• W Polsce mamy prawie 1700 km autostrad i prawie 2500 km dróg ekspresowych
  • Docelowa długość wszystkich autostrad w Polsce to 2100 km, a dróg ekspresowych – 5880 km
  • Pas autostrady jest z reguły nieznacznie szerszy niż pas drogi szybkiego ruchu

Autostrada co do zasady ma dwa pasy ruchu lub więcej w każdą stronę i jest to droga dwujezdniowa, tzn. jezdnie do jazdy w przeciwną stronę są od siebie oddzielone. Droga ekspresowa najczęściej także ma dwie jezdnie i dwa pasy ruchu w każdą stronę, ale nie jest tak wszędzie i nie musi tak być. Są odcinki, na których mamy do dyspozycji tylko jeden pas ruchu, może być to np. droga „2+1”. Ale to niejedyne różnice...

Autostrada - szersza i bezkolizyjna

Wszystkie obecnie budowane autostrady mają pasy ruchu o szerokości 3,75 metra – to o 25 cm więcej niż w przypadku drogi ekspresowej. Takie też pozostawia się rezerwy na wypadek konieczności poszerzenia autostrady w przyszłości. Starsze autostrady (np. fragmenty Autostrady Wielkopolskiej w okolicach Poznania) są jednak węższe – mogą mieć pasy ruchu o szerokości 3,5 metra (czyli tyle, ile przewiduje się dla „ekspresówek”). Inne różnice: pas awaryjny autostrady ma 3 metry, a drogi ekspresowej – 2,5 metra, pobocze autostrady – 1,25 metra, drogo ekspresowej – 75 cm.

Na autostradę wjedziemy tylko specjalnym wjazdem na tzw. węźle drogowym, poza miastami wjazdy na autostradę nie powinny występować częściej niż co 15 km (co 5 km na drodze ekspresowej poza obszarem zabudowanym). W okolicach aglomeracji w obu przypadkach „skrzyżowania” mogą występować częściej, przy czym w przypadku autostrady „skrzyżowanie” celowo wzięte jest w cudzysłów – na autostradę wjeżdżamy wjazdem, kierunki ruchu nigdy nie przecinają się. Na „ekspresówce” mogą występować normalne, jednopoziomowe skrzyżowania ze światłami – i to jest podstawowa, najważniejsza z punktu widzenia kierowcy, techniczna różnica pomiędzy tymi dwiema kategoriami dróg.

Na autostradzie nie wolno:

  • holować innego samochodu, z wyjątkiem specjalistycznych holowników i tylko do najbliższego zjazdu,
  • jechać pojazdem, który nie jest w stanie rozwinąć prędkości 40 km/h.

Na autostradzie i drodze ekspresowej nie wolno:

  • zawracać,
  • cofać,
  • zatrzymywać się – poza wyznaczonymi miejscami,
  • jechać rowerem, motorowerem albo czterokołowcem,
  • chodzić pieszo.

Autostrada zwykle płatna

To, co sprawia, że niektórzy kierowcy wolą jazdę „ekspresówką” niż autostradą, to opłaty autostradowe. To, po pierwsze, wydatek (przykładowo jednorazowy przejazd Autostradą Wielkopolską z Konina do Świecka kosztuje aż 84 zł, a dużą ciężarówką aż 271 zł! To także strata czasu – na niektórych autostradach (zwykle tych tańszych, np. na trasie nad morze) w okresie letnim tworzą się ekstremalne korki, które zabierają czas zaoszczędzony w drodze. Korki, które dotąd dały o sobie znać, to jednocześnie wybawienie kierowców od opłat tymi odcinkami autostrad, na których nie wybudowano dotąd punktów ich poboru (np. na trasie z Warszawy w stronę Poznania): już wiadomo, że tradycyjny sposób zbierania opłat jest niewydolny, a nie wymyślono jeszcze nowego, dlatego wstępnie wybudowane „szykany” rozebrano. Na tym tle mniej o wiele bardziej przyjemna i wystarczająco szybka.

Ile dróg jest i ile kiedyś ma być

{ "uuid": "f3ff3454-d9ac-4a58-bd63-193824b5c1d2", "caption": "Mapa dróg szybkiego ruchu w Plsce", "url": "http://ocdn.eu/images/pulscms/NmU7MDA_/5e5009aeb8bf6b2c7696a91761f459b7.jpg", "alignment": "center", "contentSources": [ { "uuid": "b68af65e-9d04-512a-a841-ca62f4947859", "name": "GDDKiA", "idref": "b68af65e-9d04-512a-a841-ca62f4947859" } ], "available": { "start": "2020-05-26 00:00:00+0200" }, "copyright": { "uuid": "43bd25f8-f877-5088-9093-5f23e64541cf", "idref": "43bd25f8-f877-5088-9093-5f23e64541cf", "note": "GDDKiA" }, "publicationId": { "type": "ocdn", "ocdn": "5e5009aeb8bf6b2c7696a91761f459b7", "ocdnExt": "jpg" }, "size": { "height": 1819, "width": 1920, "bytes": 1837971 }, "asyncAdSlot": null } Mapa dróg szybkiego ruchu w Plsce Foto: GDDKiA
Mapa dróg szybkiego ruchu w Plsce
Autostrada Droga ekspresowa
Obecna długość 1694 km 2460 km
Docelowa długość 2100 km 5880 km
W realizacji 155 km 908 km
W przetargu 15 km 165 km
W przygotowaniu 133 km 2171 km
Średni koszt budowy 34,6-50,6 mln zł/km 35-41 mln zł/km
Źródło: GDDKiA

Prędkości dozwolone na autostradach i drogach ekspresowych

Autostrada Droga ekspresowa dwujezdniowa Droga ekspresowa jednojezdniowa
Samochód osobowy, motocykl, samochód ciężarowy o dmc do 3,5 tony 140 kmh 120 km/h 100 km/h
Autobus 100 km/h 100 km/h 100 km/h
Pojazd z przyczepą 80 km/h 80 km/h 80 km/h
Motocykl przewożący dziecko w wieku do lat 7 40 km/h 40 km/h 40 km/h

Autostrada i „ekspresówka”: ile to kosztuje i dlaczego tak drogo?

Wybudowanie kilometra drogi, niezależnie czy to autostrada czy droga ekspresowa, kosztuje... tyle samo – obecnie ok. 41 mln. zł za kilometr. To dlatego, że autostrada wprawdzie jest szersza, ale mniej jest na niej węzłów, a skrzyżowań nie ma wcale. O koszcie budowy poszczególnych odcinków – jak podaje GDDKiA – decyduje liczba i rodzaj obiektów, jakie muszą powstać w związku z drogą. Pod względem zabezpieczeń – przejść dla zwierząt, ogrodzeń itp. oba rodzaje dróg wyglądają podobnie.

  • 41 mln zł – średni koszt budowy kilometra drogi ekspresowej (dotyczy dróg aktualnie w budowie)
  • 282 mln zł – tyle kosztuje kilometr odcinka drogi ekspresowej S2 z tunelem na Ursynowie w Warszawie
  • 160 mln zł – koszt budowy kilometr drogi S1 n trasie Przybędza – Milówka
  • 123 mln zł/km – tyle kosztuje „mostowy” odcinek Południowej Obwodnicy Warszawy
  • 102 mln zł – tyle kosztuje kilometr drogi S1 na odcinku Bolków – Kamienna Góra
  • 35 mln zł – koszt kilometra drogi ekspresowej z pominięciem wymienionych szczególnie drogich odcinków