Holandia

Holandia, czyli Królestwo Niderlandów, to państwo położone w zachodniej Europie oraz na Karaibach, będące monarchią parlamentarną. Obejmuje europejską część kraju oraz kraje autonomiczne Aruba, Curaçao i Sint Maarten, a także karaibskie gminy zamorskie Bonaire, Saba i Sint Eustatius. Jest członkiem Unii Europejskiej, ONZ i NATO. W polszczyźnie zalecaną krótką nazwą pozostaje „Holandia”, choć pełna oficjalna forma brzmi „Królestwo Niderlandów”.

Nazwa „Holandia” wywodzi się ze wczesnego średniowiecza i początkowo odnosiła się do ziem wokół Haarlemu oraz późniejszego Hrabstwa Holandii. Na przestrzeni wieków obszar dzisiejszego państwa przechodził przez etap licznych hrabstw i księstw, następnie znalazł się pod panowaniem Burgundów i Habsburgów. Ważnym momentem był bunt przeciw Hiszpanii oraz unia utrechcka, która zapoczątkowała proces tworzenia nowego organizmu politycznego.

Republika Zjednoczonych Prowincji przeżywała rozkwit handlu, kolonizacji i życia intelektualnego. Później znaczenie kraju osłabło wskutek wojen i utraty części kolonii. W XIX wieku ukształtowało się nowoczesne państwo, a po II wojnie światowej Holandia odeszła od neutralności, wstępując do NATO i integrując się z Europą Zachodnią.

Holandia leży w dorzeczu Renu, Mozy i Skaldy, a znaczna część jej europejskiego terytorium jest gęsto zaludniona. Około jednej czwartej tego obszaru znajduje się poniżej poziomu morza. Charakterystycznym elementem krajobrazu są poldery, czyli tereny osuszane i odzyskiwane od wody, a także rozbudowany system zapór, grobli i kanałów śródlądowych.

W kraju ważną rolę odgrywają duże ośrodki miejskie, zwłaszcza Amsterdam, Rotterdam, Haga i Utrecht, tworzące wraz z otoczeniem obszar określany jako Randstad. Językiem urzędowym jest niderlandzki, a w Fryzji również fryzyjski. Holandia należy też do popularnych kierunków migracji Polaków.

Królestwo Niderlandów jest monarchią konstytucyjną z dwuizbowym parlamentem. Kraj dzieli się na dwanaście prowincji i setki gmin, a część karaibska ma odrębny status w ramach królestwa. W Holandii funkcjonują również ważne instytucje międzynarodowe, w tym Międzynarodowy Trybunał Sprawiedliwości i Międzynarodowy Trybunał Karny.

Holandia ma gospodarkę rynkową z silną rolą własności prywatnej i znaczącą redystrybucją dochodów. Należy do czołowych eksporterów żywności, a istotne miejsce zajmują też port w Rotterdamie, wydobycie gazu ziemnego oraz rozpoznawalne marki przemysłowe i usługowe. W życiu społecznym kraj bywa kojarzony z liberalnymi rozwiązaniami obyczajowymi, a jednocześnie z dużą różnorodnością religijną i kulturową.

Znaczenie Holandii wykracza poza jej rozmiar terytorialny. Kraj odgrywa ważną rolę w europejskiej polityce, prawie międzynarodowym i obronności w ramach NATO. Jest też jednym z najbardziej rozpoznawalnych ośrodków handlu, transportu i współpracy międzynarodowej w Europie.

Silna jest również pozycja Holandii w kulturze. Z krajem związani są wybitni pisarze, uczeni i artyści, a holenderskie malarstwo należy do najważniejszych tradycji w historii sztuki europejskiej. Istotne miejsce zajmują też media publiczne, szkolnictwo wyższe oraz długotrwałe wpływy języka i kultury niderlandzkiej poza samą Europą.

Według recentnych doniesień Holandia pozostaje aktywna w sprawach bezpieczeństwa europejskiego, ale sygnalizuje ograniczenia własnych zasobów wojskowych. Szefowa holenderskiego resortu obrony Dilan Yesilgoz-Zegerius oświadczyła podczas szczytu NATO, że kraj osiągnął kres możliwości bezpośredniego przekazywania Ukrainie kolejnych pocisków do systemów Patriot. Jednocześnie Amsterdam ma nadal uczestniczyć w finansowaniu zakupów uzbrojenia i rozwijać nowe projekty obronne z sojusznikami.

W polskich mediach pojawiła się też sprawa zaginięcia 29-letniej Karoliny Gliniany, mieszkanki Jarosławia, która przebywała w Utrechcie i od połowy lipca nie skontaktowała się z rodziną. Bliscy oraz policja apelują o pomoc w ustaleniu jej miejsca pobytu. Z kolei w sporcie informowano, że Jakub Moder nie pojechał z Feyenoordem Rotterdam na przedsezonowe zgrupowanie i kontynuuje rehabilitację w Holandii po zabiegu kolana.

Holandia pojawiła się również w kontekście kultury i codziennych kosztów życia. Media przypomniały, że prof. Piotr Oczko został wcześniej uhonorowany holenderskim orderem za popularyzację kultury niderlandzkiej i budowanie mostów między Polską a Holandią. Z kolei analiza rynku kawy wskazała Amsterdam jako miasto, w którym przy lokalnych zarobkach kawa jest najbardziej dostępna spośród badanych europejskich stolic.