Pierwszy diesel Mercedesa z wtryskiem paliwa typu common rail został zaprezentowany pod koniec 1997 roku. Był to motor 2.1 CDI o kodzie OM 611, który dał początek całej rodzinie silników. Łącznie z autami dostawczymi i późniejszymi wersjami (serie OM 646 i OM 651) zakres mocy, w jakiej silnik występuje na rynku, to od 82 do 204 KM.

W zależności od tej wartości oznaczenie handlowe przybierało różną postać, np. 180 CDI, 200 CDI, 220 CDI lub 250 CDI. Występuje też jako BlueTEC lub BlueEFFICIENCY. Pierwsze zmiany Początkowo silnik ten miał pojemność 2151 cm³ i rozwijał moc 102 lub 125 KM.

Zastosowano w nim: układ wtryskowy firmy Bosch z elektromagnetycznymi wtryskiwaczami (CR I generacji), system recyrkulacji spalin i doładowanie turbosprężarką. Rozrząd jest napędzany łańcuchem, co obniża koszty obsługi. W 1999 r. wprowadzono wersje o mocy 115 i 143 KM, a trzy lata później pojawiła się kolejna generacja silnika 2.1 CDI (symbol OM 646) osiągająca 122 i 150 KM – później też inne.

Silnik ma: common rail nowszej generacji, elektryczny zawór EGR i alternator chłodzony cieczą. Najnowszy motor 2.1 CDI został oznaczony symbolem OM 651 i zadebiutował w 2008 roku. To praktycznie zupełnie nowa jednostka, w której zmieniono średnicę cylindra (zmniejszona do 83 mm) i skok tłoka (wydłużony do 99 mm). Pojemność skokowa tej wersji wynosi 2143 cm3. Stopień sprężania obniżono do 16,2:1. Silnik w dalszym ciągu ma żeliwny kadłub i głowicę z lekkich stopów.

Nowy motor to bardzo zaawansowana i przez to droższa w naprawach konstrukcja – ma dwie turbosprężarki (powyżej 143 KM), w których ciśnienie doładowania dochodzi do 2 barów. Jednorzędowy łańcuch rozrządu umieszczono z tyłu silnika, od strony sprzęgła (wałki wyrównoważające napędzane są kołami zębatymi).

W mocniejszych wariantach zastosowano piezoelektryczne wtryskiwacze firmy Delphi (ciśnienie wtrysku podniesiono do 2000 barów). Przyjemnie na co dzień Od strony eksploatacyjnej diesle 2.1 CDI sprawują się dość dobrze. Przede wszystkim wtrysk common rail zapewnia wysoką kulturę pracy i niskie zużycie paliwa. Oczywiście, zależy ono od wariantu mocy i masy auta. W przypadku klasy C średnie spalanie w wersji 143-konnej wynosi około 7 l/100 km. Wbrew obiegowym opiniom układ wtryskowy nie jest wyjątkowo awaryjny ani bardzo kosztowny w naprawie.

Mechanicy podkreślają, że na rynku wtórnym większość Mercedesów z tym dieslem ma znacznie większy przebieg, niż pokazuje licznik, stąd rozczarowanie niektórych klientów. Do przebiegu 150 tys. km stosunkowo rzadko zawodzi turbosprężarka i dwumasowe koło zamachowe. Problemy pojawiły się w najnowszych silnikach OM 651, ale nie oznacza to, że jednostki te przestały być atrakcyjne – kłopoty dotyczyły głównie niektórych wtryskiwaczy (większość niesprawnych została już wymieniona) oraz wycieków płynu chłodzącego. Koszty wymiany wtryskiwaczy częściowo pokrył producent wadliwych części – Delphi.

Silnik 2.1 CDI - Typowe usterki

Najczęściej użytkownicy Mercedesów z dużym przebiegiem i silnikiem 2.1 CDI mają problemy z porannym odpaleniem lub spadkiem mocy. W obydwu przypadkach przyczyn może być kilka, ale zazwyczaj utrudniony rozruch to wina spadku ciśnienia w układzie wtryskowym, spowodowanego usterką pompy, wtryskiwaczy lub zaworu wysokiego ciśnienia.

