Rzecznik Praw Obywatelskich

Rzecznik Praw Obywatelskich złożył kasację od wyroku sądu, wnioskując, że sąd błędnie zinterpretował przepisy dotyczące pierwszeństwa na skrzyżowaniu z sygnalizacją świetlną. Według RPO, w sytuacji, gdy zarówno kierowca skręcający w prawo, jak i w lewo, mają zielone światło, decydujące znaczenie mają przepisy o sygnalizacji, a nie znaki drogowe.

Sąd Rejonowy wydał wyrok nakazowy, więc nie powinien mieć najmniejszych wątpliwości, ale okazało się, że tak nie było. Uznał kierowcę za winnego prowadzenia pojazdu pomimo decyzji o cofnięciu uprawnień. Kierujący faktycznie nie odnowił prawa jazdy, ale problem w tym, że okres cofnięcia jego uprawnień minął aż 11 lat wcześniej. To oznacza, że nie popełnił on przestępstwa. Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) zaskarżył orzeczenie do Sądu Najwyższego. Poznaliśmy finał tej głośnej sprawy.

Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG) nałożył wysoką opłatę karną na kobietę, która formalnie figuruje jako współwłaścicielka samochodu, choć od lat nie ma z nim nic wspólnego. Auto zostało sprzedane przez jej byłego męża, a ona o transakcji nawet nie wiedziała. O sprawie powiadomiło Biuro Rzecznika Praw Obywatelskich, które zwróciło się do UFG o ponowne rozpatrzenie.

Na terenie Starego Miasta w Szczecinie od lat obowiązuje strefa płatnego parkowania. Zamysł urzędników może i był słuszny, jednak zasady ustalania opłat, w tym tych dodatkowych za nieprawidłowe parkowanie, oraz regulamin korzystania z miejsc postojowych budzą wątpliwości. Sprawa trafiła do sądu administracyjnego.

Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) zwraca uwagę na zbyt długie postępowania odszkodowawcze dla osób wywłaszczonych pod inwestycje drogowe. Problem dotyczy tzw. specustawy drogowej z 2003 r., która od lat budzi kontrowersje. Marcin Wiącek wskazuje, że przedłużające się wyceny naruszają prawo obywateli zagwarantowane w Konstytucji. Wystąpił w tej sprawie do ministra finansów i gospodarki Andrzeja Domańskiego.

Rzecznik Praw Obywatelskich nie ma wątpliwości, że to kolejna luka prawna i znowu staje po stronie kierowców. Okazuje się, że nasze przepisy faworyzują posiadaczy zagranicznych praw jazdy, równocześnie obciążając polskich kierowców dodatkowym obowiązkiem. Sprawa dotyczy zwrotu zatrzymanego prawa jazdy, co budzi wątpliwości nie tylko z punktu widzenia konstytucyjnej zasady równości.

Pewien motocyklista został ukarany za prowadzenie pojazdu bez uprawnień, mimo że... w rzeczywistości je posiadał. Nie miał tylko przy sobie dokumentu prawa jazdy. Sprawa trafiła aż do Sądu Najwyższego (SN) po interwencji Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO). Mężczyzna został uniewinniony.

Chociaż wydaje się to absurdalne, użytkownicy garaży płacą różne stawki podatku — ci, których garaże są częścią budynków mieszkalnych, mogą korzystać z preferencyjnej stawki. Gdy garaż znajduje się w odrębnym budynku lub jego części, stawka podatku jest aż dziesięciokrotnie wyższa. Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) nie ma wątpliwości, że to niezgodne z konstytucją, bo i jedne, i drugie, służą temu samemu celowi.

Czy jedno wykroczenie może skutkować utratą prawa jazdy? Okazuje się, że tak. Obecne przepisy pozwalają na sumowanie punktów karnych za naruszenie kilku przepisów jednocześnie, co może szybko doprowadzić do przekroczenia ustanowionej granicy 24 punktów. Takie rozwiązanie, choć ma na celu zwiększenie bezpieczeństwa na drogach, budzi kontrowersje. Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) zwraca uwagę na potencjalne niesprawiedliwości i apeluje o zmiany w przepisach.

Jeden z Sądów Rejonowych skazał kierowcę za przestępstwo, bo ten kierował samochodem, choć miał zatrzymane prawo jazdy. Rzecz w tym, że kierowca został zatrzymany w 2022 r., a decyzja o wygaśnięciu uprawnień minęła w... 2011 r. Pomimo uprawomocnienia się wyroku do sprawy włączył się Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO), w ocenie, którego sąd popełnił szereg rażących błędów.

