• Ograniczenia nakładane przez lekarza na kierowcę mogą być formalnie różne, nawet jeśli chodzi w nich o to samo
  • Kierowca może być zobowiązany do kierowania w okularach, soczewkach kontaktowych albo dowolnie wybranych szkłach korekcyjnych
  • Kierowca, który kieruje bez szkieł korekcyjnych, chociaż niedowidzi, popełnia wykroczenie, które w skrajnym wypadku może prowadzić do zakazu prowadzenia pojazdów
  • Więcej takich tekstów znajdziesz na stronie głównej Onet.pl

Skąd policjant ma wiedzieć, że kierowca powinien prowadzić w okularach? Kiedyś, w dokumentach starego typu, wbijane były pieczątki: "kierować w okularach" albo np. "kierować w szkłach korekcyjnych". Dziś mamy plastikowe dokumenty formatu karty kredytowej i o pieczątkach mowy być nie może. Są za to kody w rubryce 12. tego dokumentu, które mówią o różnych ograniczeniach, jakie dotyczą jego właściciela. Tych kodów jest kilkadziesiąt i jasne jest, że policjant nie zna ich na pamięć. Jednak po pierwsze, ma przy sobie ściągawkę, a po drugie, te powiązane ze wzrokiem pojawiają się najczęściej. Są to kody: 01.01 – okulary oraz 01.06 – okulary i soczewki kontaktowe. Rzadziej spotyka się kod 01.02 – soczewka(i) kontaktowa(e).

Soczewki kontaktowe zamiast okularów – narażasz się na problemy?

Teoretycznie – jeśli natrafimy na policjanta szukającego na nas "haka" – tak. Nie jest jednak aż tak źle, jak twierdzi cytowany przez Interia.pl komisarz Robert Opas z Biura Ruchu Drogowego Komendy Głównej Policji, który straszy grzywną nie niższą niż 1500 zł i zakazem prowadzenia pojazdu od roku do 15 lat!

Policjant uważa, że jazda w soczewkach zamiast okularów jest w istocie jazdą bez uprawnień (bo mamy uprawnienia wyłącznie na kierowanie w okularach, a nie bez), a poza tym Kodeks wykroczeń mówi:

Na początek warto uściślić, że zakaz prowadzenia pojazdów w wymiarze 1-15 lat może wynikać jedynie ze skazania za przestępstwo, a kierowanie bez uprawnień pozostaje wykroczeniem. Ten sam Kodeks wykroczeń mówi:

Oczywiście nikt nie chciałby stracić prawa jazdy choćby na 6 miesięcy za to, że kierował w soczewkach kontaktowych zamiast w okularach, jak każe dokument prawa jazdy. A więc…

Masz kod 01.01 i jeździsz w soczewkach? Zmień kod!

Prawdopodobieństwo, że sąd prawomocnie skaże i ukaże kierowcę za prowadzenie bez uprawnień, jeśli ten używał soczewek kontaktowych zamiast okularów, jest nieduże. To tak, jakby inwalida miał w dokumencie kod ograniczenia 15.02 (sprzęgło sterowane ręcznie) i został przyłapany na kierowaniu samochodem z automatyczną skrzynią biegów, czyli bez sterowanego ręcznie sprzęgła… Absurd prawda?

Co innego, jeśli ktoś kieruje bez żadnych szkieł korekcyjnych na ślepo i spowoduje wypadek albo kolizję) – wtedy czeka go poważna odpowiedzialność. Niemniej warto mieć dokumenty w porządku, aby nie narażać się na oskarżenia i stres związany z odpowiedzialnością za wykroczenie, a zatem…

Wymień kod w prawie jazdy – to kosztuje, ale jest łatwe

Jeśli ktoś ma w prawie jazdy kod 01.01 (okulary), a korzysta z soczewek kontaktowych, powinien zrobić sobie badania lekarskie na prawo jazdy, przypominając lekarzowi o wpisaniu właściwego kodu (01.06). Następnie wypełnić wniosek o wymianę prawa jazdy, dołączając do niego nowe zaświadczenie lekarskie. Nowy dokument będzie miał już "właściwy" kod.