Za spadek mocy może też odpowiadać system klapek kierujących przepływem powietrza przez kolektor ssący. W przypadku aut wyposażonych w filtr cząstek stałych (początkowo w ogóle nie był stosowany, od 2003 r. pojawił się w niektórych autach, później – już seryjnie) jeżdżących tylko w mieście pojawiają się problemy z jego wypalniem, a także z rozrzedzaniem oleju paliwem.

Problemy nasiliły się po wprowadzeniu jednostki OM 651 – po około 50 tys. km uszkodzeniu ulegały wtryskiwacze. Niektóre źródła podają, że kłopoty dotyczyły 300 tys. aut!

Koło alternatora

- objawy - Koło pasowe alternatora ma sprzęgło jednokierunkowe, które często ulega uszkodzeniu. Towarzyszy temu hałas, a zwlekanie z wymianą może przyspieszyć zużycie napinacza paska.

- naprawa - Usunięcie awarii nie jest skomplikowane ani przesadnie kosztowne. Trzeba wymienić koło, które kosztuje mniej niż 250 zł.

Elektrozawory

- objawy - Zawory elektryczne regulujące wartość podciśnienia wykorzystywane są m.in. do sterowania wydajnością turbosprężarki i zaworu EGR (starsze silniki 2.1 CDI). Czasami zawodzą i powodują spadek mocy. Naprawa jest szybka i niedroga.

- naprawa - Należy zlokalizować uszkodzony zawór i wymienić go na sprawny – koszt zazwyczaj nie przekracza 200 zł.

Wtryskiwacze

- objawy - Kłopot z uruchomieniem silnika, nierówna praca, nadmierne dymienie.

- naprawa - Wtryskiwacze można regenerować (koszt około 300 zł za sztukę) lub wymienić na nowe (dostępne również poza ASO). Większy problem pojawia się wtedy, gdy uszkodzą się uszczelki pod wtryskiwaczami. Wyjęcie wtryskiwaczy jest wówczas kłopotliwe, a w głowicy powstają trudne do usunięcia ubytki – konieczne jest frezowanie.

Temostat

- objawy - Zbyt wolne rozgrzewanie się silnika – termostat otwiera się np. już przy temperaturze płynu 45oC. Uwaga! Kupując ten element, trzeba zawsze posługiwać się numerem katalogowym – termostat wielokrotnie zmieniano.

- naprawa - polega na wymianie termostatu – koszt poza ASO: ok. 250-300 zł.

Silniki OM 651

- objawy - Silnik przechodzi w tryb pracy serwisowej, wycieki płynu chłodzącego, przegrzanie silnika.

- naprawa - Krótko po uruchomieniu produkcji nowego silnika 2.1 okazało się, że piezoelektryczne wtryskiwacze produkowane przez Delphi są wadliwe. Trzeba ustalić, który wtryskiwacz uległ uszkodzeniu, i wymienić go (z braku części również stacje Mercedesa wymieniały je pojedynczo). Za wyciek płynu chłodzącego najczęściej odpowiada pompa wody, należy ją więc wymienić.

Klapki w „dolocie”

- objawy - Brak dynamiki, problemy z pracą silnika (oberwane klapki mogą go uszkodzić).

- naprawa - Większość silników ma system klapek w układzie dolotowym. Z biegiem czasu ulegają one deformacji i pękają, co powoduje m.in. spadek mocy odczuwalny podczas gwałtownego przyspieszania. Niestety, z powodu braku części trzeba wymienić cały kolektor, co bardzo podwyższa koszt naprawy – nawet 2500 zł.

Silnik 2.1 CDI dane techniczne cz. 1

200 CDI 200 CDI 180 CDI 200 CDI 220 CDI 200 CDI
Lata produkcji 1998-2007 1999-2003 od 2010 r. 2002-10 1997-2000 2007-09
Silnik – typ, liczba zaworów t.diesel R4/16 t.diesel R4/16 t.diesel R4/16 t.diesel R4/16 t.diesel R4/16 t.diesel R4/16
Pojemność skokowa 2151/2148 2148 2143 2148 2151 2148
Stopień sprężania 19:1 18:1 16,2:1 18:1 19:1 17,5:1
Typ rozrządu DOHC DOHC DOHC DOHC DOHC DOHC
Moc maks. (kW/KM/obr./min) 75/102/4200 85/115/4200 88/120/2800 90/122/4200 92/125/4200 100/136/3800
Maks. mom. obr. (Nm/obr./min) 235/1500 250/1400 300/1400 270/1600 300/1800 270/1600
Rodzaj wtrysku common rail common rail common rail common rail common rail common rail

