Polski fiat

Te informacje o samochodach z PRL będą tak niesamowite, że aż prawdziwe. Twoje zadanie polega na wyłowieniu ich z gąszczu mitów. Zapytamy o auta, które na pewno doskonale znasz: Malucha, Poloneza, Polskiego Fiata 125p, Syrenę i Warszawę. Ale dasz radę uzbierać, chociaż połowę punktów?

Wzięło nas dzisiaj na wspominki. Fabryka Samochodów Osobowych na warszawskim Żeraniu od początku działalności, czyli od 1951 roku, starała się unowocześnić wytwarzane pojazdy, zdając sobie sprawę z mało nowoczesnych konstrukcji. Dotyczyło to Warszawy produkowanej od listopada 1951 r., Syreny, a później Fiata 125p i Poloneza. W biurach projektowych powstawały bardzo ciekawe prototypy. Przykłady? Warszawa-M20U, opracowana przez włoską firmę Warszawa Ghia i własna propozycja – Warszawa 210.

Choć produkowanych w PRL-owskich fabrykach modeli samochodów nie było zbyt wiele, to i tak trzeba sporej wiedzy, żeby dobrze wypaść w tym quizie. Przekonajmy się, ile naprawdę wiesz o polskiej motoryzacji. Pytamy o klasyki i zapomniane perełki. Zaczynamy?

PRL potrafiło wywrócić definicję luksusu na lewą stronę. Mieliśmy więc np. 6-drzwiowego ręcznie budowanego kabrioleta, ale bez żadnego dachu — nawet składanego. Albo niespełna 100-konną wersję Polskiego Fiata 125p za równowartość przeszło 100 średnich pensji. Z drugiej strony skoro dżinsy Wranglera kosztowały 1/4 miesięcznych poborów... Oto pięć najbardziej luksusowych modeli z FSO.

Każdy zna Malucha. Polski Fiat 126p to najsłynniejszy samochodu PRL-u. To właśnie ten model zmotoryzował nasz kraj, a 3 mln 318 tys. 674 wyprodukowanych w Polsce aut sprawia, że każdy widział je przynajmniej raz. Ale co naprawdę o nim wiesz?

Dzwonisz, ustalasz termin, odstawiasz samochód, po czym odbierasz nie tylko naprawiony, ale jeszcze umyty. W PRL bywało różnie. Jeśli kierowca nie miał drygu do mechaniki, a bagażnik jego auta nie pełnił funkcji hurtowni części zamiennych, to zaczynały się schody. No bo skoro pewnego razu, aby kupić banalny pasek klinowy, trzeba było napisać podanie do sklepu... Oto historie kilku osób, które miały niefart jeździć samochodem w epoce PRL.

Te samochody są dłuższe niż styczniowe noce. To rekordziści wszech czasów. Na dodatek nie ma tu ani jednego unikatu zbudowanego przez pasjonata marzącego o wpisie w Księdze Rekordów Guinnessa — każde z tych aut było lub jest seryjnie produkowane. Masz więc szanse zobaczyć je na własne oczy, choć końca raczej nie dojrzysz. Obiecuję, że ten tekst nie będzie ci się... dłużył. Bo jedyne dłużyzny, jakie w nim znajdziesz, to te nadwoziowe.

Jak dobrze znasz samochody epoki PRL? Ten quiz pokaże, kto jest prawdziwym ekspertem. Zresztą nawet on będzie mieć problem ze wskazaniem poprawnych odpowiedzi na większość pytań. Nie wierzysz?

Ślęczysz pod publiczną ładowarką godzinę, a i tak zasięg wzrasta o śmieszne 150 km? W latach 80. w PRL było jeszcze gorzej: w kolejce do stacji paliw mogłeś spędzić nawet sześć godzin, po czym – jeśli podjechałeś Polskim Fiatem 126p – jednorazowo wolno było ci zatankować zaledwie 10 l, co wystarczało na ok. 160 km jazdy. A i tak czułeś się największym szczęściarzem.

