Na czym polega wymiana oleju "po japońsku"? Wyjaśniamy

Wielu właścicieli aut sprowadzanych z Japonii zwraca uwagę na nietypową informację umieszczaną w komorze silnika. Na naklejce lub zawieszce informującej o wymianie oleju podawany jest bardzo nietypowy dla europejskich kierowców interwał kolejnej wymiany. Zazwyczaj znajduje się tam zalecenie dotyczące wymiany oleju silnikowego co 5 tys. km. Dla europejskich kierowców przyzwyczajonych do dłuższych okresów między serwisami może to wydawać się przesadą, jednak za tym podejściem kryje się konkretna filozofia i bardzo racjonalne podejście do dbania o trwałość silnika.

Japońska motoryzacja, a szerzej mówiąc, japońska mentalność, od dawna stawia raczej na zapobieganie awariom, a nie na naprawianie ich skutków awarii. To dokładnie to samo podejście, które od dawna stara się nam wpoić służba zdrowia, tyle, że tym razem odnosi się ona do dbania o swój samochód.

Japońscy kierowcy i mechanicy nie czekają, aż pojawią się objawy jakiejś awarii. Zamiast tego regularnie serwisują swoje auta, bo dobrze wiedzą, że często pozwala to uniknąć problemów i umożliwia długą i względnie bezproblemową eksploatację. Dlatego właśnie wymiana oleju co 5 tys. km to dla nich nie żadna fanaberia czy obsesyjne dbanie o auto, ale standardowa praktyka. Ma zapewnić silnikowi długowieczność i zmniejszyć ryzyko awarii.

W Europie coraz częściej stawia się na wydłużone interwały pomiędzy wymianami oleju. W Japonii powszechne jest jednak przekonanie, że olej silnikowy, niezależnie od zaleceń producenta samochodu i tak z czasem traci swoje właściwości, więc warto wymieniać go znacznie częściej. Krótsze okresy między wymianami oleju są tam traktowane jako oczywistość.

Zanim zastosujemy japoński sposób w praktyce, trzeba jednak wiedzieć, że samochody w Japonii użytkowane są w dość specyficznych i innych niż europejskie, warunkach. Inna jest po prostu tamtejsza specyfika ruchu drogowego. W dużych miastach samochody bardzo często, zamiast jechać — stoją w korkach lub poruszają się bardzo wolno.

Takie warunki są skrajnie niekorzystne dla silnika. Olej silnikowy szybciej się w takim ruchu nagrzewa i starzeje. Efekt jest taki, że silniki japońskich samochodów w rzeczywistości pracują dużo dłużej, niż wskazywałby to przebieg na liczniku.

W takich okolicznościach dużo bardziej praktyczne byłoby zliczanie rzeczywistego czasu pracy silnika — motogodzin — niż przebiegu, który często z realnym zużywaniem się silnika ma niezbyt dużo wspólnego. Długotrwała praca na wolnych obrotach czy powolna jazda w korku równie mocno wpływają na zużycie oleju, jak pokonywanie długich tras. Stąd właśnie to obsesyjne dbanie o wymianę oleju, częstszą niż wynikałoby to z zaleceń producenta. Japończycy po prostu zdają sobie sprawę, że silniki ich aut pracują dużo dłużej, niż wynika to z przebiegu. Tamtejsi kierowcy nie sugerują się wyłącznie przebiegiem, ale zwracają uwagę na warunki eksploatacji. Powszechnie uważa się tam, że olej silnikowy traci swoje właściwości już po ok. 6 tys. km przebiegu.

Poza rzeczywistym czasem pracy silnika jest także inny aspekt tej sprawy. Jest nim konstrukcja nowoczesnych silników. Często mają one stosunkowo niewielką pojemność, ale są bardziej wysilone niż starsze konstrukcje. Bardzo często wyposażone są też w turbosprężarki. Efekt jest taki, że pracują one przy wyższych temperaturach i są bardziej wrażliwe na jakość smarowania, a olej z czasem traci swoje właściwości.

W przypadku samochodów hybrydowych problem ten jest jeszcze bardziej widoczny. Silnik spalinowy w takich pojazdach jest wielokrotnie uruchamiany i wyłączany, co stawia przed olejem szczególnie wysokie wymagania. Również z tego powodu japońscy mechanicy zalecają znaczne skrócenie interwałów serwisowych. Wszystko po to, aby zapewnić bezproblemową pracę silnika przez długi czas.

Trzecim powodem, dla którego w Japonii tak często wymienia się olej, jest specyfika tamtejszego rynku. To z perspektywy Europejczyka, znacznie mniej istotne, ale warto mieć tego świadomość. W Japonii często stosuje się oleje produkowane metodą hydrokrakingu. Są one przystępniejsze cenowo od tych produkowanych konwencjonalnymi metodami i dobrze chronią silnik, jednak nie utrzymują swoich właściwości tak długo, jak w pełni syntetyczne produkty.

Aby silnik utrzymywać cały czas w dobrej kondycji, nie warto odkładać wymiany oleju do absolutnego minimum zalecanego przez producenta. Większość mechaników samochodowych jest zdania, że optymalny okres między wymianami dla większości samochodów to od 10 do 15 tys. km. Japońskie 5 tys. km wydaje się więc lekką przesadą, ale z punktu widzenia trwałości silnika jest to skuteczna forma samochodowej profilaktyki.