A jeśli nie masz jeszcze prawa jazdy i korzystasz czasem ze szkieł kontaktowych, powiedz o tym lekarzowi podczas badania przed uzyskaniem uprawnień, aby wpisał właściwy kod: 01.06 – wtedy będziesz mógł bez obaw korzystać zamiennie i z okularów, i z soczewek. To ważne, bo każdy, kto nosi soczewki, czasem musi skorzystać z okularów. Zamiana w drugą stronę nie jest prawie nigdy konieczna, ale po się ograniczać?

Prawo jazdy – lista kodów ograniczających uprawnienia kierowcy

01 – wymagana korekta lub ochrona wzroku:

01.01 – okulary,

01.02 – soczewka(i) kontaktowa(e),

01.05 – przepaska na oko,

01.06 – okulary lub soczewki kontaktowe,

01.07 – indywidualna korekta lub ochrona wzroku;

02 – wymagana korekta słuchu lub wspomaganie komunikacji;

03 – wymagane protezy lub szyny ortopedyczne kończyn:

03.01 – proteza lub szyna ortopedyczna kończyny górnej,

03.02 – proteza lub szyna ortopedyczna kończyny dolnej;

10 – wymagane modyfikacje w układzie zmiany biegów:

10.02 – bez pedału sprzęgła (albo dźwigni ręcznej dla prawa jazdy kategorii AM, A1, A2 i A),

10.04 – zmodyfikowana dźwignia zmiany biegów;

15 – wymagana modyfikacja sprzęgła:

15.01 – zmodyfikowany pedał sprzęgła,

15.02 – sprzęgło sterowane ręcznie,

15.03 – sprzęgło automatyczne,

15.04 – składany lub odkręcany pedał sprzęgła za przegrodą;

20 – wymagane modyfikacje w układzie hamulcowym:

20.01 – zmodyfikowany pedał hamulca,

20.03 – pedał hamulca dostosowany do obsługi lewą stopą,

20.04 – pedał hamulca pod całą stopę,

20.05 – wychylny pedał hamulca,

20.06 – ręcznie sterowany hamulec roboczy,

20.07 – możliwość efektywnego użycia pedału hamulca z określoną siłą … N (np. 20.07 (300N)),

20.09 – zmodyfikowany hamulec postojowy,

20.12 – składany lub odkręcany pedał hamulca za przegrodą,

20.13 – hamulec obsługiwany kolanem,

20.14 – elektrycznie sterowany hamulec roboczy;

25 – wymagane modyfikacje w układzie przyspieszenia:

25.01 – zmodyfikowany pedał przyspieszenia,

25.03 – wychylny pedał przyspieszenia,

25.04 – przyspieszenie sterowane ręcznie,

25.05 – przyspieszenie sterowane kolanem,

25.06 – serwoprzyspieszacz (w tym elektroniczny, pneumatyczny),

25.08 – pedał przyspieszenia po lewej stronie,

25.09 – składany lub odkręcany pedał przyspieszenia za przegrodą;

31 – wymagane modyfikacje pedałów:

31.01 – pedały równoległe,

31.02 – pedały na tym samym lub prawie na tym samym poziomie,

31.03 – składane lub odkręcane pedały hamowania i przyspieszenia,

31.04 – wypiętrzona podłoga;

32 – wymagane wspólne modyfikacje układów hamowania i przyspieszenia:

32.01 – obsługa układów przyspieszenia i hamowania jedną ręką,

32.02 – obsługa układów przyspieszenia i hamowania z użyciem zewnętrznego wspomagania;

33 – wymagane wspólne modyfikacje układów hamowania, przyspieszenia i kierowania:

33.01 – obsługa układów przyspieszenia, hamowania i kierowania z użyciem zewnętrznego wspomagania jedną ręką,

33.02 – obsługa układów przyspieszenia, hamowania i kierowania z użyciem zewnętrznego wspomagania dwoma rękami;