Może jeździł nim twój tata? Może uczyłeś się na nim do egzaminu na prawo jazdy? Polski Fiat 125p to jedna z legend PRL-u. Przekonaj się, ile naprawdę o nim wiesz.

Te samochody jeszcze kilkadziesiąt lat temu można było oglądać na polskich drogach. Dzisiaj spotkanie ich graniczy z cudem. Pamiętasz, jakie auto powstało jako następca Dużego Fiata? Kojarzysz, jak nazywano wtedy stacje benzynowe? Trzeba być ekspertem, żeby zdobyć choć 13/15 punktów.

W szarym tłumie prawie półtora miliona wyprodukowanych Polskich Fiatów 125p trafiały się prawdziwe perły, jak 6-drzwiowa limuzyna, coupe z chowanymi reflektorami, wyścigówka z blokiem silnika Ferrari czy przedstawione 50 lat temu szybkie Akropolis, które z punktu widzenia ówczesnych zarobków było droższe niż dziś Porsche 911 Carrera GTS Cabriolet. Czy pamiętasz jeszcze te legendy PRL?

W 2022 roku mija 51 lat od momentu zawarcia umowy licencyjnej z włoskim Fiatem na produkcję małolitrażowego samochodu w Polsce. Dokument podpisano 29 października 1971 r., a już 28 grudnia tego samego roku minister przemysłu maszynowego wydał stosowne zarządzenie o przystąpieniu do budowy fabryki. Na jego mocy z dniem 1 stycznia 1972 r. utworzono wielozakładowe przedsiębiorstwo państwowe pod nazwą "Fabryka Samochodów Małolitrażowych".

Fiat 500 to najstarsze auto obecnie dostępne w Polsce. I choć debiutowało aż 16 lat temu, to nie miało najmniejszych szans, żeby trafić do naszego Top 10 najdłużej oferowanych samochodów w historii Europy. Nawet VW Garbus zajął dopiero 9. miejsce!

Przez siedem lat Malucha produkowano jednocześnie w Italii i na licencji w Polsce. Czy "licencyjny" oznaczał "gorszy"? Czy Polskiego Fiata 126p w ogóle z zewnątrz da się odróżnić od włoskiego 126?

Na oldtimerowej mapie Polski przybył nowy bardzo ciekawy punkt — prywatne muzeum motoryzacji w folwarku Biała Olecka na Mazurach. Jego twórcą jest Wojciech Kot — postać znana na Mazurach od lat — przedsiębiorca z Olecka, producent jachtów, a teraz właściciel folwarku i pałacu. W muzeum zgromadzono ok. 200 pojazdów — samochodów i jednośladów.

Polski Fiat 126p do sprzedaży – pozornie nie ma w tym nic sensacyjnego. Jednak w tym przypadku samochód znajduje się w Wielkiej Brytanii i jest sprzedawany przez firmę Silverstone Auctions. Auto ma kierownicę po lewej stronie i według dokumentacji przejechane 31 472 mile.

Fiata 125p 1300 z bardzo wczesnego okresu produkcji (1968 r.) opisaliśmy 15 lat temu, w 15. numerze „Auto Świata" z 2005 roku. Już wówczas duży Fiat był interesującym klasykiem – od zakończenia jego produkcji w czerwcu 1991 r, upłynęło 14 lat. Na korzyść auta przemawiały: przystępna cena zakupu, tanie i dostępne części zamienne. Oczywiście dotyczyło to egzemplarzy z późniejszego okresu produkcji. Fiaty 125p z pierwszych lat produkcji miały już ponad 45 lat i były rarytasami na kolekcjonerskim rynku.

Fiat 125p jest bohaterem wystawy otwartej w sobotę 30 września w Muzeum Inżynierii Miejskiej w Krakowie. Czynna będzie do 31 grudnia 2017 r.

Kiedy na początku 1997 r. opisywaliśmy Fiata 126p, był on obecny na polskich drogach już od 23 lat. Pod zmienioną nazwą „Maluch” produkowano go do września 2000 r. Czyli 27 lat!