Przy wyborze oleju należy wziąć pod uwagę kilka ważnych czynników. Należy sprawdzić w instrukcji pojazdu rekomendację jego producenta. Musimy jednak pamiętać, że zalecenia producentów nie zawsze odpowiadają rzeczywistym warunkom eksploatacji ciężarówki, takim jak praca silnika w skrajnie wysokich lub niskich temperaturach, jazda po drogach gruntowych. Stąd też musimy się zastanowić, w jakich warunkach najczęściej prowadzimy auto i jakie trudności możemy spotkać na drodze. Kierowcy, nawet ci, którzy pokonują małe odległości, natrafiają na warunki, które można uznać za ekstremalne.

W rezultacie, gdy dochodzi do wyboru odpowiedniego oleju, większość z nich wybiera wysokiej jakości oleje wielosezonowe. Takie jak Mobil Delvac. Poniższy artykuł tłumaczy czym są jednosezonowe i wielosezonowe oleje, jakie są pomiędzy nimi różnice i dlaczego, przy obecnym rozwoju technologii silników Diesla, oleje jednosezonowe stają się mniej przydatne.

Oleje jednosezonowe

Wszystkie oleje silnikowe można podzielić na jednosezonowe i wielosezonowe. Z uwagi na swój składi właściwości, oleje jednosezonowe zapewniają optymalną ochronę silnika w ograniczonym i wąskim zakresie temperatur.

Lepkość oleju określa klasyfikacja amerykańskiego stowarzyszenia inżynierów motoryzacji SAE. Oleje z oznaczeniem W (np. SAE 0W, 5W, 10W, 15W i 20W) są skategoryzowane według lepkości w niskich temperaturach (od -10 do -40 st. Celsjusza) i są przeznaczone do stosowania w takich warunkach. Pozostałe kategorie oznaczone SAE 20, 30, 40 i 50 określają lepkość oleju w temperaturze100 st. Celsjusza i są przeznaczone do stosowania w wyższych temperaturach. Mogą one być zbyt lepkie, aby zapewnić odpowiednią ochronę silnika w chłodniejsze dni.

Przykładowo, sezonowy olej o lepkości 10W jest bardzo płynnym środkiem smarnym, który dobrze sobie radzi przy zimnym rozruchu. Jednak wraz ze wzrostem temperatury, olej ten może okazać się zbyt mało lepki, by zapewnić odpowiednie smarowanie, doprowadzając wtedy do zwiększonego zużycia silnika. Dla porównania, oleje sezonowe o lepkości w klasie SAE 30 lub 40 są odpowiednio lepkiei zapewniają odpowiednie smarowanie, gdy silnik jest gorący. Kiedy temperatura spadnie nawet do 5 st. Celsjusza, oleje te nie płyną łatwo, co ogranicza ich zdolność ochrony silnika przy rozruchu i podczas dalszej pracy, aż do rozgrzania silnika.

Przez ostatnie dwadzieścia lat technologia silników Diesla bardzo się rozwinęła. Współczesne silniki Diesla, dzięki swojej zwartej budowie i większej mocy, pracują w wyższych temperaturach oraz pozwalają na rozruch w niższej temperaturze otoczenia. Oleje jednosezonowe, przez ograniczenia wydajności i swoje właściwości chemiczne, często nie spełniają wymagań dzisiejszych silników Diesla. Jest to główny powód, dla którego wielu kierowców i właścicieli flot korzysta z wysokiej jakości, wielosezonowego oleju Mobil Delvac, który wydłuża życie silnika.

Oleje wielosezonowe – lepszy wybór

Oleje wielosezonowe spełniają wymagania lepkościowe klasyfikacji SAE J300 zarówno w niskich,jak i wysokich temperaturach. Zaawansowana technologia formulacji olejów wielosezonowych zapewnia im lepszą wydajność w różnych temperaturach i warunkach pogodowych oraz pod różnym obciążeniem silnika. W niskich temperaturach, wielosezonowe oleje silnikowe zachowują dobre właściwości przepływowe, zapewniając doskonałą kontrolę zużycia podczas rozruchu. Natomiast w wysokich temperaturach zachowują większą lepkość, która poprawia ochronę wszystkich ważnych części silnika. Zasadniczo olej wielosezonowy może spełnić zadanie dwóch olejów jednosezonowych.

