• Manewr wyprzedzania co do zasady wykonuje się z lewej strony, ale jest od tej zasady wiele wyjątków
  • Teoretycznie nie wolno wyprzedzać na przejściach dla pieszych, ale zwłaszcza w miastach w wielu miejscach jest to dopuszczalne
  • Znak „zakaz wyprzedzania” nie oznacza zakazu wyprzedzania wszystkich bez wyjątku pojazdów

Wyprzedzanie jest niebezpiecznym manewrem, ale przepisy, które ustalają warunki tego manewru, w większości są spójne i sensowne. Gdyby każdy je znał...

Po pierwsze, wyprzedanie na autostradzie z prawej strony...

{ "uuid": "09bb4db3-acd6-5500-b940-a9143659d969", "url": "http://ocdn.eu/images/pulscms/NTY7MDA_/215bf3f5fa28a26d05cd1addcd56765b.jpg", "alignment": "center", "contentSources": [ { "uuid": "eb62bed2-0b28-5101-bb6c-834fce98262b", "name": "PAP", "idref": "eb62bed2-0b28-5101-bb6c-834fce98262b" } ], "available": { "start": "2017-12-20 00:00:00+0100" }, "copyright": { "uuid": "6accdb4c-efee-53c4-9f58-358f30835e69", "idref": "6accdb4c-efee-53c4-9f58-358f30835e69", "note": "PAP", "image": { "publicationId": { "ocdn": "15b955ce902ea68d45cc119a6f83f66e", "ocdnExt": "png", "type": "ocdn" }, "size": { "height": 485, "width": 792 }, "uuid": "85a5cbbe-76a6-4c17-bed2-75c1d1a29e36", "url": "http://ocdn.eu/images/pulscms/M2I7MDA_/15b955ce902ea68d45cc119a6f83f66e.png" } }, "publicationId": { "type": "ocdn", "ocdn": "215bf3f5fa28a26d05cd1addcd56765b", "ocdnExt": "jpg" }, "size": { "height": 622, "width": 1000, "bytes": 0 }, "_gql": { "description": null, "url": null, "caption": { "main": "Autostrada A2 Łódź-Warszawa otwarta" }, "authors": [], "license": { "name": "Materiały prasowe", "uuid": "6accdb4c-efee-53c4-9f58-358f30835e69", "note": null }, "topics": [ { "uuid": null, "name": null, "taxonomy": { "name": null, "code": null } }, { "uuid": null, "name": null, "taxonomy": { "name": null, "code": null } }, { "uuid": null, "name": null, "taxonomy": { "name": null, "code": null } }, { "uuid": null, "name": null, "taxonomy": { "name": null, "code": null } }, { "uuid": null, "name": null, "taxonomy": { "name": null, "code": null } } ] }, "asyncAdSlot": null }  Foto: PAP

...jest dozwolone, choć należy go – ze względów bezpieczeństwa – unikać. Wyprzedzanie na autostradzie jest niebezpieczne, gdyż najczęściej jest to wyprzedzanie kierowców, którzy, jadąc lewym pasem, zagapili się. Skoro są nieuważni, to jest ryzyko, że nie zauważą, że ktoś wyprzedza ich z prawej strony, przestraszą się, wykonają gwałtowny manewr i... nieszczęście gotowe.

Inna sytuacja: kierowca jadący „za wolno” trzyma się lewego pasa nie dlatego, że nie ma czym lub nie chce jechać szybciej, ale dlatego, że zachowuje bezpieczny odstęp od pojazdów, za którymi podąża – wyprzedzając go, zaburzamy „bezpieczny układ” na drodze. A na jakiej podstawie formalnie wolno na autostradzie wyprzedzać z prawej strony?

A ponieważ autostrada to droga, która składa się z dwóch jezdni jednokierunkowych, wyprzedzanie na nich z prawej strony jest dozwolone.

Po drugie, wyprzedzanie na przejściach dla pieszych...

