Kierowcy wypracowali własny język, który w wielu sytuacjach pozwala porozumieć się bez otwierania okna. Jednym z jego najbardziej rozpoznawalnych elementów jest krótkie włączenie świateł awaryjnych. W taki sposób dziękujemy osobie, która umożliwiła nam zmianę pasa, wjazd z drogi podporządkowanej albo włączenie się do ruchu. Ten sam sygnał może oznaczać również przeprosiny za nie do końca przemyślany manewr.
Czy dziękowanie światłami awaryjnymi jest zgodne z przepisami?
Niektórzy kierowcy korzystają z innego rozwiązania i naprzemiennie włączają prawy oraz lewy kierunkowskaz. Znaczenie pozostaje właściwie takie samo. Oba gesty są powszechnie rozumiane i zwykle odbierane jako przejaw kultury na drodze. Nie zmienia to faktu, że żaden z nich nie został uwzględniony w przepisach. Światła awaryjne i kierunkowskazy mają bowiem konkretne zadania, a wysyłanie nimi dodatkowych komunikatów może zostać uznane za niewłaściwe używanie oświetlenia.
Przepisy nie przewidują możliwości użycia świateł awaryjnych po to, aby podziękować lub przeprosić innego kierowcę. Ich krótkie włączenie w takiej sytuacji nie ma więc formalnego uzasadnienia. Teoretycznie funkcjonariusz może uznać, że kierujący korzystał z oświetlenia niezgodnie z jego przeznaczeniem, a dodatkowo wprowadzał innych uczestników ruchu w błąd.
Nie oznacza to jednak, że drogówka prowadzi polowanie na osoby, które w ten sposób okazują wdzięczność. Trudno wskazać przypadki kierowców ukaranych wyłącznie za krótkie "dziękuję" wysłane światłami awaryjnymi. Gest jest nie tylko powszechny, lecz także czytelny dla większości osób poruszających się po polskich drogach. Z podobnego sposobu komunikowania zdarza się korzystać także policjantom.
Jaki mandat grozi za niewłaściwe używanie świateł awaryjnych?
Taryfikator nie zawiera osobnej pozycji opisanej jako dziękowanie światłami awaryjnymi. Nie znajdziemy w nim zatem konkretnej kwoty przypisanej bezpośrednio do tego gestu. Jeżeli jednak policjant uzna sposób użycia oświetlenia za nieprawidłowy, może zakwalifikować zachowanie na podstawie innych przepisów. W zależności od okoliczności kara może wynieść od 150 do 300 zł.
Nie każde naciśnięcie przycisku z czerwonym trójkątem automatycznie kończy się jednak mandatem. Funkcjonariusz bierze pod uwagę całe zdarzenie, jego wpływ na bezpieczeństwo oraz to, czy wysłany sygnał mógł rzeczywiście zdezorientować innych kierujących. W praktyce możliwość otrzymania kary za krótkie podziękowanie pozostaje przede wszystkim teoretyczna. Ryzyko wzrasta, jeśli światła są używane dłużej albo mają usprawiedliwiać zatrzymanie samochodu w niedozwolonym miejscu.
Część kierowców traktuje bowiem światła awaryjne jak przycisk zapewniający czasową nietykalność. Włącza je podczas postoju na chodniku, drodze dla rowerów, przystanku, skrzyżowaniu albo w drugim rzędzie. Takie użycie nie legalizuje postoju i nie chroni przed mandatem. Przeciwnie, może zwrócić uwagę funkcjonariusza na pojazd pozostawiony w miejscu, w którym utrudnia ruch lub stwarza zagrożenie. Inna sprawa, że często jest używany przez dostawców, którzy nie mają możliwości zatrzymać pojazd prawidłowo, by dokonać rozładunku. Wówczas także raczej nikt nie będzie nakładał mandatów.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo
- Przeczytaj także: Za mruganie światłami możesz dostać mandat. Policja sięga po drony
Kiedy można zgodnie z prawem włączyć światła awaryjne?
Podstawowym zadaniem świateł awaryjnych jest ostrzeganie pozostałych uczestników ruchu o niebezpieczeństwie. Należy ich użyć między innymi wtedy, gdy pojazd został unieruchomiony z powodu awarii lub wypadku. Samo włączenie świateł może jednak nie wystarczyć. W sytuacjach określonych w przepisach konieczne jest również ustawienie trójkąta ostrzegawczego w odpowiedniej odległości od samochodu.
Świateł awaryjnych można używać także podczas postoju w miejscu słabo widocznym, jeżeli pojazd może nie zostać w porę zauważony przez innych kierowców. Dotyczy to zwłaszcza nieoświetlonych odcinków drogi oraz warunków, w których widoczność została wyraźnie ograniczona przez mgłę, intensywne opady lub inne zjawiska pogodowe. Ich uruchomienie powinno wynikać z realnego zagrożenia, a nie wyłącznie z wygody kierującego.
Współczesne samochody mogą samodzielnie ostrzegać o gwałtownym hamowaniu. W zależności od modelu auto automatycznie uruchamia światła awaryjne lub powoduje szybkie miganie świateł stop. Rozwiązanie ma szczególne znaczenie na autostradach i drogach ekspresowych, gdzie różnice prędkości są duże, a kierowca jadący z tyłu ma bardzo mało czasu na reakcję. Po ustaniu zagrożenia system zwykle sam wyłącza ostrzegawczy sygnał.
Przepisy regulują również korzystanie ze świateł awaryjnych przez niektóre pojazdy wykonujące szczególne zadania. Obowiązek ich uruchomienia podczas postoju może dotyczyć autobusów szkolnych oraz pojazdów przewożących osoby z niepełnosprawnościami. W każdym z tych przypadków awaryjne pełnią swoją podstawową funkcję, czyli informują pozostałych uczestników ruchu o sytuacji wymagającej zwiększonej ostrożności.
Światła awaryjne służą przede wszystkim do informowania o sytuacji awaryjnej, ale najczęściej wykorzystuje je się do dziękowania i przepraszania
Auto Świat / Mateusz Pokorzyński
- Przeczytaj także: W polskich przepisach czerwone światło to jazda. To odpowiedź na pytanie, czy można sięgać po telefon w korku
Czy można przepraszać światłami awaryjnymi?
Z punktu widzenia drogowego zwyczaju odpowiedź jest prosta: krótkie mignięcie awaryjnymi jest rozumiane jako podziękowanie lub przeprosiny i zazwyczaj nie budzi negatywnych reakcji. Z punktu widzenia prawa sytuacja wygląda inaczej, ponieważ katalog zastosowań tego oświetlenia nie obejmuje grzecznościowej komunikacji pomiędzy kierowcami.
Nie można jednak wyciągać wniosku, że każdy taki gest musi zakończyć się interwencją policji. W praktyce funkcjonariusze reagują przede wszystkim wtedy, gdy użycie świateł powoduje zagrożenie, dezorientuje innych lub ma zamaskować popełnione wykroczenie. Krótkie podziękowanie najczęściej pozostaje elementem drogowej kultury.