35 – wymagane modyfikacje urządzeń sterowania (przełączniki świateł, wycieraczki szyby przedniej, spryskiwacz, sygnał dźwiękowy, kierunkowskazy):

35.02 – urządzenia sterowania obsługiwane bez konieczności puszczenia kierownicy i akcesoriów (w tym gałek, dźwigni),

35.03 – urządzenia sterowania obsługiwane lewą ręką bez konieczności puszczenia kierownicy i akcesoriów,

35.04 – urządzenia sterowania obsługiwane prawą ręką bez konieczności puszczenia kierownicy i akcesoriów,

35.05 – urządzenia sterowania obsługiwane bez konieczności puszczenia kierownicy i akcesoriów ze wspólnymi mechanizmami hamowania i przyspieszenia;

40 – wymagane modyfikacje w układzie kierowniczym:

40.01 – zwykły układ kierowniczy ze wspomaganiem,

40.05 – zmodyfikowana kierownica (grubszy lub cieńszy przekrój koła kierownicy, kierownica o mniejszej średnicy),

40.06 – wychylne koło kierownicy,

40.09 – kierowanie nożne,

40.11 – gałka na kierownicy,

40.14 – alternatywny układ kierowania obsługiwany jedną ręką (ramieniem),

40.15 – alternatywny układ kierowania obsługiwany rękoma (ramionami);

42 – wymagane modyfikacje lusterka wstecznego (lusterek) lub urządzeń widzenia wstecznego:

42.01 – zmodyfikowane zewnętrzne lusterko prawe lub lewe albo zmodyfikowane urządzenie widzenia wstecznego,

42.03 – dodatkowe wewnętrzne lusterko lub inne urządzenie, pozwalające na obserwację ruchu,

42.05 – lusterko lub inne urządzenie do obserwacji martwych pól;

43 – wymagane modyfikacje fotela kierowcy:

43.01 – fotel kierowcy podwyższony dla dobrej wysokości obserwacyjnej, w normalnej odległości od kierownicy i pedałów,

43.02 – fotel kierowcy dostosowany do kształtu ciała,

43.03 – fotel kierowcy z oparciem bocznym stabilizującym pozycję,

43.04 – fotel kierowcy z podłokietnikiem,

43.06 – zmodyfikowany pas bezpieczeństwa,

43.07 – pas bezpieczeństwa szelkowy;

44 – wymagane modyfikacje motocykli i motorowerów (obowiązkowe stosowanie subkodów):

44.01 – hamulec z pojedynczym sterowaniem,

44.02 – zmodyfikowany hamulec ręczny,

44.03 – zmodyfikowany hamulec nożny,

44.04 – zmodyfikowana rączka przyspieszenia,

44.08 – wysokość siedzenia pozwalająca kierowcy na oparcie dwóch stóp na ziemi jednocześnie w pozycji siedzącej i zachowanie równowagi motocykla podczas zatrzymania i postoju,

44.09 – maksymalna siła pozwalająca na uruchomienie hamulca ręcznego …. N (np. 44.09 (140N)),

44.10 – maksymalna siła pozwalająca na uruchomienie hamulca nożnego …. N (np. 44.10 (240N)),

44.11 – zmodyfikowany podnóżek,

44.12 – zmodyfikowany uchwyt kierownicy;

45 – wyłącznie motocykle z wózkiem bocznym;

46 – wyłącznie pojazdy trójkołowe;

47 – ograniczenie do pojazdów mających więcej niż dwa koła, które nie wymagają utrzymywania równowagi przez kierowcę w czasie uruchamiania, zatrzymywania i postoju;

50 – dla określonego pojazdu lub nadwozia (numer identyfikacyjny pojazdu, VIN);

61 – jazda w godzinach dziennych (od świtu do zmierzchu);

62 – jazda tylko w promieniu … km od miejsca zamieszkania posiadacza prawa jazdy albo w obrębie miasta/regionu (np. 62.nazwa miasta/regionu albo 62. ……. km);

