25 marca ruszą kontrole samochodów w całej Polsce. Co istotne, kontroli nie będą dokonywać policjanci. Kontrolerzy zajrzą do wnętrz i zrobią zdjęcia. Na celowniku są ci kierowcy, którzy nie płacą abonamentu za radio w samochodzie. Zapytałem prawnika, ile w tym wszystkim prawdy.
Posłuchaj artykułu
00:00/00:00
Audio generowane przez AI (ElevenLabs) i może zawierać błędy
Auto Świat
Czy trzeba płacić abonament za radio w samochodzie?
Tak, kierowcy prywatni mają co do zasady obowiązek płacenia abonamentu RTV za odbiorniki w swoich samochodach
— mówi w rozmowie z "Auto Światem" członek warszawskiej Izby Adwokackiej Mariusz Krzyżanowski, założyciel kancelarii nazwanej jego imieniem i nazwiskiem.
Nie jest to jednak kwestia tak prosta, by dało się ją zamknąć w tym jednym zdaniu.
Czy trzeba płacić abonament RTV za radio w samochodzie?
Z przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych wynika, iż za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe i domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika
— wyjaśnia mec. Krzyżanowski.
Innymi słowy, wcale nie trzeba używać telewizora czy radia, by mieć obowiązek płacenia abonamentu. Wystarczy posiadać sprzęt gotowy do odbioru sygnału. Radio samochodowe jest takim sprzętem. Jak tłumaczy adwokat, obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego.
Czy za radio w samochodzie trzeba płacić osobny abonament?
Opłatę abonamentową uiszcza się za każdy odbiornik radiofoniczny i telewizyjny, przy czym, jeżeli odbiorniki używane są przez osoby fizyczne w tym samym gospodarstwie domowym lub w samochodzie stanowiącym ich własność (9,50 zł za używanie odbiornika radiofonicznego lub 30,50 zł za używanie odbiornika telewizyjnego albo odbiornika radiofonicznego i telewizyjnego).
Abonament RTV a działalność gospodarcza?
Co z abonamentem RTV w przypadku firm oraz jednoosobowych działalności gospodarczych? Jak przypomina Krzyżanowski, samochód nie może zostać zarejestrowany na JDG, ponieważ tego rodzaju "firma" nie ma odrębnej osobowości prawnej. Samochód rejestrowany jest zatem na osobę fizyczną.
Tu pojawia się problem praktyczny, ponieważ osoba fizyczna, zgodnie z przepisami Ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców może być jednocześnie przedsiębiorcą, o ile wykonuje działalność gospodarczą
— wskazuje adwokat.
Z dosłownego brzmienia przepisów mogłoby wynikać, że jeżeli osoba fizyczna płaci abonament za odbiorniki wykorzystywane w gospodarstwie domowym, to opłatą tą objęty będzie także samochód tej osoby. W praktyce jednak osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą może w tej działalności wykorzystywać samochód stanowiący jej własność.
Choć nie wynika to wprost z przepisów, wydaje się, że intencją ustawodawcy było ograniczenie prawa uiszczania jednej opłaty za wszystkie wykorzystywane odbiorniki jedynie do tych osób fizycznych, które z odbiorników tych korzystają w związku z prowadzeniem gospodarstwa domowego, w tym także w wykorzystywanych na potrzeby prowadzenia tego gospodarstwa domowego pojazdach. O ile więc w przypadku pojazdu wykorzystywanego przez osobę fizyczną będącą przedsiębiorcą prowadzącym jednoosobową działalność gospodarczą obowiązek uiszczania odrębnej opłaty za odbiornik umieszczony w samochodzie może być dyskusyjny w przypadku, gdy samochód wykorzystywany jest przez tę osobę także do celów prywatnych (...), to już w przypadku samochodów stanowiących własność tej osoby fizycznej, ale wykorzystywanych wyłącznie na potrzeby prowadzenia działalności, np. przez pracowników, rejestracji i opłacie podlegać powinien każdy odbiornik
— wyjaśnia prawne zawiłości mec. Krzyżanowski.
Czy kontrolerzy Poczty Polskiej mogą robić zdjęcia samochodom?
Przy okazji zbliżania się 25. dnia każdego miesiąca w mediach pojawiają się informacje o zbliżających się kontrolach dokonywanych przez kontrolerów Poczty Polskiej. Dlaczego akurat tego dnia? Bo abonament RTV trzeba opłacać najpóźniej do 25. dnia pierwszego miesiąca każdego okresu rozliczeniowego (miesiąca, kwartału lub roku). Czy zatem ci, którzy abonamentu nie płacą, mogą spodziewać się, że ich auta znajdą się na celowniku kontrolerów, którzy — robiąc zdjęcia wnętrz — dostarczą dowodów, że w aucie znajduje się radio?
Przepisy nie precyzują sposobu przeprowadzenia kontroli. Nie ma przeciwwskazań, aby kontrola polegała na stwierdzeniu obecności radioodbiornika w aucie np. na zdjęciu. Nasz rozmówca wskazuje jednak na jeden ważny szczegół:
(...) opłaty pobiera się jednak za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych. Skoro zgodnie z ustawą domniemywa się, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika, to do skuteczności takiego domniemania konieczne jest stwierdzenie, że zamontowany w pojeździe odbiornik jest w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu.
Tego przez szybę samochodu zwykle stwierdzić nie można, chyba że radio w pojeździe jest włączone.
Warto też pamiętać, że od decyzji nakazującej rejestrację odbiornika, która wydana zostanie na podstawie samej fotografii, można się odwołać.
