Kierowcy podróżujący autostradami czy ekspresówkami często nie zdają sobie sprawy, że są chronieni nawet wtedy, kiedy nie zdają sobie z tego sprawy. Za wszystkim stoi starannie zaprojektowana infrastruktura drogowa, a jedną z mniej rozpoznawalnych, ale bardzo ważnych jej elementów są charakterystyczne zielone słupki, które montowane są zwykle na barierach drogowych.
Po co są zielone słupki na autostradach i ekspresówkach?
Te zielone plastikowe lamele mają tylko jeden cel. Chronią przed oślepiającym światłem nadjeżdżających pojazdów. Choć większość osób nawet ich nie zauważa, to skutecznie ograniczają ryzyko oślepienia. Co najważniejsze jest to rozwiązanie całkowicie pasywne. Działa zawsze tam, gdzie jest zamontowane i zwykle nie wymaga żadnej obsługi, oczywiście pod warunkiem, że nie zostanie zniszczone, oraz co oczywiste, nie wymaga też zasilania.
Choć różnie się o nich mówi — raz są to "zielone słupki", raz "lamele" (a pewnie kierowcy nazywają je jeszcze inaczej), to tak naprawdę osłony przeciwolśnieniowe.
Ustawiane są pionowo na barierkach rozdzielających pasy ruchu, a ich zadaniem jest przerywanie wiązki światła reflektorów pojazdów jadących z naprzeciwka, tak by nie trafiała ona bezpośrednio w pole widzenia kierowcy. Kluczowe znaczenie mają tutaj odpowiedni kształt, wysokość oraz odstępy między lamelami. Dzięki temu światła nadjeżdżających z naprzeciwka samochodów zostaje ograniczone w newralgicznym zakresie kątów, w których oślepienie jest najbardziej dokuczliwe.
Gdzie są montowane osłony przeciwolśnieniowe?
Osłony przeciwolśnieniowe instalowane są na autostradach i drogach ekspresowych w takich miejscach, gdzie kształt drogi może powodować ryzyko oślepiania kierowców światłami pojazdów nadjeżdżających z przeciwka. Osłony przeciwolśnieniowe stosuje się zarówno na węzłach drogowych, jak i w miejscach, gdzie pasy ruchu znajdują się na różnych poziomach.
Przy czym, mimo, że to wydaje się najbardziej oczywiste, wcale nie chodzi o oślepianie światłami drogowymi, ale zwykłymi światłami mijania.
Dalszy ciąg artykułu pod materiałem wideo
Nawet niewielkie różnice wysokości — na przykład na łukach czy pozornie płaskich zjazdach z autostrady — mogą powodować, że światła pojazdów nadjeżdżających z naprzeciwka na moment oślepiają kierowców. Przy prędkości dopuszczalnej do 140 km na godz. taka krótka chwila może mieć bardzo poważne konsekwencje.
Nie każda autostrada wyposażona jest w takie osłony. O ich montażu decydują konkretne warunki na danym odcinku drogi, takie jak np. szerokość pasa rozdzielającego, łuki czy wspomniane już różnice wysokości lub obecność innych barier.
Tam, gdzie środkowy pas jest wystarczająco szeroki, problem oślepiania rozwiązuje się samoczynnie. Podobnie jest w miejscach, gdzie inne bariery "załatwiają" sprawę oślepiania. Osłony pojawiają się przede wszystkim na węższych fragmentach, gdzie światła z naprzeciwka mogą przez dłuższy czas padać wprost na kierowców. Wszystko to oczywiście regulowane jest bardzo szczegółowymi przepisami i normami.
KPRM/Sejm
Rozmieszczenie elementów składowych osłon przeciwolśnieniowych na barierach ochronnych
Zgodnie ze Szczegółowymi warunkami technicznymi dla znaków drogowych poziomych i warunkami ich umieszczania na drogach, osłony przeciwolśnieniowe powinny:
- przeciwdziałać olśnieniu, na wysokości 1,0 m nad powierzchnią jezdni,
- zapewnić osłonę na całym zagrożonym olśnieniem odcinku drogi.
Osłony przeciwolśnieniowe nie powinny:
- ograniczać widoczności,
- naruszać skrajni drogi,
- powodować zagrożenia bezpieczeństwa ruchu,
- powodować zaśnieżania drogi.
Zaleca się umieszczanie osłon przeciwolśnieniowych:
- między jezdniami dla przeciwnych kierunków ruchu na odcinku zagrożonym olśnieniem, w obrębie węzła, na łuku w planie przy pochyleniu podłużnym drogi do 2%, na którym odchylenie osi tego łuku od stycznej w odległości równej wymaganej widoczności na zatrzymanie jest większe niż szerokość pasa dzielącego zwiększona o 2,0 m,
- wzdłuż łącznicy przylegającej do drogi w węźle, na której ruch pojazdów jest przeciwny do kierunku ruchu na drodze,
- między równolegle przebiegającymi drogami lub między drogą a torem kolejowym,
- między jezdnią drogi a urządzeniem obsługi uczestników ruchu, na którym ruch pojazdów widoczny z drogi odbywa się w przeciwnym kierunku,
- w obrębie obiektów stałych, których oświetlenie powoduje olśnienie na drodze.
Zielonych słupków może nie być, a kierowcy i tak są chronieni
Polskie przepisy wprowadzają także — bardzo zdroworozsądkowo — możliwość zastępowania zielonych słupków także innymi formami zabezpieczeń. Co ciekawe, nie wszystkie muszą być dosłownie urządzeniami bezpieczeństwa ruchu drogowego. Szczegółowe warunki techniczne dla znaków drogowych poziomych i warunki ich umieszczania na drogach jasno mówią, że jako osłony przeciwolśnieniowe mogą być stosowane w szczególności:
- – krzewy lub drzewa,
- – urządzenia wykonane z materiałów naturalnych lub sztucznych,
- – sztuczne formy terenowe, wały ziemne