…co do zasady jest zabronione, jednak w praktyce od tej zasady jest wiele wyjątków. Podobne zasady (jeśli chodzi o wyjątki) dotyczą zresztą wyprzedzania na przejazdach dla rowerzystów i na skrzyżowaniach. Przepisy PoRD mówią:

Trzeba przy tym wiedzieć, co to jest „ruch kierowany”. A jest to...

Co we praktyce oznacza, że jeśli na przejściu dla pieszych, na przejeździe dla rowerzystów albo na skrzyżowaniu działają światła i mamy zielone, zakaz wyprzedzania na skrzyżowaniu nas nie dotyczy.

Po trzecie, czy wiesz, co oznacza znak „zakaz wyprzedzania”?

Znaczenie znaku „zakaz wyprzedzania” nie jest tak ścisłe, jak się to może wydawać. Definicja zawarta w rozporządzeniu o znakach drogowych mówi:

Oznacza to, że „na zakazie” można wyprzedzać np. rowery, motorowery i motocykle jednośladowe, o ile nie wiąże się to z naruszeniem innych zasad związanych z wyprzedzaniem.

Po czwarte, czy „podwójna ciągła” to zakaz wyprzedzania?

Zdecydowanie nie – linia podwójna ciągła czy też pojedyncza ciągła ma tylko pośredni związek z zakazem wyprzedzania w danym miejscu. Definicja:

W praktyce zatem, jeśli wyprzedzamy motocykl czy rowerzystę, i jesteśmy w stanie zachować co najmniej metrowy odstęp od tego pojazdu, nie najeżdżając na linię podwójną ciągłą, to możemy w danym miejscu wyprzedzać. Także, gdy wyprzedzany samochód czy ciągnik „przytuli się” do prawej i można go wyprzedzić, nie najeżdżając na linię, to jest to dozwolone.

Po piąte, zasadniczo wyprzedzamy z lewej. A kiedy też z prawej lub tylko z prawej?

{ "uuid": "6ffe5eed-5841-5128-b4fd-4c183b86e7ae", "caption": "Wyprzedzanie na skrzyżowaniu", "url": "http://ocdn.eu/images/pulscms/ODc7MDA_/84d4b48821dc339586872be5336c2978.jpeg", "alignment": "center", "contentSources": [ { "uuid": "0306212f-a7ed-557b-a34f-fac64727da22", "name": "Auto Świat", "idref": "0306212f-a7ed-557b-a34f-fac64727da22" } ], "available": { "start": "2018-11-28 00:00:00+0100" }, "copyright": { "uuid": "43bd25f8-f877-5088-9093-5f23e64541cf", "idref": "43bd25f8-f877-5088-9093-5f23e64541cf", "note": "archiwum / Auto Świat" }, "creators": [ { "idref": "91168ae3-f3d2-4587-aa2e-a3bac5fa2dc2", "uuid": "91168ae3-f3d2-4587-aa2e-a3bac5fa2dc2", "name": "archiwum" } ], "publicationId": { "type": "ocdn", "ocdn": "84d4b48821dc339586872be5336c2978", "ocdnExt": "jpeg" }, "size": { "height": 1045, "width": 1920, "bytes": 398770 }, "_gql": { "description": null, "url": null, "caption": { "main": "Wyprzedzanie na skrzyżowaniu" }, "authors": [ { "uuid": "91168ae3-f3d2-4587-aa2e-a3bac5fa2dc2", "name": "archiwum" } ], "license": { "name": "Auto Świat / Materiały własne", "uuid": "43bd25f8-f877-5088-9093-5f23e64541cf", "note": null }, "topics": [ { "uuid": null, "name": null, "taxonomy": { "name": null, "code": null } }, { "uuid": null, "name": null, "taxonomy": { "name": null, "code": null } }, { "uuid": null, "name": null, "taxonomy": { "name": null, "code": null } }, { "uuid": null, "name": null, "taxonomy": { "name": null, "code": null } } ] }, "asyncAdSlot": null } Wyprzedzanie na skrzyżowaniu Foto: archiwum / Auto Świat
Wyprzedzanie na skrzyżowaniu

