Przyglądając się kwestii wyprzedzania z prawej strony warto zacząć od absolutnych podstaw, które wyznaczają zasadnicze reguły kierujące ruchem. W Polsce obowiązuje ruch prawostronny, co oznacza, że kierowcy powinni poruszać się głównie prawym pasem. Lewy pas, co do zasady służy wyłącznie do wyprzedzania, a po zakończeniu manewru należy wrócić na prawy pas, jeśli jest to możliwe i bezpieczne.
Poznaj kontekst z AI
Co to jest wyprzedzanie?
Zgodnie z polskimi przepisami, wyprzedzanie to przejeżdżanie obok innego pojazdu lub uczestnika ruchu poruszającego się w tym samym kierunku. Przed wykonaniem tego manewru należy upewnić się, że jest wystarczająco dużo miejsca, zachować szczególną ostrożność i sprawdzić, czy inny kierowca nie rozpoczął już wyprzedzania. To jeden z najbardziej ryzykownych manewrów na drodze, zwłaszcza gdy wymaga wjazdu na pas o przeciwnym kierunku ruchu.
Czy wolno wyprzedzać z prawej strony?
Polskie prawo dopuszcza wyprzedzanie z prawej strony na określonych drogach. Można to zrobić na jezdni jednokierunkowej z wyznaczonymi pasami ruchu, co oznacza, że na wielu miejskich ulicach oraz na autostradach i drogach ekspresowych taki manewr jest dozwolony. Ważne jest jednak, by na tych drogach były wyznaczone pasy ruchu, a znaki drogowe nie zabraniały wyprzedzania z prawej strony.
Kiedy można wyprzedzać z prawej strony?
Na autostradach i większości dróg ekspresowych kierowcy mogą wyprzedzać z prawej strony pojazdy jadące wolniej lewym pasem, pod warunkiem że jezdnie są rozdzielone i mają kilka pasów w jednym kierunku. Podobnie jest na drogach dwujezdniowych, gdzie każda jezdnia prowadzi ruch w jednym kierunku i są wyznaczone pasy.
Na drogach jednojezdniowych również można wyprzedzać z prawej strony, ale tylko wtedy, gdy w terenie zabudowanym są co najmniej dwa pasy ruchu w jednym kierunku, a poza terenem zabudowanym — trzy. W każdym przypadku konieczne jest zachowanie szczególnej ostrożności i upewnienie się, że manewr nie jest zabroniony przez znaki drogowe.
Wyprzedzanie z prawej strony jest także możliwe, gdy pojazd przed nami sygnalizuje skręt w lewo. W takiej sytuacji wyprzedzanie z lewej strony jest nie tylko niezgodne z przepisami, ale również bardzo niebezpieczne. Na rondach, gdzie są wyznaczone pasy ruchu, również można wyprzedzać z prawej strony.
Pojazdy szynowe — w praktyce głównie tramwaje — co do zasady wyprzedzamy wyłącznie z prawej strony. Istnieją dwa wyjątki, kiedy można wyprzedzić tramwaj z lewej strony:
- 1 na jezdni jednokierunkowej,
- 2 jeżeli położenie torów uniemożliwia wyprzedzanie z prawej strony.
Podsumowując, wszystkie pojazdy poza tramwajami, co do zasady wyprzedzamy z lewej strony. Od tej zasady istnieje tylko pięć wyjątków:
- 1 wyprzedzanie pojazdu lub innego uczestnika ruchu sygnalizującego zamiar skręcenia w lewo może odbywać się tylko z prawej strony
- 2 rowerzysta może wyprzedzać inne niż rower powoli jadące pojazdy również z prawej strony
- 3 na każdej jezdni jednokierunkowej dopuszcza się wyprzedzanie z prawej strony
- 4 w obszarze zabudowanym, na jezdni dwukierunkowej o wyznaczonych pasach ruchu wyprzedzanie z prawej strony jest dozwolone, jeżeli są co najmniej 2 pasy ruchu przeznaczone do jazdy w tym samym kierunku
- 5 poza obszarem zabudowanym, na jezdni dwukierunkowej o wyznaczonych pasach ruchu wyprzedzanie z prawej strony jest dozwolone, jeżeli są co najmniej 3 pasy ruchu przeznaczone do jazdy w tym samym kierunku
Czy z prawej strony można wyprzedzić rowerzystę?
Polskie przepisy pozwalają rowerzystom na wyprzedzanie innych pojazdów z prawej strony, zwłaszcza gdy te poruszają się wolno lub stoją w korku. Jednak nie określono dokładnie, co oznacza "wolno". W każdym przypadku rowerzysta powinien zachować szczególną ostrożność i upewnić się, że wyprzedzany pojazd nie zamierza skręcić w prawo.
Kiedy nie wolno wyprzedzać z prawej strony?
Nie zawsze jednak wyprzedzanie z prawej strony jest dozwolone. Przepisy zabraniają tego manewru w następujących sytuacjach:
- 1 przy dojeżdżaniu do wierzchołka wzniesienia
- 2 na zakręcie oznaczonym znakiem ostrzegawczym
- 3 na skrzyżowaniu, na którym ruch nie jest kierowany
- 4 na przejściu dla pieszych, przejeździe dla rowerzystów i bezpośrednio przed nimi (jeśli ruch nie jest kierowany)
- 5 na przejeździe kolejowym, tramwajowym i bezpośrednio przed nimi
- 6 jeśli zabraniają tego znaki drogowe
Jakie są mandaty za nieprawidłowe wyprzedzanie?
Za wyprzedzanie z niewłaściwej strony grozi mandat w wysokości 1000 zł oraz osiem punktów karnych. W przypadku kierowców, którzy popełnili to wykroczenie ponownie, kara wzrasta do 2000 zł.
