Jak utrzymać sprawność klimatyzacji w starszym samochodzie?

Ale nawet w tych pojazdach po latach często z nawiewów leci już tylko ciepłe powietrze. Powodem nie jest wcale destrukcyjnie działający na powłokę ozonową czynnik R12 (czyli po prostu freon), którego używanie już od dawna jest zabronione – przejście na nowszy czynnik R134a nie stanowi większego problemu.

Najczęstszym powodem awarii klimatyzacji w klasyku jest długi okres nieużywania auta oraz fakt, że co do zasady układ ten nigdy nie jest w 100 procentach szczelny – ubytek gazu następuje nawet w instalacjach, które co do zasady są sprawne (na łączeniach przewodów, przy kompresorze). Do tego związana z normalną pracą klimatyzacji wilgoć działa na układ destrukcyjnie: korozja powoduje ubytki materiału, a stąd już tylko krok do nieszczelności.

No i jeszcze dochodzą problemy związane z nieregularnym serwisowaniem układu – jeśli w obiegu nie będzie wystarczającej ilości oleju, praca tłoków w kompresorze może powodować tarcie, a małe, metalowe drobinki w układzie to szybka droga do niesprawności klimatyzacji (właśnie dlatego przy wymianie kompresora zaleca się też wymienić od razu osuszacz, a często również parownik). Niestety, ten ostatni element schowany jest głęboko pod deską rozdzielczą, więc jego wymiana jest zazwyczaj bardzo pracochłonna – w naszym zdjęciowym Mercedesie 560 SEC z 1988 roku warsztat przewiduje na taką czynność 20 roboczogodzin.

W przypadku Mercedesa W/C126 nie możemy już liczyć na znalezienie oryginalnego skraplacza czy kompresora. Ale nie ma powodów do paniki: na rynku wciąż dostępne są przyzwoitej jakości zamienniki. Chłodnica klimatyzacji to w tym przypadku wydatek od 800 do 1400 zł, skraplacz 400-800 zł, a kompresor – 1200-3500 zł. Oczywiście, to dopiero początek wydatków – niesprawne elementy trzeba przecież wymienić (jak już wspomnieliśmy – najdrożej zapłacimy za wymianę parownika), cały układ sprawdzić pod kątem szczelności, a później napełnić czynnikiem chłodzącym.

I tu w ostatnim czasie pojawił się problem: kilka lat temu wartość R134a w całościowym koszcie przeglądu klimatyzacji był nieznaczna. Obecnie 100 gram czynnika to wydatek 35-40 zł, a zazwyczaj w do układu wprowadza się ok. 500-1200 g (w zależności od tego, czy jest zupełnie pusty, czy nie). Powodem wzrostu cen jest polityka klimatyczna UE – R134a (tetrafluoroetan) jest gazem cieplarnianym, którego stosowanie ma być stopniowo wygaszane. Od stycznia 2017 roku nie można go już stosować w nowych samochodach, gdzie funkcję czynnika klimatyzacji przejął albo dwutlenek węgla (rzadko) albo R1234yf.

Niestety, przejście z R134a na nowszy (nawiasem mówiąc łatwopalny) czynnik jest niemożliwe – inne są złącza do napełniania, inaczej zbudowany jest sam układ. Dlatego też w autach wyprodukowanych przed 2017 rokiem, w których klimatyzację fabrycznie napełniano R134a, nadal będzie można to robić. Niestety, zmiana czynnika sprawiła, że producenci wytwarzają coraz mniej R134a, więc jego cena na rynku rośnie, a wraz z nią koszt napełnienia klimatyzacji.

W przypadku naszego Mercedesa wymiana osuszacza sprawdzenie szczelności układu i napełnienie go czynnikiem (1100 g) to wydatek przynajmniej 1200-1500 zł.

Klimatyzacja nigdy nie jest do końca szczelna, dlatego co dwa lata powinno się ją serwisować – uzupełnić czynnik i wymienić osuszacz. W zależności od wielkości i skomplikowania pojazdu jest to koszt od 500 do 1500 zł. Pamiętajmy też, że jeśli już mamy w klimatyzację, używajmy jej regularnie – to może przedłużyć jej sprawność.