Samochody z fabryki samolotów

To jemu powierzono zadanie kierowania zespołem, który miał stworzyć pierwszy samochód Saaba. W pracach tych uczestniczył również stylista Sixten Sason.Latem 1946 roku gotowy był prototyp pierwszego auta oznaczony jako Saab 92.001, a rok później, 10 czerwca, w stołówce pracowniczej biura Saaba w Linköping zaprezentowano prasie drugi egzemplarz Saab 92.002. Samochód był dosyć nietypowy. W stylistyce widać było wpływ doświadczeń lotniczych. Karoseria w kształcie skrzydła samolotu miała aerodynamiczne kształty, a uzyskany współczynnik oporu powietrza Cx-0,32 był wówczas jednym z lepszych.Prace projektowe rozpoczęte w Linköping kontynuowano od jesieni 1947 roku w Troll-hättan, gdzie Saab przeniósł wydział samochodowy. Podczas przeprowadzki rolę środków transportu pełniły zbudowane już prototypy. W Trollhättan dopracowywano nadwozia i ulepszano jednostki napędowe. Odpowiedzialnym za tę część samochodu był specjalista od konstruowania silników inżynier Rolf Mellde.W roku 1949 rozpoczęto montaż serii pilotażowej, w ramach której powstało dwadzieścia samochodów. Seryjna produkcja została uruchomiona 12 grudnia 1949 roku. Pierwsze egzemplarze zjechały z taśm montażowych 16 stycznia 1950 roku. Samochód został nazwany Saab 92. Takie oznaczenie nie było przypadkowe. Było ono kontynuacją wcześniejszych prac projektowych prowadzonych w fabryce. Numerem 90 i 91 oznaczone były kolejne modele samolotów Scandia i Safir.Pierwsze samochody miały dwusuwowy, dwucylindrowy silnik o pojemności skokowej 764 ccm i mocy 25 KM. Napęd przekazywany był, podobnie jak w późniejszych modelach, na koła przednie. Odporna na zgniatanie karoseria wykonana była z całkowicie spawanej stali. Początkowo produkcja była niewielka i w efekcie w pierwszym roku powstało tylko 1246 aut, mimo że liczbę klientów szacowano na 15 do 35 tysięcy. Wszystkie sprzedane wówczas samochody były w wyposażeniu De Luxe i tylko w jednym - zielonym kolorze. Jeden kolor karoserii to znowu wynik lotniczej przeszłości. Fabryka kupiła zieloną farbę do malowania samolotów, a ponieważ dużo jej pozostało, wykorzystano ją do polakierowania samochodów.Przez długie lata Saab oznaczał swe pojazdy dwiema cyframi. W ten sposób powstawały kolejno modele 93 - w 1955 roku (będący właściwie unowocześnionym Saabem 92). W roku 1959 pokazano kombi 95, a rok później powstał Saab 96. Saab jest firmą znaną z dbałości o bezpieczeństwo. W roku 1958 pojawiły się pierwsze fabrycznie zainstalowane pasy bezpieczeństwa, a od stycznia 1962 roku wyposażano w nie wszystkie modele Saaba. Prawdziwie rewolucyjny pod względem bezpieczeństwa był model Saaba 99 zaprezentowany w roku 1967. Miał bezpieczną kolumnę kierownicy z podwójnym przegubem oraz strefy zgniotu z przodu i tyłu samochodu. Od roku 1972 zastosowano w drzwiach belki wzmacniające. Klienci mogli w tym modelu zamówić również zagłówki oryginalnej konstrukcji Saaba.Następcą Saaba 99 został zaprezentowany w 1978 roku model 900, który był produkowany jako coupé, sedan i kabriolet. Cztery lata później przedstawiono model klasy wyższej, Saab 9000 Turbo. Wiadomo, że jednym z efektowniejszych sposobów reklamowania i sprawdzenia automobili jest sport. Tę dziedzinę wykorzystywał, i to z powodzeniem, również Saab. Szwedzki zawodnik Erik Carlsson prowadząc Saaba 96 wygrywał takie imprezy jak Rajd 1000 Jezior, brytyjski RAC czy Rajd Monte Carlo. Doświadczenia zdobyte w sporcie nie tylko pozwoliły na konstruowanie doskonałych silników do aut cywilnych, ale także umożliwiły tworzenie pojedynczych wozów sportowych. W roku 1956 zaprezentowany został model Sonett I, który powstał tylko w sześciu egzemplarzach. Sonett II, którego karoseria była wykonana z tworzywa sztucznego, przedstawiony w 1966 roku nigdy nie wszedł do produkcji, a ostatnim z tej serii był Sonett III z roku 1970.Ważną datą w historii firmy był rok 1969. Wówczas Svenska Aeroplan Aktiebolaget połączyła się z producentem samochodów ciężarowych Scania-Vabis AB i powstała firma Saab Scania AB. Od tej pory nowy koncern stał się wytwórcą pojazdów osobowych oraz użytkowych.Obok Trollhättan i Linköping miejscem produkcji Saabów było Malmö, Mechelen w Belgii i Nystad/Uusikaupunki w Finlandii. Dziś produkcja odbywa się głównie w Troll-hättan i Nystad.Saab zawsze był uważany za producenta solidnych oraz bezpiecznych samochodów. I tak pozostało do dzisiaj. Obecnie w ofercie są wersje 9-3 i 9-5, których nazewnictwo znowu nawiązuje do lotniczej tradycji. W modelu 9-5 ponownie doczekaliśmy się kombi, i po raz pierwszy pojawiła się wersja z silnikiem Diesla.Tomasz Kamiński