Wielka Brytania

Wielka Brytania, czyli Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, to państwo wyspiarskie w Europie Zachodniej. W jego skład wchodzą Anglia, Walia i Szkocja położone na wyspie Wielka Brytania oraz Irlandia Północna na wyspie Irlandia. Kraj jest monarchią parlamentarną ze stolicą w Londynie, a jego pozycję na świecie wzmacniają rozwinięta gospodarka, członkostwo w najważniejszych organizacjach międzynarodowych oraz szerokie wpływy polityczne, militarne i kulturalne.

Historia Wielkiej Brytanii obejmuje kolejne etapy osadnictwa, podbojów i przemian ustrojowych. W starożytności obszar ten zamieszkiwały plemiona celtyckie, później część wysp została podbita przez Rzymian. Po wycofaniu wojsk rzymskich ważną rolę odegrały plemiona anglosaskie, a następnie Normanowie, którzy przejęli władzę w Anglii w XI wieku.

W kolejnych stuleciach kształtowały się związki między Anglią, Walią, Szkocją i Irlandią. Szczególne znaczenie miał Akt unii, który doprowadził do powstania Królestwa Wielkiej Brytanii, a następnie utworzenie Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii. W XIX wieku państwo stało się największym imperium światowym i pierwszym w pełni zindustrializowanym krajem. Po II wojnie światowej utraciło znaczną część kolonii, ale zachowało status ważnego gracza międzynarodowego. W XXI wieku jednym z najważniejszych punktów zwrotnych było opuszczenie Unii Europejskiej.

Wielka Brytania jest państwem silnie scentralizowanym, choć poszczególne części składowe poza Anglią otrzymały własne organy zajmujące się sprawami lokalnymi. Parlament w Westminsterze odpowiada za większość najważniejszych kwestii politycznych. Kraj składa się z czterech części: Anglii, Szkocji, Walii i Irlandii Północnej. Obowiązuje w nim także specyficzny system prawny oparty zarówno na prawie stanowionym, jak i precedensowym.

Państwo ma również rozbudowaną strukturę powiązań konstytucyjnych poza własnym terytorium. Należą do niej dependencje Korony oraz brytyjskie terytoria zamorskie. Ważnym elementem brytyjskiej rzeczywistości pozostają też duże miasta, rozbudowana sieć transportowa i zróżnicowana struktura społeczna. Głównym językiem jest angielski, ale używane są również walijski, irlandzki i języki szkockie.

Wielka Brytania należy do grona państw rozwiniętych i największych gospodarek świata. Dużą rolę odgrywają w niej usługi, zwłaszcza sektor bankowy i ubezpieczeniowy, a także handel, przemysł i wydobycie surowców. Kraj pozostaje również liczącą się potęgą wojskową i należy do państw posiadających broń jądrową.

Znaczenie Wielkiej Brytanii wykracza jednak poza politykę i gospodarkę. To kraj o bardzo silnym oddziaływaniu kulturowym, którego dorobek obejmuje literaturę, muzykę, naukę i szkolnictwo wyższe. Brytyjskie wpływy są widoczne w języku, prawie i kulturze wielu państw świata, a samo państwo bywa określane jako kulturowe mocarstwo.

Według ostatnich artykułów centrum uwagi znalazła się zmiana na szczycie brytyjskiej polityki. Nowym premierem został Andy Burnham, wcześniej burmistrz Manchesteru i polityk Partii Pracy. Media podkreślają, że zapowiada on przebudowę państwa i był już w kontakcie z zagranicznymi przywódcami, w tym z Donaldem Tuskiem oraz Donaldem Trumpem. Tusk napisał po rozmowie, że liczy na kontynuację bliskiej współpracy między rządami Polski i Wielkiej Brytanii.

W bieżących doniesieniach pojawiają się też wątki sportowe i społeczne związane z Wielką Brytanią. Brytyjska parakolarka Daphne Schrager została zawieszona na dwa lata po wykryciu ligandrolu w próbce pobranej poza zawodami. Z kolei Tyson Fury pokonał Mariusza Wacha przez techniczny nokaut podczas gali w Tajlandii i przygotowuje się do głośnego pojedynku z Anthonym Joshuą. W innym szeroko komentowanym materiale internetowy twórca mieszkający w Wielkiej Brytanii porównał realia cenowe w Anglii i w polskim kurorcie, krytykując wysokie koszty wypoczynku nad Bałtykiem.