sct

O ile warszawska Strefa Czystego Transportu nie budzi specjalnych emocji ani wśród warszawskich kierowców, ani wśród przyjezdnych, to temperatura sporu w związku z SCT w Krakowie sięga zenitu. Są już także pierwsze widoczne efekty funkcjonowania strefy, która w Krakowie ruszyła wraz z początkiem 2026 r.: są to pierwsze dymisje ważnych urzędników i przyznanie, że "coś" jest na rzeczy. Sprawdziłem, jakie są różnice w zasadach funkcjonowania SCT pomiędzy Warszawą i Krakowem i wydaje mi się, że już wiele rozumiem.

Strefa Czystego Transportu (SCT) w Krakowie działa dopiero od miesiąca, a miejski budżet już zasiliła kwota ponad 4 mln zł. Tyle wyniosły opłaty wniesione przez kierowców samochodów niespełniających wymogów. Strefa obejmuje około 60 proc. powierzchni miasta.

Kraków jak Londyn? W stolicy Małopolski nasila się bunt przeciwko wprowadzonej właśnie Strefie Czystego transportu, który tym razem nie ogranicza się już do demonstracji pod urzędami czy do internetowych wpisów. Niektórzy mieszkańcy Krakowa, na wzór londyńskich Blade Runnersów zaczęli niszczyć znaki wjazdu do strefy. Nie ma znaków, nie będzie kary za wjazd do SCT?

Od 1 stycznia 2026 r. Kraków stanie się pierwszym polskim miastem z tak rozległą Strefą Czystego Transportu (SCT). Obejmie ona aż 60 proc. powierzchni miasta (w granicach IV obwodnicy). Nie każdy samochód będzie mógł wjechać, dla przyjezdnych przewidziano opłaty. Oto szczegóły.

Wnikliwsze niż dotąd kontrole na wjazdach do warszawskiej strefy czystego transportu zaczęły się latem, mniej więcej w sierpniu. Przez pierwsze osiem miesięcy "nie udało się" jednak ukarać mandatem żadnego kierowcy, który naruszyłby przepisy obowiązujące w strefie. Łącznie zatem stołeczna straż miejska przez rok funkcjonowania SCT wystawiła okrągłe zero mandatów. Aż do teraz, kiedy wystawiono pierwszy w historii mandat — strażnicy miejscy ukarali pierwszego kierowcę.

Czy da się kupić samochód w cenie roweru, który będzie w stanie przejeździć więcej, niż kilka kilometrów bez awarii? Sprawdziłem to na własnej skórze, kiedy na szybko potrzebowałem auta na kilka tygodni, a nie chciałem na niego wydawać dużych pieniędzy. Dodatkowym warunkiem była możliwość wjazdu do strefy czystego transportu. Kupiłem Forda za 2400 zł i przejechałem nim już bezawaryjnie osiem tys. km. Jakie koszty były po drodze i czy to się opłaciło?

Zaczęły się wnikliwe kontrole starych samochodów na wjazdach do strefy czystego transportu. Przez rok funkcjonowania warszawskiej SCT stołeczna straż miejska wystawiła... okrągłe zero mandatów. Teraz może się to zmienić, bo w stolicy pojawiły się specjalne stanowiska do kontroli pojazdów, a strażnicy robią już z nich użytek – widzieliśmy na własne oczy.

1 lipca minął rok od wdrożenia Strefy Czystego Transportu (SCT) w Warszawie, co skłoniło do podsumowań. Obecnie trudno stwierdzić, czy kierowcy samochodów, które nie powinny wjeżdżać do strefy, przestrzegają przepisów. Straż miejska ma za mało sprzętu do przeprowadzania kontroli. Jednocześnie przy skrzyżowaniach znajduje się 200 kamer monitoringu, które nie są w tym celu wykorzystywane.

Kierowcom zostały zaledwie dwa dni na działanie, w przeciwnym razie będą musieli płacić. Ile? To zależy od roku, bo z każdym kolejnym będzie coraz drożej. Chodzi o starsze samochody, za które kierowcy będą musieli płacić, by móc się nimi poruszać. Inaczej nie wjadą do tego miasta. Muszą teraz kupić auto.

Podczas kiedy w Polsce, z wielkimi oporami powstaje właśnie druga Strefa Czystego Transportu i zapowiadane są kolejne, w Niemczech i we Francji, czyli w krajach, od których moda na takie strefy się zaczęła, są one właśnie likwidowane. Za to w Wielkiej Brytanii bunt przeciwko strefom przybrał tak brutalną formę, jaka w spokojnej Polsce byłaby nie do pomyślenia. Czy to koniec stref czystego transportu w Europie?

Kraków był pierwszym polskim miastem ze Strefą Czystego Transportu, która pojawiła się na krakowskim Kazimierzu w styczniu 2019 roku i przetrwała zaledwie kilka tygodni. Później władze Krakowa podjęły kolejną próbę wprowadzenia strefy, ale i ona skończyła się kompromitacją. Do trzech razy sztuka? Krakowscy radni w nocy ze środy na czwartek przegłosowali kolejną wersję uchwały: od pierwszego stycznia 2026 niemal cały Kraków ma być zamknięty dla starszych aut, ale od tej reguły będą wyjątki. O ile tym razem uchwała wejdzie w życie.

Strefa Czystego Transportu, wprowadzona w Warszawie, miała ograniczyć ruch starych, wysokoemisyjnych pojazdów w centrum miasta. Po ośmiu miesiącach obowiązywania nie wystawiono jednak ani jednego mandatu za nielegalny wjazd, a kontrola opiera się jedynie na dwóch kamerach.

W parlamencie powrócił temat stref czystego transportu, ale tym razem w nietypowej formie. Jedna z posłanek skierowała do ministra klimatu i środowiska interpelację w sprawie konieczności wprowadzenia dotacji rządowych na tzw. retrofitting pojazdów, co ma zapobiec wykluczeniu komunikacyjnemu osobom użytkującym starsze samochody. Resort klimatu wyjaśnił, że byłoby to nieefektywne.

"Mieszkańcy Krakowa" - tak podpisano petycję, która pojawiła się w internecie. Osoby podpisane pod nią proponują dużo większe restrykcje, niż te, które w myśl aktualnego projektu, mają wejść w życie 1 lipca 2025 r.

Francuzi w imię walki o czyste powietrze zamykają centrum Paryża dla samochodów. Nowa strefa ograniczonego ruchu (ZTL) obejmującej aż 5,5 km kw., w której większość pojazdów straci możliwość wjazdu. Mieszka tam ok. 100 tys. mieszkańców, ale zdają się oni nie przejmować ograniczeniami.