Ministerstwo Sprawiedliwości (MS) zaproponowało zmiany w Kodeksie karnym i Kodeksie wykroczeń. Ich celem jest przeciwdziałanie zachowaniom, które prowadzą do niszczenia lasu. Projekt ustawy zakłada m.in. zaostrzenie kar za nielegalny wjazd do lasu pojazdami mechanicznymi powodującymi uciążliwy hałas. Już na etapie projektu Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) zwraca uwagę, że propozycje w obecnym kształcie są niekonstytucyjne.

Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) wniósł skargę kasacyjną, podważając obecne przepisy dotyczące kar za brak obowiązkowego ubezpieczenia OC. Jego zdaniem, nałożenie takiej opłaty przez Ubezpieczeniowy Fundusz Gwarancyjny (UFG) powinno być traktowane jako administracyjna kara pieniężna. Ta zmiana byłaby korzystna dla kierowców.

Taksówkarz został skazany za pomocnictwo w trzech oszustwach, w których osoby pokrzywdzone przekazywały znaczne sumy pieniędzy. Były oszukiwane tzw. metodą "na córkę". Sprawczynie podszywały się pod ich córki, twierdząc, że spodobały wypadek. Rola oskarżonego miała sprowadzać się do transportu paczek odbieranych od oszustek do nieustalonego odbiorcy. Mężczyzna został skazany, jednak sprawa trafi do ponownego rozpatrzenia.

Fotoradary w Polsce rejestrują setki tysięcy wykroczeń rocznie. W 2024 r. 459 urządzeń zarejestrowało ponad 324 tys. przypadków przekroczenia prędkości. W całym ubiegłym roku takich wykroczeń było ponad 719 tys. System kontroli jest stale rozbudowywany — w lutym podpisano umowę na montaż kolejnych 70 fotoradarów. Jednak rosnąca liczby urządzeń to jedno, a brak precyzyjnych przepisów regulujących ich funkcjonowanie to drugie, a tych wciąż brakuje.

Do Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO) wpłynęła skarga przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w strefie płatnego parkowania w Mińsku Mazowieckim. Mężczyzna żali się, że musi płacić aż pięciokrotną wyższą stawkę za parkowanie, ponieważ formalnie nie jest mieszkańcem miasta. Biuro RPO poprosiło sekretarz miasta o wyjaśnienie.

Na pierwszy rzut oka sprawa wydaje się prosta: kierowca motocykla został ukarany za brak uprawnień do prowadzenia pojazdu. Jednak szczegóły tej historii pokazują, że rzeczywistość jest bardziej skomplikowana. Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) złożył kasację na korzyść ukaranego, podważając zasadność wyroku, bo w jego ocenie kierujący nie popełnił błędu.

Ministerstwo Infrastruktury oraz Rzecznik Praw Obywatelskich nie mogą dojść do porozumienia w sprawie obowiązku umożliwienia płatności gotówką w parkomatach. Brak tej opcji coraz częściej prowadzi do wykluczenia społecznego, szczególnie wśród osób starszych i tych, które nie korzystają z nowoczesnych technologii. Na razie decyzja o dostępności płatności gotówkowych pozostaje w gestii samorządów.

Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) ponownie wskazuje na brakujące przepisy wykonawcze dotyczące stacjonarnych urządzeń rejestrujących naruszenia zasad ruchu drogowego. Do biura Rzecznika napływają kolejne wnioski w tej sprawie. Zastępca RPO Stanisław Trociuk zwrócił się do Głównego Inspektora Transportu Drogowego, który nadzoruje fotoradary i odcinkowe pomiary prędkości, o wskazanie sposobu dokonywania pomiarów.

Do Rzecznika Praw Obywatelskich (RPO) nieustannie wpływają skargi na strefy płatnego parkowania w polskich miastach. W większości przypadków nie chodzi nawet o same strefy, czy parkowanie w nich, ale o to, jak działają w nich opłaty. Sprawa okazała się na tyle uciążliwa, że RPO zmuszony był wnioskować do ministerstwa o... zmianę prawa.

Kiedy w marcu 2024 r. w życie weszły przepisy zaostrzające kary za prowadzenie pojazdów pod wpływem alkoholu, lawinowo w polskich sądach zaczęły zapadać wyroki zarządzające przepadek samochodów. Okazuje się, że nie wszystkie były sprawiedliwe. Tak uznał Sąd Najwyższy w swoim wyroku.