Silnik 2.1 CDI dane techniczne cz. 1

200 CDI 220 CDI 200 CDI 220 CDI 220 CDI 250 CDI
Lata produkcji od 2009 r. 1999-2004 od 2010 r. 2002-10 2006-09 od 2008 r.
Silnik – typ, liczba zaworów t.diesel R4/16 t.diesel R4/16 t.diesel R4/16 t.diesel R4/16 t.diesel R4/16 t.diesel R4/16
Pojemność skokowa 2143 2148 2143 2148 2148 2143
Stopień sprężania 16,2:1 18:1 16,2:1 18:1 17,5:1 16,2:1
Typ rozrządu DOHC DOHC DOHC DOHC DOHC DOHC
Moc maks. (kW/KM/obr./min) 100/136/2800 105/143/4200 105/143/3200 110/150/4200 125/170/3800 150/204/4200
Maks. mom. obr. (Nm/obr./min) 360/1600 315/1800 350/1200 340/2000 400/2000 500/1600
Rodzaj wtrysku common rail common rail common rail common rail common rail common rail

Silnik 2.1 CDI - czynności obsługowe

co 20 tys. km co 40 tys. km co 60 tys. km co 80 tys. km co 100 tys. km
wymiana oleju + - - - -
wymiana filtra DPF** - - - - -
wymiana filtra powietrza - - - + -
wymiana filtra paliwa - + - - -
wymiana paska osprzętu - + - - -
wym. płynu w układzie chłodz.*** - - - - -

*we wszystkich autach CDI o wymianie oleju decyduje komputer; **wg producenta filtr DPF nie wymaga okresowej wymiany; ***nie rzadziej niż co 250 tys. km lub co 15 lat

Silnik 2.1 CDI - zalecenia serwisowe

Wymiana filtra paliwa - W polskich warunkach eksploatacyjnych (paliwa różnej jakości) zaleca się skrócenie interwału wymiany filtra paliwa do 40 tys. km (wg producenta – 60-80 tys. km). Pozwala to wydłużyć żywotność układu wtryskowego.

Wypalanie filtra cząstek stałych - W przypadku aut poruszających się na krótkich dystansach wypalenie filtra cząstek stałych może być niemożliwe – sprzyjające warunki to dynamiczna jazda w trasie.

Silnik 2.1 CDI - materiały eksploatacyjne

Smarowanie - Dla wersji OM 611 i 646: producent zaleca olej syntetyczny o lepkości 5W-30, poj. układu to 6,0-6,5 l. Wymagana klasa jakości stosowanego oleju to: CE, CF4, B3-96 lub A3-96/B3-96. Olej należy wymieniać co 20 tys. km i każdorazowo również wkład filtra oleju.

Rzrząd - zastosowano bezobsługowy łańcuch – nie przewiduje się okresowej wymiany tej części, gdyż nie powinna zużywać się ona nadmiernie. Jednak po większym przebiegu warto sprawdzić stopień rozciągnięcia łańcucha.

Układ chłodzenia - Obsługa układu chłodzenia polega na corocznym sprawdzeniu poziomu i kontroli mrozoodporności płynu. Producent zaleca profilaktyczną wymianę dopiero po 15 latach. Objętość układu wynosi 8,5-9,7 l.

Silnik 2.1 CDI - ceny części

ASO Zamienik
filtr oleju/powietrza 40/70 od 18/40
świeca żarowa 85 od 37
turbosprężarka 7810 od 4200
czujnik ciśnienia pal. 680 od 570
przepływomierz 1350 od 490
wtryskiwacz 2060 od 780
termostat 246 od 48

Silnik 2.1 CDI - Nasza opinia

Silnik 2.1 CDI nie jest tak bezawaryjny jak starsze jednostki, ale w zamian ma dużo lepsze osiągi, niższe spalanie i większą kulturę pracy. Zazwyczaj psuje się osprzęt, trwałość układu tłokowo-korbowego jest wysoka.