O czym mówią wspomniane wyjątki? Po pierwsze tramwaje – wyprzedzamy je tylko z prawej, chyba że z ułożenia torów wynika, że można wyprzedzać je tylko z lewej; po drugie, gdy pojazd sygnalizuje zamiar skrętu w lewo, można go wyprzedzić tylko z prawej; po trzecie, wyprzedzanie z prawej jest dozwolone „na jezdni dwukierunkowej, jeżeli co najmniej dwa pasy ruchu na obszarze zabudowanym lub trzy pasy ruchu poza obszarem zabudowanym przeznaczone są do jazdy w tym samym kierunku”. Dotyczy to miejsc wyjątkowych, gdy mamy szeroką jezdnię wielopasmową, a kierunki ruchu nie są oddzielone pasem zieleni czy barierkami. Po czwarte (ostatni wyjątek), wyprzedzać z prawej mogą rowerzyści – jeśli wyprzedzają inne wolno jadące pojazdy inne niż rower.

Po szóste, gdy cię wyprzedzają – nie przyspieszaj!

Kierującemu pojazdem wyprzedzanym zabrania się w czasie wyprzedzania i bezpośrednio po nim zwiększania prędkości. Przyspieszanie, gdy jesteśmy wyprzedzani, może doprowadzić do wypadku. Nie róbcie tego – jeśli przez taką głupotę spowodujemy wypadek z ofiarami w ludziach, może to skończyć się karą więzienia!

Po siódme, kiedy nie wolno wyprzedzić roweru – „zawalidrogi”?

{ "uuid": "54bfbbef-7f88-5106-8a12-e7a6add4090b", "caption": "Rowerzysta na buspasie", "url": "http://ocdn.eu/images/pulscms/YzQ7MDA_/3efe39c4e805f9c4e62f9d7b6ede7617.jpeg", "alignment": "center", "contentSources": [ { "uuid": "0306212f-a7ed-557b-a34f-fac64727da22", "name": "Auto Świat", "idref": "0306212f-a7ed-557b-a34f-fac64727da22" } ], "available": { "start": "2018-07-18 00:00:00+0200" }, "copyright": { "uuid": "43bd25f8-f877-5088-9093-5f23e64541cf", "idref": "43bd25f8-f877-5088-9093-5f23e64541cf", "note": "archiwum / Auto Świat" }, "creators": [ { "idref": "91168ae3-f3d2-4587-aa2e-a3bac5fa2dc2", "uuid": "91168ae3-f3d2-4587-aa2e-a3bac5fa2dc2", "name": "archiwum" } ], "publicationId": { "type": "ocdn", "ocdn": "3efe39c4e805f9c4e62f9d7b6ede7617", "ocdnExt": "jpeg" }, "size": { "height": 568, "width": 1024, "bytes": 238097 }, "_gql": { "description": null, "url": null, "caption": { "main": "Rowerzysta na buspasie" }, "authors": [ { "uuid": "91168ae3-f3d2-4587-aa2e-a3bac5fa2dc2", "name": "archiwum" } ], "license": { "name": "Auto Świat / Materiały własne", "uuid": "43bd25f8-f877-5088-9093-5f23e64541cf", "note": null }, "topics": [ { "uuid": null, "name": null, "taxonomy": { "name": null, "code": null } }, { "uuid": null, "name": null, "taxonomy": { "name": null, "code": null } }, { "uuid": null, "name": null, "taxonomy": { "name": null, "code": null } }, { "uuid": null, "name": null, "taxonomy": { "name": null, "code": null } }, { "uuid": null, "name": null, "taxonomy": { "name": null, "code": null } }, { "uuid": null, "name": null, "taxonomy": { "name": null, "code": null } } ] }, "asyncAdSlot": null } Rowerzysta na buspasie Foto: archiwum / Auto Świat
Rowerzysta na buspasie

