Darmowe parkowanie dla aut elektrycznych nie zawsze działa. Sprawdź, gdzie możesz zaparkować bez opłat

Jakie są korzyści z jazdy autem elektrycznym? Większość osób choćby pobieżnie zorientowanych wymieni na pewno jednym tchem: darmowe parkowanie, możliwość korzystania z buspasów i coraz częściej możliwość wjazdu do stref czystego transportu powstających w polskich miastach. Możliwość korzystania z buspasów nie jest stała — na razie przedłużono ją do 2027 r. Do stref czystego transportu mogą też wjeżdżać auta, które spełniają aktualne normy emisji spalin.

A co z darmowym parkowaniem? Z tym wcale nie jest tak łatwo i to nie tylko dlatego, że miejsc parkingowych w wielu miastach po prostu brakuje.

Zwolnienie z opłat za parkowanie dla aut elektrycznych wynika z Ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych z 2018 r., a dokładniej z wprowadzonych przez nią zmian w Ustawie o drogach publicznych. Do art. 13 tej ustawy (Opłaty za korzystanie z dróg publicznych. Zwolnienia z opłat) dodany został dodatkowy podpunkt, z którego wynika, że w przypadku aut elektrycznych postój pojazdów na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania oraz w śródmiejskiej strefie płatnego parkowania jest bezpłatny — na podobnych zasadach, na jakich służby miejskie nie pobierają opłat m.in. od pojazdów Policji, Inspekcji Transportu Drogowego, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Straży Granicznej, Służby Ochrony Państwa, Służby Więziennej, Krajowej Administracji Skarbowej wykorzystywane przez Służbę Celno-Skarbową, służb ratowniczych. Warunek jest jednak taki, że musi to być pojazd elektryczny zgodny z definicją z Ustawy o elektromobilności i paliwach alternatywnych, tzn. "wykorzystujący do napędu wyłącznie energię elektryczną akumulowaną przez podłączenie do zewnętrznego źródła zasilania". To oznacza, że w tej definicji nie mieszczą się hybrydy plug-in ani nawet auta elektryczne z range extenderem.

Nie ma nigdzie wymogu, aby samochód miał zielone tablice rejestracyjne czy nawet był zarejestrowany w Polsce. To, że zwolnienie z opłat zostało wpisane do ustawy, oznacza, że samorządy nie mogą przy nim majstrować, np. wprowadzając opłaty w określonych godzinach czy dla określonych typów aut elektrycznych spełniających ustawowe wymogi. No chyba, że...

Zapis w Ustawie o drogach publicznych mówi o "strefie płatnego parkowania" oraz o "śródmiejskiej strefie płatnego parkowania" — ale nie wszystkie miejsca parkingowe w miastach do takich stref należą! Władze miast mogą np. wydzierżawić lub sprzedać prywatnej firmie grunt, na którym stworzy ona "parking płatny niestrzeżony", który nie będzie należał do miejskich stref płatnego parkowania — takich miejsc ustawowe zwolnienie już nie dotyczy. Drugie rozwiązanie: samorząd może tak zmienić organizację ruchu, że parking przestanie być częścią drogi publicznej — wtedy też "nie podpada" automatycznie pod ustawowe zwolnienie.

Przed zaparkowaniem auta warto więc dokładnie przyjrzeć się znakom — czy nie jest to prywatny parking albo czy miasto nie postawiło tablicy "Parking płatny niestrzeżony wyłączony ze strefy płatnego parkowania". O ile na parkingach prywatnych operatorów zwykle zwolnień dla aut elektrycznych nie ma, o tyle na miejskich parkingach wyłączonych ze stref płatnego parkowania bywa z tym różnie. Przy wjeździe na taki parking albo przy parkomacie powinien się znajdować regulamin, który określa, kto może parkować za darmo, a kto powinien płacić.

Darmowych parkingów dla aut elektrycznych ze świecą można szukać np. w miejscowościach turystycznych; parkingi tylko udające miejskie strefy płatnego parkowania znajdują się często w okolicach dworców czy lotnisk. Bardzo często są one nawet wyposażone w parkomaty, które z daleka wyglądają niemal identycznie do tych używanych w miejskich strefach płatnego parkowania — na samym parkomacie znajduje się wtedy inny opis, wskazujący, że wcale nie należy on do strefy.

O ile samorządy mogą stosunkowo łatwo dochodzić opłat za korzystanie z miejskich parkingów, także tych, które znajdują się poza strefami płatnego parkowania, o tyle w przypadku parkingów zarządzanych przez prywatnych operatorów sprawa bywa niekiedy dyskusyjna, szczególnie że nie zawsze są one poprawnie oznakowane. Za parkowanie na komercyjnym parkingu bez wniesienia opłaty nie grozi mandat, a jedynie "opłata dodatkowa".