Pierwsze symptomy awarii uszczelki pod głowicą można łatwo przeoczyć. Jeśli uszkodzenie nie jest duże, to silnik na początku zwykle tylko nierówno pracuje, czasem nawet „uspokaja się” po nagrzaniu. Przy okazji ubywa nieco płynu z układu chłodzenia.
Wielu kierowców w takiej sytuacji po prostu raz na jakiś czas uzupełnia ubytek chłodziwa – a to tylko sposób na to, żeby odwlec moment, w którym silnik ostatecznie odmówi dalszej współpracy. Im dłużej odkładana będzie naprawa, tym dla silnika gorzej.
Jeśli uda się w miarę szybko prawidłowo zdiagnozować usterkę, to naprawa zwykle ogranicza siędo tego, co prezentujemy na poniższych zdjęciach – obróbki głowicy i założenia nowej uszczelki. Dłuższa jazda z przepaloną uszczelką grozi tym, że silnik po prostu się zatrze – wtedy pomoże już tylko wymiana kompletnej jednostki napędowej – naprawa na pewno się nie opłaci.
Dlaczego uszczelka pod głowicą jest aż tak ważna? To element, który ma zapewnić szczelność połączenia między blokiem silnika a głowicą. Brzmi banalnie, ale warto pamiętać, że w trakcie pracy silnika w komorach spalania może panować ciśnienie przekraczające 200 barów (!), a temperatura gazów powstających w wyniku spalania mieszanki paliwowo-powietrznej sięga ponad 2500ºC.
Oczywiście, zarówno blok, jak i głowica są znacznie chłodniejsze, ale największym problemem są zmienne warunki, w jakich pracować musi element uszczelniający. Na początku pracy, przez krótki moment temperatury mogą być ujemne, po kilku sekundach osiągają kilkaset stopni.
W dodatku w większości aut głowice i bloki silników wykonane są z materiałów o różnej rozszerzalności cieplnej – „góra” i „dół” uszczelki poddawane są odmiennym obciążeniom. Na tym jednak nie koniec – w uszczelce głowicy znajdują się kanaliki, przez które przepływa olej oraz płyn chłodniczy.
Uszczelki głowicy psują się z kilku powodów. Najczęściej do ich awarii dochodzi w wyniku przegrzania silnika (np. na skutek niesprawności układu chłodzenia, „przedobrzenia” z tuningiem lub zbyt ostrej jazdy), niewłaściwego montażu lub przedwczesnego starzenia się materiału uszczelki (np. w wyniku używania wody lub innego chłodziwa o niewłaściwych parametrach).
Na tego typu problemy szczególnie narażone są auta wyposażone w instalację gazową, która wymusza – nie zawsze przemyślane – modyfikacje układu chłodzenia, a w dodatku zasilanie gazem powoduje wzrost temperatury w komorze spalania.
Co zrobić, kiedy uszczelka się przepali? Wymiana tylko tego elementu nie ma sensu, bo jest to zabieg bardzo pracochłonny – skoro i tak konieczna jest rozbiórka silnika, należy dokładnie sprawdzić stan głowicy. Niemal zawsze okazuje się, że konieczna jest jej obróbka.
Regeneracja głowicy obejmuje zwykle spawanie pęknięć materiału, naprawę gniazd zaworowych, wymianę prowadnic zaworowych, planowanie (szlifowanie płaszczyzny głowicy), wymianę uszczelniaczy.
O ile demontaż i montaż głowicy to zadanie dla niemal dowolnego warsztatu lub nawet dla wprawnego amatora, to obróbka tego elementu wymaga dużej wiedzy i odpowiedniego sprzętu.
1/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Dopiero po tych zabiegach można przystąpić do odkręcenia głowicy. Śruby bywają nietypowe!
Dopiero po tych zabiegach można przystąpić do odkręcenia głowicy. Śruby bywają nietypowe!
2/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Nowa uszczelka głowicy – usterka tego elementu była powodem rozebrania całej jednostki.
Nowa uszczelka głowicy – usterka tego elementu była powodem rozebrania całej jednostki.
3/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Na precyzyjnie ułożoną na bloku uszczelkę nakładana jest ostrożnie głowica silnika.
Na precyzyjnie ułożoną na bloku uszczelkę nakładana jest ostrożnie głowica silnika.
4/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Mechanik reguluje luzy zaworowe – w nowszych konstrukcjach korygowane są one hydraulicznie.
Mechanik reguluje luzy zaworowe – w nowszych konstrukcjach korygowane są one hydraulicznie.
5/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Nie tylko głowica, ale i blok silnika muszą być idealnie czyste.
Nie tylko głowica, ale i blok silnika muszą być idealnie czyste.
6/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Czas na napęd rozrządu. Nawet drobna pomyłka „o ząbek” grozi zniszczeniem silnika.
Czas na napęd rozrządu. Nawet drobna pomyłka „o ząbek” grozi zniszczeniem silnika.