Wtedy, gdy nie da się zachować odstępu bezpiecznego i nie mniejszego niż metr. W specyficznych sytuacjach, na jezdniach dwupasmowych jednokierunkowych, gdy prawy pas jest buspasem, roweru nie wolno wyprzedzać, gdyż jadąc po jezdni, musi on jechać lewym pasem. W takiej sytuacji nie ma zwykle możliwości zachowania bezpiecznego odstępu od wyprzedzanego, a jemu z kolei nie wolno wjechać na buspas. I mamy pat, zwłaszcza gdy droga prowadzi pod górkę i cyklista jedzie 10 km/h. Wyprzedzanie zabronione!

Po ósme, czy podczas wyprzedzania wolno na chwilę przekroczyć dozwoloną prędkość?

{ "uuid": "4989c759-9bb0-52c0-9505-f4e5cf8da7cc", "url": "http://ocdn.eu/images/pulscms/OGI7MDA_/dafaf9fdfd43268dd4c980e9ba224ff9.jpg", "alignment": "center", "contentSources": [ { "uuid": "637f43e7-627b-5444-9c18-ecb1088aaee1", "name": "Onet", "idref": "637f43e7-627b-5444-9c18-ecb1088aaee1" } ], "available": { "start": "2017-12-19 00:00:00+0100" }, "copyright": { "uuid": "d9ac4d91-d07a-5bdc-b684-658f4d3a0db3", "idref": "d9ac4d91-d07a-5bdc-b684-658f4d3a0db3", "note": "Onet" }, "publicationId": { "type": "ocdn", "ocdn": "dafaf9fdfd43268dd4c980e9ba224ff9", "ocdnExt": "jpg" }, "size": { "height": 375, "width": 500, "bytes": 0 }, "_gql": { "description": null, "url": null, "caption": { "main": "Czym policja mierzy prędkość?" }, "authors": [], "license": { "name": "Materiały OnetDB", "uuid": "d9ac4d91-d07a-5bdc-b684-658f4d3a0db3", "note": null }, "topics": [ { "uuid": null, "name": null, "taxonomy": { "name": null, "code": null } }, { "uuid": null, "name": null, "taxonomy": { "name": null, "code": null } }, { "uuid": null, "name": null, "taxonomy": { "name": null, "code": null } }, { "uuid": null, "name": null, "taxonomy": { "name": null, "code": null } }, { "uuid": null, "name": null, "taxonomy": { "name": null, "code": null } } ] }, "asyncAdSlot": null }  Foto: Onet

Przepisy nie przewidują takich wyjątków – i choć podczas wyprzedzania wypada skrócić maksymalnie czas wykonywania tego manewru i związaną z nim „ekspozycję na zagrożenie”, to jeśli w chwili wyprzedzania przekroczymy dozwoloną prędkość, a „trafi” nas policyjny radar, będziemy płacić.

Po dziewiąte, czy można wyprzedzać pojazd uprzywilejowany?

Na obszarze zabudowanym nie, a poza obszarem zabudowanym – tak. Tyle teorii na ten temat. W praktyce poza obszarem zabudowanym możecie wyprzedzić samotnie jadącą uprzywilejowaną karetkę na autostradzie czy drodze szybkiego ruchu albo straż pożarną, ale spróbujcie wyprzedzić kolumnę prezydencką czy ochraniającą premiera – to się raczej nie uda (uwaga: nie wolno wjeżdżać pomiędzy pojazdy jadące w kolumnie!), a będąc nadmiernie upartymi, możecie zostać zepchnięci do rowu.

I na koniec - nie widzę, nie jadę!

A właściwie, to powinno to być na początku: nie wolno wyprzedzać, jeśli nie mamy pewności, że manewr będzie bezpieczny, że mamy dobrą widoczność i dość miejsca, że nie zbliżamy się do skrzyżowania, itp. Przepisy są i na to: