyczna część badania, która sprawdza, czy kierowca dobrze widzi, czy jest w stanie odpowiednio szybko oceniać sytuację itp.
Jednocześnie kierowca dostaje wezwanie na egzamin sprawdzający kwalifikacje — to dokładnie taki sam egzamin jak ten, który zdają kandydaci na kierowców, którzy ubiegają się o uprawnienia po raz pierwszy — składa się on z części teoretycznej i praktycznej.
Na tym etapie kierowca wciąż jest kierowcą — jeszcze nie stracił uprawnień. Gdyby poseł w wyznaczonym terminie poddał się badaniom i zaliczył je, a oprócz tego zdał egzamin i stosowne potwierdzenie dostarczył do urzędu, nie straciłby prawa jazdy nawet na chwilę.
Co się stanie, jeśli nie zdasz egzaminu sprawdzającego kwalifikacje albo testu psychologicznego?
Gdy kierowca w wyznaczonym terminie nie dostarczy zaświadczenia lekarskiego albo nie zda egzaminu lub nie stawi się na egzamin, traci uprawnienia kierowcy i nie może już prowadzić samochodu. Od tej pory, wsiadając za kierownicę, popełnia wykroczenie.
Co ci grozi, jeśli wsiądziesz za kierownicę po utracie prawa jazdy za punkty?
- Kierując samochodem po utracie prawa jazdy, kierowca popełnia wykroczenie, za które minimalna grzywna wynosi 1500 zł.
- Dodatkowo obowiązkowym elementem kary jest zakaz prowadzenia pojazdów na okres od sześciu miesięcy do trzech lat. W okresie obowiązywania sądowego zakazu prowadzenia pojazdów nie można przystąpić do egzaminu i odzyskać uprawnień; złamanie sądowego zakazu prowadzenia pojazdów to już przestępstwo, za które grozi kara więzienia.
- Jeśli samochód prowadzony jest przez kierowcę niemającego uprawnień, nie chroni go ubezpieczenie autocasco.
- Jeśli kierowca bez prawa jazdy spowoduje kolizję albo wypadek, ofiary tej kolizji lub wypadku dostaną odszkodowanie z OC samochodu sprawcy. W takim wypadku jednak ubezpieczyciel zażąda od kierowcy zwrotu wszelkich poniesionych kosztów związanych z wypłatą odszkodowań.
- Brak uprawnień, gdy ktoś weźmie udział w wypadku, jest okolicznością obciążającą go i wpływa na wysokość ewentualnej kary.
Jak można odzyskać prawo jazdy po utracie uprawnień za punkty?
Wciąż mamy możliwość odzyskania prawa jazdy: w tym celu trzeba zaliczyć badania lekarskie i egzamin. A zatem gdy poseł Mejza lub inny były kierowca dostarczy do urzędu stosowne zaświadczenia — badania lekarskie i pozytywny wynik egzaminu — odzyska on prawo jazdy. Nie będzie to możliwe, jeśli w czasie, gdy były kierowca nie ma prawa jazdy, zostanie ukarany za jazdę bez uprawnień — pojawi się zakaz prowadzenia pojazdów.
Inaczej wygląda sytuacja w przypadku młodych kierowców, którzy stracili prawo jazdy za przekroczenie limitu 20 punktów karnych: w tym przypadku konieczne jest zaliczenie kompletnej ścieżki związanej z uzyskaniem prawa jazdy, począwszy od kursu na prawo jazdy, poprzez badania lekarskie i egzamin.
Co się dzieje z punktami karnymi, gdy kierowca zda egzamin sprawdzający kwalifikacje?
Punkty kasują się — do zera. Nie ma znaczenia, czy kierowca miał 25 czy 125 punktów karnych. A zatem traci sens śledzenie, ile punktów karnych spłynie z opóźnieniem na konto posła Mejzy — on już poniósł maksymalną karę przewidzianą za zbieranie punktów karnych. A teraz ma jeszcze szanse najeść się wstydu, gdy będzie po raz kolejny i kolejny zdawał egzamin na prawo jazdy. To — jak pokazuje praktyka — kierowcom z dużym stażem potrafi przysporzyć poważnych kłopotów.