7/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Montaż osprzętu i pokrywy zaworowej (nowa uszczelka) wieńczą naprawę głowicy.
Montaż osprzętu i pokrywy zaworowej (nowa uszczelka) wieńczą naprawę głowicy.
8/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Nie tylko głowica, ale i blok silnika muszą być idealnie czyste.
Nie tylko głowica, ale i blok silnika muszą być idealnie czyste.
9/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Kolejność i siła dokręcania śrub muszą być zgodne z instrukcją naprawy.
Kolejność i siła dokręcania śrub muszą być zgodne z instrukcją naprawy.
10/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Bulgotanie, pęcherzyki gazów spalinowych i ślady oleju w płynie chłodzącym to zwykle pierwsze objawy usterki.
Bulgotanie, pęcherzyki gazów spalinowych i ślady oleju w płynie chłodzącym to zwykle pierwsze objawy usterki.
11/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Ślady wycieków płynu chłodzącego lub oleju na połączeniu bloku i głowicy silnika często świadczą o awarii uszczelki.
Ślady wycieków płynu chłodzącego lub oleju na połączeniu bloku i głowicy silnika często świadczą o awarii uszczelki.
12/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Uszkodzona uszczelka głowicy powoduje zwykle wyraźny spadek kompresji w przynajmniej jednym z cylindrów.
Uszkodzona uszczelka głowicy powoduje zwykle wyraźny spadek kompresji w przynajmniej jednym z cylindrów.
13/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Bardzo twardy przewód? Być może spaliny przedostające się spod uszczelki powodują wzrost ciśnienia w układzie.
Bardzo twardy przewód? Być może spaliny przedostające się spod uszczelki powodują wzrost ciśnienia w układzie.
14/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Obejrzyj świece – jeśli jedna jest podejrzanie czysta, to być może pracowała w cylindrze z uszkodzoną uszczelką.
Obejrzyj świece – jeśli jedna jest podejrzanie czysta, to być może pracowała w cylindrze z uszkodzoną uszczelką.
15/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Para wodna wydobywająca się spod korka oleju lub beżowa maź oblepiająca korek to poważne sygnały ostrzegawcze.
Para wodna wydobywająca się spod korka oleju lub beżowa maź oblepiająca korek to poważne sygnały ostrzegawcze.
16/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Podniesienie ciśnienia panującego w układzie chłodzenia pozwala łatwiej znaleźć ewentualne nieszczelności.
Podniesienie ciśnienia panującego w układzie chłodzenia pozwala łatwiej znaleźć ewentualne nieszczelności.
17/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Następnie należy starannie odłączyć wszystkie przewody układu chłodzenia oraz odpowietrzenia.
Następnie należy starannie odłączyć wszystkie przewody układu chłodzenia oraz odpowietrzenia.
18/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Zaczynamy od zdemontowania osprzętu i pokrywy zaworowej. To najprostsza część zadania.
Zaczynamy od zdemontowania osprzętu i pokrywy zaworowej. To najprostsza część zadania.
19/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Ostrożnie wyciągamy głowicę z komory silnika. Część jest zwykle ciężka!
Ostrożnie wyciągamy głowicę z komory silnika. Część jest zwykle ciężka!
20/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Czas na odłączenie napędu wałka rozrządu. W tym przypadku jest to łańcuch, a nie pasek zębaty.
Czas na odłączenie napędu wałka rozrządu. W tym przypadku jest to łańcuch, a nie pasek zębaty.
21/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Demontaż kolektorów – śruby często bywają zardzewiałe.
Demontaż kolektorów – śruby często bywają zardzewiałe.
22/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Wytarte prowadnice zaworowe? Warto wymienić wszystkie niepewne elementy.
Wytarte prowadnice zaworowe? Warto wymienić wszystkie niepewne elementy.
23/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Sprawdzamy stan poszczególnych elementów. Zużyty wałek można zregenerować lub wymienić.
Sprawdzamy stan poszczególnych elementów. Zużyty wałek można zregenerować lub wymienić.
24/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Jeśli blok jest zużyty, to nie warto inwestować w naprawę głowicy.
Jeśli blok jest zużyty, to nie warto inwestować w naprawę głowicy.
25/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Wygląda solidnie, ale jest wrażliwa na uderzenia – z głowicą trzeba się obchodzić ostrożnie.
Wygląda solidnie, ale jest wrażliwa na uderzenia – z głowicą trzeba się obchodzić ostrożnie.
26/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Nasza głowica wymagała nowego wałka – zwykle można ponownie zastosować starą część.
Nasza głowica wymagała nowego wałka – zwykle można ponownie zastosować starą część.
27/27 Jak wymienić uszczelkę pod głowicą? Drobne elementy powinny również zostać dokładnie umyte ze szlamu olejowego i nagarów.
Drobne elementy powinny również zostać dokładnie umyte ze szlamu olejowego i nagarów.