63 – jazda bez pasażerów;

64 – jazda z prędkością nie większą niż ......... km/h;

65 – jazda tylko w towarzystwie osoby posiadającej prawo jazdy co najmniej tej samej kategorii;

66 – bez prawa ciągnięcia przyczepy;

67 – bez prawa jazdy po autostradach;

68 – zakaz spożywania alkoholu;

69 – jazda tylko pojazdem wyposażonym w blokadę alkoholową zgodnie z normą przenoszącą normę EN 50436;

70 – wymiana prawa jazdy numer ... wydanego przez ... (wyróżnik UE/ONZ w przypadku państwa trzeciego, np. 70.0123456789.NL);

71 – wtórnik prawa jazdy numer ... wydanego przez ... (wyróżnik UE/ONZ w przypadku państwa trzeciego, np. 71.987654321.HR);

73 – wyłącznie dla pojazdów kategorii B z silnikiem, typów czterokołowych (B1);

78 – wyłącznie pojazdy bez pedału sprzęgła (albo dźwigni ręcznej dla kategorii AM, A1, A2 i A);

79 (...) – ograniczenie do pojazdów, które spełniają wymogi specyfikacji wskazanej w nawiasach – kod stosuje się wyłącznie w przypadku przeniesienia ograniczeń z wymienianego prawa jazdy wydanego za granicą:

79.01 – wyłącznie dla pojazdów dwukołowych z wózkiem bocznym lub bez,

79.02 – wyłącznie dla pojazdów trójkołowych lub czterokołowych kategorii AM,

79.03 – wyłącznie dla pojazdów trójkołowych,

79.04 – wyłącznie dla pojazdów trójkołowych z przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 750 kg,

79.05 – motocykl kategorii A1 o stosunku mocy do masy przekraczającym 0,1 kW/kg,

79.06 – pojazd kategorii B+E, przy czym dopuszczalna masa całkowita przyczepy przekracza 3500 kg;

80 – wyłącznie dla posiadaczy prawa jazdy upoważniającego do prowadzenia pojazdów kategorii A typu trójkołowego, w wieku poniżej 24 lat; 35)

81 – wyłącznie dla posiadaczy prawa jazdy upoważniającego do prowadzenia pojazdów kategorii A, typu motocykl dwukołowy, w wieku poniżej 21 lat;

95 – potwierdzenie posiadania świadectwa kwalifikacji zawodowej;

96 – pojazdy kategorii B łączone z przyczepą, której dopuszczalna masa całkowita przekracza 750 kg, przy czym dopuszczalna masa całkowita takiego zestawu pojazdów przekracza 3500 kg, ale nie przekracza 4250 kg;

97 – nie posiada uprawnień do prowadzenia pojazdów kategorii C1 objętych zakresem rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 165/2014 z dnia 4 lutego 2014 r. w sprawie tachografów stosowanych w transporcie drogowym i uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3821/85 w sprawie urządzeń rejestrujących stosowanych w transporcie drogowym oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego (Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014, str. 1);

101 – wymagane dodatkowe oznakowanie pojazdu;

102 – wymiana uzyskanego przed dniem 1 lipca 1999 r. prawa jazdy kategorii C bez posiadania kategorii B prawa jazdy;

103 – wymiana uzyskanego przed dniem 1 lipca 1999 r. prawa jazdy kategorii D bez posiadania kategorii B prawa jazdy;

104 – wymiana prawa jazdy kategorii M z ograniczeniem do kierowania tylko pojazdami wolnobieżnymi;

105 – wymiana prawa jazdy kategorii trolejbusowej z ograniczeniem do kierowania tylko trolejbusami;

106 – zakaz w zakresie kategorii B prawa jazdy przy posiadaniu kategorii C1, C, D1 lub D prawa jazdy;

107 – wymagane dostosowanie pojazdu do rodzaju schorzenia;

110 – posiada orzeczenie lekarskie stwierdzające przeciwwskazania do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii A1, A2 i A.