Co się stanie, jeśli pomylisz AdBlue z paliwem? Mój mechanik mówi, że będzie dramat

— To jest dramat, szczególnie jeśli nie zadziałasz od razu. A jak już odpalisz silnik i pojedziesz, to koszty robią się potężne — mówi Marcin Tkaczyk, szef dużego warszawskiego serwisu samochodowego.

— Trochę takich aut do nas trafia — dodaje. Czasem dopiero podczas poszukiwania przyczyn poważnych i kosztownych awarii okazuje się, że auto zepsuło się na skutek błędu użytkownika.

— Oba scenariusze są niebezpieczne i kosztowne — zarówno nalanie AdBlue do paliwa, jak i nalanie oleju napędowego do AdBlue — ostrzega fachowiec.

Nie muszą to być wcale wielolitrowe domieszki — awarią grozi nawet użycie zabrudzonego olejem lejka do nalewania AdBlue, albo nalewanie dodatku z bańki, w której wcześniej był olej silnikowy albo paliwo — też grozi uszkodzeniem delikatnego systemu oczyszczania spalin!

W dieslach olej napędowy, poza tym, że jest paliwem, smaruje też delikatne i wrażliwe elementy układu wtryskowego. AdBlue to wodny roztwór mocznika — już samo nalanie wody do paliwa to poważny problem, ale domieszka mocznika to już w tym przypadku w zasadzie gwarancja katastrofy. Po pierwsze — w układzie paliwowym tworzą się "gluty", które mogą zablokować filtr i przewody. Po drugie — taka domieszka powoduje, że delikatne elementy układu wtryskowego mogą korodować. Po trzecie — wystarczy dosłownie chwila pracy na zanieczyszczonym AdBlue paliwie, żeby zatarła się pompa wysokiego ciśnienia, a to z kolei powoduje, że w całym układzie paliwowym pojawiają się zabójcze dla precyzyjnych wtryskiwaczy opiłki metalu. Po czwarte — nawet przy niewielkich domieszkach AdBlue w układzie wytrącają się twarde kryształy mocznika, które działają jak papier ścierny, który robi spustoszenie w silniku.

W najlepszym razie, jeśli ktoś natychmiast się zorientuje, że wlał do baku nie to, co trzeba, ale nie uruchomi silnika, to rachunek ograniczy się do kosztów wypompowania złego paliwa i starannego czyszczenia układu.

Ale uwaga! W wielu nowych autach pompa paliwa zaczyna działać przez chwilę już w momencie otwarcia drzwi kierowcy, a nie dopiero przy próbie uruchomienia silnika — szkodliwa domieszka może więc trafić dalej niż do baku! Tym bardziej że AdBlue nie rozpuszcza się w oleju napędowym — jest od niego cięższe i spływa od razu na dno zbiornika, w okolicę, z której pompa zasysa paliwo.

Jeśli silnik popracuje na zanieczyszczonym paliwie, to rachunek może wynieść nawet kilkadziesiąt tysięcy złotych — za czyszczenie zbiornika (producenci zwykle zalecają w takiej sytuacji wymianę, bo wielu zbiorników nie da się dokładnie wyczyścić), wymianę przewodów paliwowych, pomp paliwa (pompy wstępnej i pompy wysokiego ciśnienia) oraz wtryskiwaczy.

W wielu przypadkach bywa jeszcze gorzej — na zniszczonym układzie wtryskowym się nie kończy, do wymiany jest cały silnik.

— Jak się rozbiera taki silnik, który popracował na mieszaninie paliwa z AdBlue, to na tłokach, w komorach spalania, na głowicy wszędzie jest korozja i wykwity z wytrąconego AdBlue. Kryształ gorszy niż na Targówku, jak żartują moi mechanicy — opowiada właściciel serwisu.

Dlatego w przypadku zauważenia pomyłki jeszcze na stacji właściwa procedura jest taka:

Dolewka AdBlue do paliwa jest groźniejsza w skutkach od zatankowania benzyny do diesla — bo trudniej się czyści po niej układ paliwowy. O ile w przypadku zatankowania diesla benzyną, o ile auto nie zostało uruchomione, można zaryzykować odpompowanie paliwa na stacji (na wielu stacjach pracownicy wiedzą, jak to zrobić, albo mają zaprzyjaźnionych mechaników, którzy takie usługi wykonują, bo zdarza się to często), o tyle w przypadku wlania do baku AdBlue, lepiej zrobić to w warunkach warsztatowych, bo nawet niewielka domieszka może być na dłuższą metę zabójcza dla układu wtryskowego.

Dobra wiadomość jest taka, że silnika to nie zabije — ale i tak tanio nie będzie. Fachowcy twierdzą, że jedna kropla oleju napędowego wystarczy, żeby zanieczyścić skutecznie nawet 20 litrów AdBlue! Pod wlewem AdBlue zamontowane są zwykle elementy filtrujące, ale mają one zabezpieczyć delikatny wtryskiwacz przed zwykłymi zanieczyszczeniami (np. piaskiem, kurzem czy opiłkami metalu), które mogą się dostać do AdBlue przy uzupełnianiu płynu, wobec oleju napędowego układ jest bezbronny. Zanieczyszczony czynnik może zniszczyć katalizator SCR, doprowadzić do uszkodzenia uszczelnień pompy czy wtryskiwacza AdBlue i czujników w układzie. Cała ta "ekologia" montowana w nowoczesnych dieslach jest bardzo wrażliwa — nawet przy optymalnych warunkach pracy nie zawsze działa niezawodnie, a co dopiero wtedy, gdy dodatkowo utrudnimy jej pracę.

Tu zasada jest taka, jak przy wlaniu AdBlue do oleju napędowego — auto na lawetę i do warsztatu, żeby wyczyścić układ i oszacować szkody.

Takie usterki zdarzają się najczęściej w przypadku maszyn rolniczych czy budowlanych, bo one też przecież mają dziś układy oczyszczania spalin. Często przecież nie są one tankowane na stacjach, a z kanistrów czy beczek, a ich użytkownicy czasem nie mają świadomości, że nalanie oleju napędowego do pustej bańki po Adblue albo Adblue do baniaka, w którym wcześniej był olej napędowy to proszenie się o katastrofę. Niesprawny system SCR (oczyszczania spalin z tlenków azotu) uniemożliwia korzystanie z silnika, bo tego wymagają przepisy.

Koszty doprowadzenia zanieczyszczonego olejem układu SCR do stanu używalności to zwykle od kilku do kilkunastu tysięcy złotych — ale bywa drożej. Oczywiście, w takiej sytuacji wielu użytkowników wybiera "drogę na skróty", czyli usunięcie układu SCR z silnika, co wymaga także modyfikacji oprogramowania sterownika.

O ile polscy diagności często takich przeróbek nie wychwytują, o tyle np. za granicą różnie z tym bywa — np. kontrola układu dozowania AdBlue to jedna z typowych czynności, jakie np. niemieckie czy austriackie służby wykonują przy kontroli busów i ciężarówek. Polska Inspekcja Transportu Drogowego też sprawdza, czy układ dozowania AdBlue działa poprawnie, ale robi to głównie w przypadku aut ciężarowych.