Logo

Kierowcy mogą przepłacać za mandaty. RPO spytała MSWiA o błąd pomiarowy

Niemcy to mają, Austria to ma, a Polska? Nie. W Polsce obowiązuje zasada, zgodnie z którą wskazanie urządzenia mającego aktualne świadectwo legalizacji jest uznawane za wynik pomiaru prędkości pojazdu. To oznacza, że policjant nie odejmuje automatycznie 3 km na godz. od zarejestrowanej wartości. Jeżeli urządzenie pokaże 53 km na godz. przy ograniczeniu do 50 km na godz., podstawą do oceny wykroczenia pozostaje pełne wskazanie miernika.

Czy za błąd pomiarowy fotoradaru może odpowiadać kierowca?

Rzecznik Praw Obywatelskich uważa, że takie podejście nie zapewnia kierowcom wystarczającej ochrony. Z przepisów wynika bowiem, że dopuszczalny błąd urządzenia wynosi do 3 km na godz. przy prędkości nieprzekraczającej 100 km na godz. Powyżej tej wartości granica jest określana jako 3 proc. mierzonej prędkości. Nie oznacza to, że każde urządzenie zawsze myli się dokładnie o tyle, ale istnieje prawdopodobieństwo, że się pomyli.
Dlatego zdaniem RPO w sytuacji granicznej powinno się przyjmować wariant korzystniejszy dla kierowcy. W przypadku wskazania 53 km na godz. rzeczywista prędkość mogła wynosić 50 km na godz., ale teoretycznie mogła również sięgać 56 km na godz. Ponieważ nie da się tego jednoznacznie rozstrzygnąć na podstawie samego odczytu, rozstrzygnięcie powinno być na korzyść kierowcy.

Jak błąd pomiarowy fotoradaru wpływa na mandat i punkty karne?

Na przykład przy przekroczeniu prędkości o 31 km na godz., po uwzględnieniu maksymalnego marginesu błędu okazałoby się, że rzeczywiste przekroczenie wyniosło 28 km na godz. Kierowca nadal odpowiadałby za wykroczenie, ale powinien zostać ukarany według łagodniejszego przedziału. Problem może mieć także znaczenie dla przepisów dotyczących tzw. recydywy, przy której ponowne popełnienie określonego wykroczenia skutkuje wyższą grzywną.
Jeszcze poważniejsze konsekwencje pojawiają się przy przekroczeniu prędkości o ponad 50 km na godz. w obszarze zabudowanym. Jeżeli urządzenie zarejestruje różnicę wynoszącą 50, 51 lub 52 km na godz., po uwzględnieniu dopuszczalnego błędu rzeczywiste przekroczenie mogło wynieść poniżej 50 km na godz. Kierowca w dalszym ciągu powinien dostać mandat, ale nie powinien mieć odebranego prawa jazdy na 3 miesiące.
Mandaty z fotoradaru przychodzą tylko, jeśli kierowca jechał więcej niż o 10 km na godz. za szybko. Tu jednak także nie uwzględnia się błędu pomiarowego
Mandaty z fotoradaru przychodzą tylko, jeśli kierowca jechał więcej niż o 10 km na godz. za szybko. Tu jednak także nie uwzględnia się błędu pomiarowego
ZDM Warszawa

Dlaczego błąd pomiarowy fotoradaru nie jest automatycznie odejmowany?

MSWiA od początku wskazuje, że wartości błędów określone w rozporządzeniu odnoszą się do badań urządzeń przeprowadzanych podczas legalizacji. Jeżeli miernik spełnia wymagane kryteria i otrzyma świadectwo legalizacji, jego wskazanie jest automatycznie uznawane za wynik pomiaru. Sam fakt istnienia błędu granicznego nie oznacza więc, że od każdego wyniku należy odjąć 3 km na godz. Ministerstwo argumentowało również, że zaostrzenie przepisów miało zwiększyć bezpieczeństwo na drogach oraz wzmocnić prewencyjne oddziaływanie kar.
RPO nie kwestionuje zasadności karania za niewielkie przekroczenia prędkości. Nawet jazda o 5 czy 10 km na godz. szybciej może zwiększyć zagrożenie i wydłużyć drogę zatrzymania samochodu. Problem dotyczy tego, czy państwo może wymierzyć karę za konkretną wartość przekroczenia, jeżeli samo urządzenie ma przewidziany prawem margines błędu. Zdaniem Rzecznika sankcja powinna odpowiadać rzeczywistemu stopniowi naruszenia, a nie najbardziej niekorzystnej dla kierowcy interpretacji wskazania.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo

Czy kierowca może zakwestionować błąd pomiarowy fotoradaru?

Kierowca, który nie zgadza się z wynikiem kontroli, może odmówić przyjęcia mandatu. W takiej sytuacji sprawa zostaje skierowana do sądu, przed którym można kwestionować prawidłowość pomiaru, sposób użycia urządzenia oraz jego stan techniczny.
Do RPO docierały informacje o sprawach, w których sąd uznawał niższą prędkość niż wskazana przez miernik i wymierzał grzywnę odpowiadającą mniejszemu przekroczeniu. Jednocześnie kierowca był obciążany kosztami postępowania. Łączna kwota mogła więc okazać się wyższa niż mandat pierwotnie zaproponowany przez policjanta, ale mogła uchronić przed utratą prawa jazdy czy otrzymaniem większej liczby punktów.
Według Rzecznika prawo powinno rozwiązywać te przypadki już na etapie postępowania mandatowego. Kierowca nie powinien być zmuszany do rozpoczynania kosztownego procesu tylko po to, aby sąd ocenił, czy wskazanie mogło różnić się od rzeczywistej prędkości o 1, 2 albo 3 km na godz.

Na czym miałby polegać "pomiar przyjęty" prędkości?

RPO proponuje wprowadzenie tzw. pomiaru przyjętego. Wynik wskazany przez urządzenie byłby pomniejszany na korzyść kierowcy o maksymalny margines błędu. Przy prędkości do 100 km na godz. oznaczałoby to odjęcie 3 km na godz., natomiast przy wyższych wartościach konieczne byłoby zastosowanie odpowiedniej wartości procentowej.
Podobne rozwiązania funkcjonują w innych państwach. Rzecznik wskazuje przykład Francji, gdzie przy wymierzaniu kary bierze się pod uwagę wartość zarejestrowaną przez urządzenie po pomniejszeniu jej o przewidziany margines techniczny. Zasadnicza różnica polega więc na tym, że dopuszczalny błąd urządzenia rzeczywiście wpływa na sytuację prawną kierowcy, a nie jest wyłącznie parametrem sprawdzanym podczas legalizacji sprzętu. Podobnie jest w Niemczech czy Austrii.
Data utworzenia:
Odpowiedź na pytanie przygotowana przez Onet Czat z AI:
Coś poszło nie tak.Spróbuj ponownie później.
Wyczerpałeś dzienny limit konwersacji z Onet Czatem z AI.Spróbuj ponownie jutro. Pamiętaj, że wciąż możesz korzystać z treści na Onecie!