Powietrze

Powietrze to mieszanina gazów i aerozoli tworzących atmosferę ziemską. Pojęcie odnosi się przede wszystkim do tej części powłoki gazowej Ziemi, w której skład chemiczny jest wyrównany dzięki cyrkulacji gazów w troposferze, choć bywa używane także szerzej, wobec wszystkich sfer atmosfery. W przednaukowej filozofii przyrody, zwłaszcza w klasycznej koncepcji Empedoklesa rozwiniętej później przez Arystotelesa, powietrze było uznawane za jeden z czterech żywiołów.

Wikipedia wskazuje, że skład gazów w najniższej części atmosfery zmieniał się w historii Ziemi bardzo wyraźnie. Atmosfera zawierająca tlen powstawała stopniowo wraz z rozwojem organizmów fotosyntetyzujących. W kolejnych epokach geologicznych stężenia głównych składników powietrza ulegały wahaniom, a zmiany te były powiązane ze zmianami klimatu.

Współcześnie zawartość głównych składników zmienia się tylko nieznacznie, dlatego są one określane jako składniki stałe. Obok nich występują też składniki zmienne, których ilość zależy od warunków środowiskowych, położenia geograficznego, pory roku czy skali zanieczyszczeń.

Powietrze jest bezbarwne, bez smaku i słabo rozpuszczalne w wodzie, a po skropleniu staje się bladoniebieskie. Jego gęstość zależy od ciśnienia, temperatury i składu. Wikipedia podkreśla też, że suche powietrze ma określoną średnią masę molową, a jego właściwości fizyczne zmieniają się wraz z warunkami otoczenia.

Istotną cechą powietrza jest obecność pary wodnej. Jej ilość nie jest stała i zależy od wielu czynników, dlatego do oceny stosuje się wilgotność bezwzględną oraz wilgotność względną. W powietrzu występują również składniki zmienne, takie jak dwutlenek węgla, ozon, tlenki azotu, dwutlenek siarki oraz różnego rodzaju zawiesiny, w tym pył, sadza, drobnoustroje i zarodniki roślin.

Powietrze ma podstawowe znaczenie jako składnik atmosfery ziemskiej, ale pełni też ważną funkcję techniczną. Sprężone powietrze jest wykorzystywane jako nośnik energii, a obszar jego zastosowań obejmuje pneumatykę. Aby urządzenia pneumatyczne działały prawidłowo, powietrze musi być odpowiednio oczyszczone i osuszone.

Wikipedia zaznacza, że w technice szczególne znaczenie ma kontrola wilgotności oraz eliminowanie zanieczyszczeń mechanicznych, olejów i skroplonej wody. To pokazuje, że powietrze nie jest tylko naturalnym elementem środowiska, ale również medium istotnym dla działania instalacji i urządzeń.

Z najnowszych artykułów wynika, że temat powietrza pojawia się dziś głównie w kontekście napływu gorących mas nad Polskę oraz skutków upałów w domach i mieszkaniach. Według prognoz IMGW weekend ma przynieść stopniowe ocieplenie, z wyraźną różnicą między chłodniejszym wschodem a cieplejszym zachodem kraju. W kolejnych dniach, jeśli przewidywania się potwierdzą, temperatura w części regionów może przekroczyć 30 stopni, a miejscami dojść nawet do 35 stopni.

Inny artykuł, oparty na modelu ECMWF, wskazuje na możliwy powrót bardzo gorącego powietrza w połowie lipca, lokalnie nawet do 38 stopni w cieniu, a także na ryzyko nocy tropikalnych. Media zwracają też uwagę na skutki gorącego powietrza we wnętrzach budynków. Eksperci podkreślają, że przegrzewanie poddaszy wynika nie tylko z izolacji dachu, lecz przede wszystkim z niewydolnej wentylacji i braku ochrony przed promieniowaniem słonecznym. W tekstach poradnikowych pojawiają się również proste metody ograniczania nagrzewania mieszkań bez klimatyzacji, takie jak całkowite zaciemnianie pomieszczeń w ciągu dnia oraz wietrzenie nocą i wczesnym rankiem.