Quad

Quad, nazywany też ATV, wszędołazem lub czterokołowcem, to niezadaszony pojazd czterokołowy przeznaczony głównie do sportu i rekreacji. Według opisu w Wikipedii jest to maszyna tworzona przede wszystkim do jazdy poza drogami utwardzonymi, choć wybrane modele mogą poruszać się także po drogach publicznych. Zastosowanie quadów obejmuje nie tylko rekreację, ale również wojsko, ratownictwo górskie i rolnictwo.

ATV rozwijały się jako otwarte pojazdy do jazdy w terenie, wyposażone w opony o obniżonym ciśnieniu i kierownicę typu motocyklowego. Wikipedia wskazuje, że wszędołazy występują nie tylko w wersji czterokołowej, ale także trójkołowej, sześcio- i ośmiokołowej, a nawet z napędem gąsienicowym. Z czasem część modeli otrzymała homologację pozwalającą na poruszanie się po drogach państwowych.

W Polsce quady są ujmowane w kategoriach prawnych jako pojazdy czterokołowe lub, w niektórych przypadkach, ciągniki rolnicze. Opisane są też wymagania dotyczące uprawnień do kierowania nimi na drogach publicznych. Wikipedia podkreśla również, że pojazdy tego typu powinny być zarejestrowane, mieć tablice rejestracyjne i ubezpieczenie OC.

Producenci zwykle dzielą quady na sportowe, terenowe i rekreacyjne. Modele sportowe są przeznaczone do szybszej jazdy po mniej wymagającym terenie i zwykle mają napęd na dwa tylne koła. Wersje terenowe częściej korzystają z napędu na cztery koła i są przygotowane do trudniejszych warunków, takich jak bagna, głęboki śnieg czy strome podjazdy. Quady rekreacyjne stanowią rozwiązanie pośrednie i są wykorzystywane między innymi podczas wycieczek oraz w wypożyczalniach.

Wikipedia wspomina też o modyfikacjach tych pojazdów. Tuning może mieć charakter wizualny albo mechaniczny, przy czym w praktyce właściciele częściej skupiają się na osiągach niż na wyglądzie. Zakres zmian bywa szeroki i obejmuje silniki, układy dolotowe, napęd czy elementy zawieszenia.

ATV są obecne w sporcie motorowym, między innymi w rajdach i wyścigach takich jak motocross, enduro, supermoto czy cross country. Kategoria ATV uczestniczy także w rajdzie Dakar, a w Polsce zawody organizują struktury związane z Polskim Związkiem Motorowym oraz środowiska pasjonatów rajdów przeprawowych.

Wikipedia zwraca zarazem uwagę na dwie ważne kwestie. Po pierwsze, popularność quadów przy niedostatku torów terenowych prowadzi do konfliktów z prawem i problemów w ochronie przyrody, zwłaszcza w lasach i na obszarach chronionych. Po drugie, częste są wypadki powodowane przez osoby bez odpowiednich uprawnień. To sprawia, że temat quadów łączy rekreację i sport z wyraźną debatą o odpowiedzialności użytkowników.

Według ostatnich artykułów quad pojawia się w mediach głównie w kontekście niebezpiecznych zdarzeń. W Dębowej Kłodzie pijany 60-latek posadził 7-letnie dziecko na uruchomionym quadzie; pojazd ruszył i uderzył w ścianę budynku, a chłopiec trafił do szpitala. Mężczyzna został zatrzymany, a policja podała, że miał niemal cztery promile alkoholu i nie miał uprawnień do kierowania.

W Olszewnicy doszło do śmiertelnego wypadku z udziałem 14-latka, który według wstępnych ustaleń stracił panowanie nad niezarejestrowanym quadem. Policja podała, że nie miał uprawnień i nie używał kasku. Z kolei w rejonie Mazurowa i Pisanicy zginął 30-letni kierowca quada; służby informowały, że miał kask, a przyczyny wypadku są wyjaśniane. Policja zaapelowała tam do świadków i kierowców posiadających nagrania.

Inny głośny przypadek dotyczy Myszkowa, gdzie sąd skazał kierowcę quada na pięć lat więzienia za śmiertelny wypadek po jeździe pod wpływem alkoholu; orzeczono też dożywotni zakaz prowadzenia pojazdów i odszkodowanie dla rodziny ofiary. W Lublinie media opisywały natomiast policyjny pościg za kierowcą quada, który nie zatrzymał się do kontroli, uciekał ulicami i chodnikami centrum miasta, a potem porzucił pojazd w garażu podziemnym. Policja informowała, że nadal ustala jego tożsamość.