Oleje wielosezonowe są oznaczone tymi samymi klasyfikacjami lepkościowymi, co oleje jednosezonowe. Jednak w porównaniu do olejów jednosezonowych, mają jednocześnie symbol “W”, określający lepkość oleju w niskich temperaturach, oraz wskaźnik lepkości w wysokich temperaturach. Przykładowo, olej wielosezonowy SAE 15W-40 ma w temperaturze 100 st. Celsjusza taką samą lepkość,co jednosezonowy SAE 40. Jednak, co ważniejsze, ten sam olej wielosezonowy jest wystarczająco płynny przy rozruchu zimnego silnika. Nawet w temperaturze -20 st. Celsjusza!

Oto kolejny przykład. Oleje dla silników Diesla zazwyczaj spełniają wymagania lepkościowe 15W, zapewniające ochronę w temperaturze –20 st. Celsjusza. W chłodniejszych warunkach możemy użyć olejów 10W, 5W, a nawet 0W. Oleje wielosezonowe oferują lepszą ochronę we wszystkich warunkach pogodowych i pod różnymi obciążeniami silnika, a możliwość dostosowania się do szerszego zakresu temperatur to nie jedyna ich przewaga nad olejami jednosezonowymi.

Lepkość olejów wielosezonowych przynosi istotne zyski zużycia paliwa w porównaniu do olejów jednosezonowych o podobnych właściwościach, w wysokich temperaturach. Na przykład, używanie oleju wielosezonowego SAE 15W-40 zamiast sezonowego SAE 40, w zależności od warunków eksploatacji, zmniejsza zużycie paliwa nawet o 5 procent. Co więcej, oleje wielosezonowe są produkowanez wykorzystaniem bardziej zaawansowanych technicznie dodatków. Oleje jednosezonowe zawierają starsze kompozycje dodatków, niezawsze dobrze przystosowanych do nowych silników Diesla. Zaawansowana technologia dodatków olejów wielosezonowych daje wiele korzyści m.in. ochronę przed osadem w wysokich temperaturach, zmniejszone zużycie paliwa oraz lepsze rozproszenie cząstek sadzy (węgla).

Podsumowując, powyższe różnice pokazują, że oleje wielosezonowe są lepsze dla współczesnych silników Diesla. Technologia formulacji zaawansowanych olejów wielosezonowych, takich jak Mobil Delvac 1 5W-40, poprawia wydajność i przedłuża życie silnika oraz pomaga właścicielom flot zmniejszyć koszty operacyjne.

Kierowcy ciężarówek coraz rzadziej używają olejów jednosezonowych

W pierwszej połowie lat 90-tych XX wieku, wielu światowych producentów silników, zauważyło rosnące korzyści z używania wielosezonowych olejów i skonstruowało swoje silniki tak, aby jak najlepiej z nimi współpracowały. Poza wieloma korzyściami wydajnościowymi, wielosezonowe oleje silnikowe są środkami smarnymi o zdecydowanie wyższej jakości. Oleje jednosezonowe, nie spełniają wszystkich dzisiejszych, ciągle rosnących wymagań stawianych olejom do silników Diesla. Dlatego wielu kierowców i właścicieliflot używa wysokojakościowych, wielosezonowych olejów, takich jak chociażby Mobil Delvac XHP Extra 10W-40. Oleje jednosezonowe szybko stają się przestarzałe na wielu rynkach motoryzacyjnych, również w Polsce.

Autor: Kevin Chinn (Ekspert ds. środków smarnych w firmie ExxonMobil Lubricants & Specialties)