Przepływomierz - jakie są objawy usterki?

Przepływomierz — jak sama nazwa wskazuje — mierzy ilość/masę powietrza zasysanego do silnika. Jak doskonale wiecie, paliwo (np. olej napędowy, benzyna, LPG) spala się jedynie w obecności powietrza — i to właśnie na podstawie danych dostarczanych przez przepływomierz, komputer (ECU) jak najdokładniej oblicza dawkę paliwa potrzebną w danej chwili. Chodzi m.in. o to, żeby jak najbardziej ograniczyć zużycie paliwa i emisję szkodliwych substancji oraz uzyskać idealne warunki pracy jednostki napędowej. Przepływomierz, niezależnie od tego, czy mamy do czynienia z silnikiem o zapłonie iskrowym, czy benzynowym, zawsze pełni więc bardzo podobną funkcję, choć w dieslach parametry dostarczane przez "przepływkę" mogą mieć wpływ na sterowanie recyrkulacją spalin, natomiast w benzyniakach — na kąt wyprzedzenia zapłonu.

Przepływomierz to element układu dolotowego. Najczęściej montuje się go bezpośrednio za filtrem powietrza, ale zdarzają się też wersje wyposażone w czujnik wpinany bezpośrednio w obudowę filtra. Dolot to optymalne miejsce, jednak wraz z biegiem czasu i przybywającymi kilometrami przepływomierz ulega zabrudzeniu/zużyciu. Dzieje się to tym szybciej, im rzadziej wymienia się filtr powietrza, dodatkowo "przepływce" nie służą też np. nieszczelności (piasek, pył) oraz olej w dolocie (niesprawna odma). Awarię może przyspieszyć zastosowanie "sportowego" filtra/stożka ("mniej restrykcyjny", czyli nierzadko gorzej filtruje). Trudno jednoznacznie określić żywotność przepływomierza, jednak zazwyczaj jest to między 100 a 200 tys. km, choć zdarza się, że może to być sporo więcej.

Zasadniczo wyróżniamy kilka typów przepływomierzy, choć obecnie stosuje się przede wszystkim urządzenia typu HLM (z tzw. termoanemometrem drutowym) lub przepływomierze HFM (z termoareometrem warstwowym). W uproszczeniu: komputer sprawdza, ile prądu potrzeba do utrzymania stałej temperatury platynowego drucika (HLM) i na tej podstawie oblicza ilość przepływającego powietrza, a następnie odpowiednio ustala skład mieszanki/ilość paliwa. "Przepływki" HLM mają nieco inną konstrukcję i potrafią dodatkowo mierzyć kierunek przepływu powietrza — da się wychwycić np. przedmuchy z odmy.

Zanim pojawiły się przepływomierze masowe HLM i HFM, stosowano elementy analogowe (tzw. klapkowe). Pamiętaj: gdy dojdzie do uszkodzenia lub zużycia przepływomierza, nowy element należy dobrać dokładnie do danego silnika/wersji mocy. Dopuszczalny błąd pomiaru wynosi w tym wypadku tylko ok. 2 proc. — gdy będzie większy, silnik może nie pracować prawidłowo. Sytuację utrudnia to, że na rynku występuje mnóstwo podróbek, a jedyne, po czym często da się je poznać na pierwszy rzut oka, to... cena, mocno zaniżona w stosunku np. do ASO.

Regeneracja? Dawniej mechanicy niekiedy czyścili platynowy drucik (część z nich praktykuje to nadal!), dziś nowoczesne przepływomierze potrafią same zainicjować proces oczyszczania (krótkotrwałe podgrzanie płytki). W tabelce poniżej stronie przedstawiamy orientacyjne ceny markowych części do kilku popularnych modeli — robocizna zazwyczaj dużo nie kosztuje, bo dostęp do przepływomierza przeważnie jest dobry, choć niekiedy, żeby się do niego dostać, należy zdemontować też kilka innych części.

Główny problem polega na tym, że rynek jest zalany tanimi podróbkami przepływomierzy, niekiedy bardzo dobrze udającymi części oryginalne. Jak ich uniknąć? Najprościej — nie wybierać elementów z najniższej półki cenowej, lepiej też korzystać z renomowanych serwisów oraz hurtowni.